Mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết mẹ, mồng 3 Tết thầy là câu tục ngữ phản ánh giá trị thẩm mỹ trong nếp văn hóa Tết truyền thống của người Việt nhắc nhở con cháu biết trân trọng, tôn kính những người quan trọng trong đời không nhằm phân biệt thứ bậc giữa cha mẹ hay tạo ra sự chia rẽ trong nhà mà để gửi gắm tâm nguyện báo đáp thâm ân và tri ân đối với các thế hệ sinh thành, dưỡng dục và dạy dỗ mình.
- Mồng 1 Tết cha: “Cha” ở đây thường chỉ bên nội tức nhà họ hàng bên cha. Ngày mùng một là ngày đầu năm, ngày quan trọng nhất, con cháu thường dành để thăm hỏi, chúc Tết cha mẹ, ông bà cũng như dâng hương là biểu hiện của cốt cách “uống nước nhớ nguồn” và sự tôn kính đối với những người đã sinh ra và nuôi dưỡng mình.
- Mồng 2 Tết mẹ: Ngày mùng 2 thường dành cho nhà bên ngoại. Sau khi hoàn tất các nghi lễ, chúc Tết bên nội, con cháu sẽ sang thăm ông bà, cha mẹ bên ngoại cũng là dịp để bày tỏ lòng biết ơn, duy trì mối quan hệ gắn bó giữa các nhánh họ hàng.
- Mồng 3 Tết thầy: Ngày mùng ba dành để chúc Tết và bày tỏ lòng biết ơn thầy cô giáo – những người trở thành chuẩn mực là “cha mẹ thứ 2 ” trong dạy dỗ, truyền đạt tri thức và hình thành nhân cách thể hiện truyền thống “tôn sư trọng đạo” của dân tộc Việt Nam, bên cạnh ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.
Album ảnh trong bài: Mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết mẹ, mồng 3 Tết thầy
Quan niệm “mùng 1 nội, mùng 2 ngoại” không còn quá cứng nhắc; nhiều nhà chúc Tết cả 2 bên trong cùng một ngày tùy điều kiện. Ở một khía cạnh khác, tinh thần của câu tục ngữ vẫn giữ nguyên giá trị: nhắc nhở con cháu sống biết ơn, trân trọng những người có công sinh thành, dưỡng dục và dạy dỗ.
Mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết mẹ, mồng 3 Tết thầy cũng được nhìn nhận dưới góc độ giới tính và sự công bằng. Xếp cha trước mẹ không nhất thiết mang thứ bậc mà xuất phát từ truyền thống phụ hệ của Nho giáo xưa. Quan trọng hơn là lòng biết ơn và sự tri ân dành cho cả cha lẫn mẹ như 2 trụ cột tinh thần của nhà. Về mặt tinh thần, “Mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết mẹ, mồng 3 Tết thầy” là lịch trình cụ thể đồng thời là biểu hiện của lòng thành kết nối các thế hệ: nhà – tri thức – truyền thống. Dù cách thực hành có thay đổi theo thời đại, thông điệp cốt lõi vẫn giữ nguyên: lòng biết ơn, sự kết nối với cội nguồn và sự trân trọng những người góp phần hình thành con người chúng ta hôm nay.
