Tín ngưỡng thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên – vị Thánh Mẫu cai quản chín tầng trời, vị trí trong Tam Tòa Thánh Mẫu

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ và sự kính trọng đối với Mẫu Cửu Trùng Thiên luôn giữ một chỗ ngồi đặc biệt trong nhân sinh tín tâm của người dân Việt. Dù góc đặt của Mẫu trong các ban thờ thay đổi theo vùng miền nhưng lòng tôn thờ đối với Mẫu luôn là chất liệu xuyên suốt trong mọi đền thờ, nơi mà mỗi tín đồ đều tìm thấy sự an lành và phúc lộc. Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ là phần chủ chốt. Trong tín ngưỡng Mẫu Tứ Phủ chúng ta thường gặp Tam Tòa Thánh Mẫu bao gồm ba vị Mẫu chính: Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên Liễu Hạnh Công Chúa Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn và Mẫu Đệ Tam Thoại Phủ. Các vị Mẫu Cửu Trùng Thiên minh chứng cho ba cõi trời đất và nước:

Tuy nhiên ngoài ba vị Thánh Mẫu trong tín ngưỡng Thờ Mẫu Tứ Phủ còn có một vị Mẫu rất tâm điểm đó là Mẫu Cửu Trùng Thiên với tên gọi khác là Mẫu Thượng Thiên hoặc Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên Thiên Thành Công Chúa là vị Thánh Mẫu cai quản chín tầng trời có quyền năng vĩ đại và cát tường. Mẫu Cửu Trùng Thiên mang trong mình danh xưng "Cửu Trùng" với ý đồ là "Chín tầng trời" định danh cõi Trời cao thẳm. Trong tín ngưỡng Tứ Phủ Mẫu Cửu Trùng Thiên đứng ở một địa phận cao hơn các vị Mẫu khác nhưng vì bà không dám trực tiếp xuống trần gian danh hiệu "Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên" đã được nhường lại cho Mẫu Liễu Hạnh người cai quản cõi nhân gian.

Mau cuu trung thien trong tin nguong tho mau tu phu

vùng lãnh thổ Mẫu Cửu Trùng Thiên trong Tín Ngưỡng Thờ Mẫu Tứ Phủ

Mẫu Cửu Trùng Thiên có một địa điểm tọa lạc tôn vinh giá trị xưa xuất sắc trong Tứ Phủ dù không luôn xuất hiện trong các ban thờ. Tam Tòa Thánh Mẫu thường chỉ bao gồm ba vị Mẫu: Mẫu Liễu Hạnh (Đệ Nhất), Mẫu Thượng Ngàn (Đệ Nhị) và Mẫu Thoại Phủ (Đệ Tam). Mẫu Cửu Trùng Thiên được thờ riêng trong một ban riêng gọi là Mẫu Bán Thiên không nằm trong Tam Tòa Thánh Mẫu. Mẫu Cửu Trùng Thiên có hướng đặt độc lập và không xuất hiện trong tất cả các đền thờ. Mặc dù không phải lúc nào cũng được thờ trong Tam Tòa nhưng tín ngưỡng và sự kính trọng đối với Mẫu Cửu Trùng Thiên vẫn rất mạnh mẽ đặc thù là trong các đền thờ lớn như Đền Mẫu Cửu ở Thôn Vàng, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín Hà Nội.

bàn thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên

Thần Tích và Sự Tích về Mẫu Cửu Trùng Thiên

Thần tích về Mẫu Cửu Trùng Thiên vẫn còn nhiều bí ẩn. Một số người cho rằng Mẫu Cửu Trùng Thiên chính là Cửu Thiên Huyền Nữ một vị thần huyền bí với sức mạnh kỳ diệu. Mẫu được mô tả là vị thần có hình dáng thanh thoát dịu dàng với nét mặt tươi tắn và ánh nhìn hiền từ đầy từ bi. Truyền thuyết về Mẫu Cửu Trùng Thiên còn kể rằng bà đã hiển linh trong thời kỳ Hùng Vương để giúp vua Hùng đánh giặc. Nhờ công lao của bà dân làng đã nhớ ơn và lập đền thờ để khen ngợi Mẫu.

Thần Tích và Sự Tích về Mẫu Cửu Trùng Thiên

Các Đền Thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên

Mẫu Cửu Trùng Thiên được thờ tại một số đền trong đó có Đền Mẫu Cửu ở Thôn Vàng xã Ninh Sở huyện Thường Tín Hà Nội. Đền Mẫu Tứ Phủ có một lịch sử lâu dài và là nơi thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên cùng với các vị thần thánh khác của Tứ Phủ. Đền Mẫu Cửu Trùng Thiên có kiến trúc cá biệt với nhiều cung thờ trong đó có Cung Cấm nơi thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên. Cung Cấm ở đây có tượng thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên ở chính giữa cùng với các tượng thờ khác như Mẫu Đệ Nhị và Mẫu Đệ Tam. Ngoài ra Mẫu Cửu Trùng Thiên cũng được thờ tại Đền Thượng Ba Vì nơi có tượng Mẫu Cửu Trùng Thiên được đặt tại đỉnh núi Ba Vì. Tượng Mẫu Tứ Phủ được chế tác tinh xảo và có công năng nghệ thuật cao. Đền Mẫu Tứ Phủ  cũng là điểm đến kỳ bí trong hành trình tín ngưỡng của người dân.

C%C3%A1c%20%C4%90%E1%BB%81n%20Th%E1%BB%9D%20M%E1%BA%ABu%20C%E1%BB%ADu%20Tr%C3%B9ng%20Thi%C3%AAn

Lễ Hội và Cúng Bái Mẫu Cửu Trùng Thiên

Lễ hội thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên được tổ chức vào ngày mùng 9 tháng 9 âm lịch. Vào dịp mùng 9 tháng 9, tín đồ thờ Mẫu đến các đền để cầu xin sức khỏe sự giàu sang và bình an. Các nghi lễ diễn ra với lòng thành tâm và tôn trọng tôn vinh biết ơn đối với Mẫu.

Lễ Hội và Cúng Bái Mẫu Cửu Trùng Thiên