Đại tự câu đối “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai – Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” (玉白雲鵠台 – 孝悌而已矣) là tạo tác thư pháp xứng danh bảo vật kết tinh di sản tâm linh và đạo lý sâu sắc, được khắc năm 1894, thời Thành Thái Giáp Ngọ, nhân dịp khánh thành Nhà thờ Họ Nguyễn tại xã Hưng Long, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An. Vế phải “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai” có nghĩa là “Đài ngọc trắng, ngỗng trời trong mây – nơi hội tụ sự thanh tao và cao quý”, ví như khí chất thanh cao, tinh khiết và sự tôn quý. Vế trái “Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” nhấn mạnh nền tảng đạo đức cơ bản: “Hiếu với cha mẹ, lễ phép với anh em – vậy là đủ”, trích từ Mạnh Tử, khắc họa triết lý Nho giáo coi hiếu thảo và kính trọng anh chị em là cốt lõi của mọi đạo lý và hành vi làm người.
Câu đối này vừa nhấn mạnh giá trị đạo đức gia đình, vừa ca ngợi truyền thống Nho giáo trong giáo dục và thờ phụng, khuyên nhủ lớp cháu con giữ trọn tâm thành khi thực hành lễ nghĩa, không chỉ coi trọng hình thức bên ngoài. Về thẩm mỹ, hình ảnh ngọc trắng, mây ngỗng hiển hiện chân tính sự thanh tao, trong khi lời nhắn nhủ về hiếu và đễ tạo nên điểm giao thoa giữa giá trị hữu hình và giá trị cốt cách.
Bộ hoành phi câu đối “Ngọc Bạch Vân Hồ Tai – Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ” chính là một tác phẩm thư pháp sắc sảo mà còn là minh chứng sống động của truyền thống đạo đức và giáo dục gia đình Việt Nam xưa, khắc họa tư tưởng hiếu thảo, kính trọng ông bà tổ tiên và gìn giữ lễ nghĩa trong đời sống gia tộc. Đây là tác phẩm vừa có mạch nguồn gia phong, lịch sử, vừa có ý nghĩa giáo dục và nhân sinh, qua đó tôn vinh nề nếp khoa bảng, cốt cách thờ phụng và thẩm mỹ Nho giáo tại Việt Nam.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
hoành phi Ngọc Bạch Vân Hồ Tai Hiếu Đễ Nhi Dĩ Hĩ 2
