1. “Phủ quân” có nguồn gốc từ đâu ?
“Phủ quân” xuất hiện từ thời Tam Quốc, ban đầu chỉ một chức quan lớn có quyền hành và địa vị cao trong triều đình. Qua thời gian, danh xưng chuyển hóa thành mỹ từ dùng để tôn xưng các cụ ông đã khuất – những người được người sau kính trọng. Ở Việt Nam, “Phủ quân” xuất hiện trong văn tế, gia phả, bia mộ làm khác biệt sự cung kính dâng cúng đối với nam trụ cột ngôi nhà chung có công lao, phẩm hạnh và uy tín trong dòng tộc.
Phủ quân và Nhụ nhân
2. “Nhụ nhân” là gì và nguồn gốc từ đâu?
“Nhụ nhân” (孺人) ban đầu là danh xưng dành cho vợ quan đại phu thời Xuân Thu, tầng lớp quý tộc Trung Hoa. Ở Việt Nam, danh xưng Nhụ nhân dùng để tôn xưng các cụ bà đã khuất. Chữ “Nhụ” nghĩa là “vú, sữa”, ám chỉ thiên chức làm mẹ, nuôi con bằng sữa – vừa mang sứ mệnh sinh học, vừa bộc lộ sự hiền hậu, thiêng liêng của người mẹ. Hệ thống tôn xưng phụ nữ Việt xưa gồm: Phu nhân – Nghi nhân – Cung nhân – Nhụ nhân. Trong đó, “Nhụ nhân” là hạng thứ tư, dành cho vợ của dân thường, vẫn mang nét thiêng liêng, bày tỏ sự hiếu kính của người sau đối với người mẹ, bà đã khuất.
Phủ quân và Nhụ nhân 1
4. Tại sao “Phủ quân” và “Nhụ nhân” thường đi cùng nhau?
2 danh xưng “Phủ quân” và “Nhụ nhân” song hành – một bên dành cho nam, một bên dành cho nữ – tạo sự đối xứng trong nghi lễ và sự kính trọng vợ chồng đã qua đời. Khi khắc trên bia mộ hay dùng trong văn tế, chúng thể hiện lòng biết ơn, giữ nề nếp gia phong, ngợi ca cha mẹ, ông bà một cách trang nhã. Nhiều người nhầm “Phủ quân” với “Phu” do phát âm tương tự. Thực ra, cả 2 đều chỉ người đàn ông đã lập chốn an yên, trượng phu. “Nhụ nhân” đôi khi bị đọc sai thành “Nhũ nhân” nhưng cả 2 đều ứng với “nhũ” – vú, sữa mẹ. Hiểu đúng chữ Hán gốc giúp tránh sai sót khi dùng trong văn bản uy nghi đức tin.
Phủ quân và Nhụ nhân 2
Nhiều người chưa thạo Hán Nôm hoặc chưa hiểu hết thông điệp cổ văn nên thấy “Phủ quân” và “Nhụ nhân” xa lạ. Tuy vậy, đây vẫn là nét thanh tao ngôn ngữ, bộc lộ sự lễ nghi và kính ngưỡng của người sau đối với người đã khuất.
Phủ quân và Nhụ nhân 3
“Phủ quân” và “Nhụ nhân” là danh xưng kính cẩn dùng để gọi cha mẹ, ông bà đã khuất. Chúng thể hiện tình cảm biết ơn, kính trọng và tưởng niệm đấng sinh thành, cũng như nhắc đến nếp nhà, đạo hiếu và nét đẹp gia phong xưa. 2 danh xưng “Phủ quân” và “Nhụ nhân” giữ lại nét đẹp duy trì mỹ tục thờ tự ở Việt Nam.
.png "Bàn thờ treo tường chung cư")
