Hoành phi câu đối thờ chữ “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai – Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” (玉白雲鵠台 – 孝悌而已矣) là tác phẩm thư pháp mang giá trị văn hóa và đạo lý sâu sắc, được khắc năm 1894, thời Thành Thái Giáp Ngọ, nhân dịp khánh thành Nhà thờ Họ Nguyễn tại xã Hưng Long, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An. Vế phải “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai” có nghĩa là “Đài ngọc trắng, ngỗng trời trong mây – nơi hội tụ sự thanh tao và cao quý”, biểu tượng cho khí chất thanh cao, tinh khiết và sự tôn quý. Vế trái “Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” nhấn mạnh nền tảng đạo đức cơ bản: “Hiếu với cha mẹ, lễ phép với anh em – vậy là đủ”, trích từ Mạnh Tử, thể hiện triết lý Nho giáo coi hiếu thảo và kính trọng anh chị em là cốt lõi của mọi đạo lý và hành vi làm người.
Câu đối này vừa nhấn mạnh giá trị đạo đức gia đình, vừa ca ngợi truyền thống Nho giáo trong giáo dục và thờ phụng, nhắc nhở con cháu giữ lòng thành khi thực hành lễ nghĩa, không chỉ coi trọng hình thức bên ngoài. Về thẩm mỹ, hình ảnh ngọc trắng, mây ngỗng biểu trưng cho sự thanh tao, trong khi lời nhắn nhủ về hiếu và đễ tạo nên sự cân bằng giữa vẻ đẹp vật chất và giá trị tinh thần.
Hoành phi câu đối “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai – Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” không chỉ là tác phẩm thư pháp tinh xảo mà còn là biểu tượng sống động của truyền thống đạo đức và giáo dục gia đình Việt Nam xưa, thể hiện tư tưởng hiếu thảo, kính trọng tổ tiên và giữ gìn lễ nghĩa trong đời sống gia tộc. Đây là tác phẩm vừa có giá trị văn hóa, lịch sử, vừa có ý nghĩa giáo dục và nhân sinh, góp phần tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần thờ phụng và thẩm mỹ Nho giáo tại Việt Nam.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
hoành phi Ngọc Bạch Vân Hồ Tai Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ 2
