Câu đối lồng máng chữ đen “Tổ Đức Vĩnh Thùy thiên tải thịnh – Gia phong hàm lạc tứ thời Xuân” (祖德永綿千載盛，家風含樂四時春) là một tác phẩm Hán–Việt thường được treo trong từ đường, nhà thờ họ hoặc phòng gia tộc, mang ý nghĩa tán tụng công đức tổ tiên và giáo dục gia phong.
- Vế trên “Tổ Đức Vĩnh Thùy thiên tải thịnh” (祖德永綿千載盛) nhấn mạnh công đức của tổ tiên (Tổ Đức) được nối dài, trường tồn (Vĩnh Thùy) qua ngàn năm (Thiên Tải) và luôn hưng thịnh (Thịnh). Ý nghĩa tổng thể là: “Công đức tổ tiên mãi mãi tràn đầy, hưng thịnh ngàn đời,” vừa ca ngợi đức hạnh tiền nhân, vừa nhắc nhở con cháu duy trì truyền thống tốt đẹp.
- Vế dưới “Gia phong hàm lạc tứ thời Xuân” (家風含樂四時春) mô tả gia phong (Gia phong) tốt đẹp tràn đầy niềm vui, hạnh phúc (Hàm lạc), như mùa xuân tràn đầy bốn mùa (Tứ thời Xuân). Đây là lời nhắc nhở con cháu giữ gìn nề nếp gia đình, đồng thời cầu mong hạnh phúc, sinh khí và phúc lộc quanh năm.
Ghép hai vế, câu đối có ý nghĩa trọn vẹn:
“Công đức tổ tiên trường tồn, hưng thịnh ngàn đời; gia phong tốt đẹp, hàm chứa niềm vui suốt bốn mùa xuân.”
Phiên bản rút gọn, dễ hiểu:
“Đức tổ tiên trường tồn, gia phong hạnh phúc bốn mùa.”
Câu đối lồng máng chữ đen không chỉ là tác phẩm trang trí mà còn mang giá trị tinh thần, giáo dục con cháu về đạo lý hiếu nghĩa, tôn trọng công ơn tiền nhân và duy trì truyền thống gia tộc. Khi kết hợp với các hoành phi khác như “Bách Nhẫn Thái Hoà” theo quy luật “Quang tiền dụ hậu” (đời trước sáng, đời sau rạng), tổng thể bố cục vừa hài hòa về mặt thẩm mỹ, vừa mang ý nghĩa phong thủy và văn hóa sâu sắc.
Dù có những nhận xét về nét chữ trên lồng máng chưa hoàn hảo hay phí gỗ, giá trị tinh thần và giáo dục của câu đối vẫn được bảo toàn. Nó minh chứng cho triết lý sống của người xưa, nhắc nhở hậu duệ về công ơn tổ tiên, tôn trọng nề nếp gia phong và ước vọng thịnh vượng bền lâu.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
| Hoành phi câu đối gỗ hương |
| Hoành phi câu đối gỗ mít |
| Chữ hoành phi câu đối gia tiên |
| Bộ sưu tập hoành phi gỗ phòng thờ 4 chữ |
