Mở phủ khai hồ độ căn mặc áo thắm khăn điều đã không còn là điều xa lạ trong tín ngưỡng Tứ Phủ. Tuy nhiên cùng với sự phát triển của xã hội nhiều nghi thức cổ truyền dần bị mai một biến đổi hoặc thực hành sai lệch khiến mục đích gốc bị lãng quên. Lễ Trình Đồng – Mở Phủ là nghi lễ cần thiết đối với bất kỳ người căn số nào trên hành trình phụng sự cửa Thánh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các hình thức mở phủ các giá quan trong lễ và ưu việt là công năng của nghi lễ trồng cây đắp nấm – một hình thức vừa cát tường vừa mang giá thành nhân văn tinh tế.
Tim hieu nghi le trinh dong mo phu va y nghia sau xa cua cac nghi thuc
Các hình thức mở phủ
Trong tín ngưỡng Tứ Phủ, các hình thức mở phủ diễn tả cách thức triệu thỉnh các Quan Lớn về chứng đàn và đạt được nghi lễ. Mở phủ dọc là hình thức theo thứ tự tuyến tính, mời đủ 5 Quan Lớn: Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam, Đệ Tứ và Đệ Ngũ. Các Quan Lớn xây dựng các công việc như chứng sớ, ban lộc, gỡ nghiệp, khai hồ, tắm tưới, cắt tóc, bóc trứng, soi căn mệnh và cuối cùng Quan Đệ Ngũ tán đàn kết thúc nghi lễ. Mở phủ chéo không theo thứ tự tuyến tính mà có sự chéo giữa các giá quan: Quan Đệ Nhất chứng sớ, Quan Đệ Nhị – Đệ Tam khai hồ, Quan Đệ Tứ về biên kiểm chứng, Quan Đệ Ngũ tán đàn. Hình thức chéo thường xoay quanh vấn đề đồng chia đôi nước nhưng cả đồng Tứ Phủ và Tiên đều mở phủ chéo tùy theo căn cơ của người được mở phủ.
C%C3%A1c%20h%C3%ACnh%20th%E1%BB%A9c%20m%E1%BB%9F%20ph%E1%BB%A7
Thứ tự hầu quan xưa nay trong nghi lễ Hầu đồng Tứ Phủ
Thứ tự hầu các Quan trong lễ mở phủ có sự khác biệt tùy từng vùng và từng dòng đồng. Với đồng sát Thiên, Khâm Sai hoặc Thượng Ngàn, thứ tự phổ biến là: Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Tứ Khâm Sai, Đệ Tam Thoại Phủ, Đệ Nhị Thượng Ngàn và Đệ Ngũ Tuần Tranh. Dù lễ mở phủ theo hình thức dọc hay chéo, đa phần vẫn áp dụng thứ tự mở phủ chéo trong khóa lễ, bảo tồn hình thái lễ tuần tự và đúng căn cơ của người hầu đồng.
Th%E1%BB%A9%20t%E1%BB%B1%20h%E1%BA%A7u%20quan
Nghi thức trồng cây đắp nấm tứ phủ
Nghi thức trồng cây đắp nấm là phần không thể thiếu trong lễ mở phủ mang định hướng nghệ thuật an vị tâm linh và nhân văn đầy ý nghĩa. Sau khi khai hồ, các Quan Lớn, ưu việt là Quan Đệ Nhị Thượng Ngàn, tưới nước thiêng cho cây và đọc lời chỉ định nơi trồng. Chủ nhà chuẩn bị 4 loại cây giống, cây non hoặc cây ăn quả lâu năm và cây được trồng đúng theo hướng dẫn của Quan, tương thích căn cơ của đồng nhân. Mỗi phương hướng trồng cây có thông điệp riêng: đồng nhân duyên cửa Phật trồng tại sân chùa; đồng căn sâu cửa Thoại trồng gần giếng hoặc cung thờ cửa Thoại; ăn lộc Chúa Bà Sơn Trang trồng ở rừng đồi hoặc ngã ba đường; được Thành Hoàng bản cảnh gia hộ trồng tại đình làng; được bà cô tổ trợ duyên trồng tại nhà thờ tổ hoặc nhà riêng. Nghi thức trồng cây đắp nấm không kể mang chiều sâu đời thường tâm thế lại thêm vào tạo sự gắn kết bền vững giữa đồng nhân và nơi mình gắn bó phong thái sang trọng tinh túy để lại di sản lâu dài.
Do điều kiện xã hội thay đổi (thiếu đất trồng sống ở chung cư thành thị đông đúc) nếp nhà Mở phủ chéo bị rút gọn hoặc áp thực theo cách tượng trưng nét:
-
Cây được mượn tại điện thờ sau lễ lại trả về chỗ cũ.
-
Không bắt buộc là cây ăn quả lâu năm.
-
Người nhà không cần chuẩn bị từ trước.
-
Nhiều người không hiểu rõ sứ mệnh chỉ xây dựng hình thức.
Nghi%20th%E1%BB%A9c%20tr%E1%BB%93ng%20c%C3%A2y%20%C4%91%E1%BA%AFp%20n%E1%BA%A5m
Thời thế thay đổi nhưng người hành đạo, cụ thể là quan thầy mở phủ dẫn đồng, cần hiểu rõ từng nghi lễ lý do nguyên tắc để không biến thiêng liêng thành hình thức. Chỉ khi hiểu đúng và hành đúng ta mới bảo quản được tính ưu việt nguyên liệu định hướng nội thất – cội rễ tâm thế – nhân văn trong đạo Mẫu Việt Nam truyền lại được cho đời sau những gì chân thật và sáng suốt nhất.
.png "Bàn thờ treo tường chung cư")
