Một trong những câu hỏi phổ biến là: tại sao khi hậu phương có người qua đời, người thân thường phải mặc áo xô đội mũ gai?
1. Sự thay đổi thông lệ tang lễ theo thời gian
Phong tục tang lễ thay đổi theo thời gian. Các tập tục trong đám tang chịu tác động từ nhiều yếu tố như thói quen vùng miền, triều đại lịch sử và hệ quan niệm dân gian. Ví dụ, thời kỳ xưa có những lệ làng khá nghiêm khắc, từng có nơi từng bắt chôn theo thê thiếp của người đã khuất. Riêng về tang phục, sách Thọ Mai Gia Lễ ghi chép khá đầy đủ về các quy tắc.
Tai sao lai mac ao xo doi mu gai trong tang le trang phuc dung khi tham du dam tang
2. Ý nghĩa áo xô và khăn xô và gậy chống trong đám tang
Ý nghĩa áo xô, khăn xô và gậy chống trong đám tang mang nhiều lớp ý nghĩa. Áo xô được may đơn giản, không viền mép, gợi nỗi đau mất mát và sự tiếc thương sâu nặng, khơi nguồn hiếu nghĩa trong lòng con cháu về sự hy sinh của cha mẹ khi còn sống. Khăn xô quấn trên đầu người đi tang gợi không khí tang tóc và nỗi thương tiếc, đồng thời giúp giữ phần đầu khi cúi lạy nhiều lần trong quá trình làm lễ, giảm mệt mỏi và đau nhức. Gậy chống dùng để hỗ trợ di chuyển và lạy trong tang lễ. Con trai trưởng thường chống gậy trúc đầu tròn, gợi hình ảnh cha – trời tròn, còn con gái và con dâu dùng gậy vông hình vuông, gợi hình ảnh mẹ – đất vuông, đồng thời phục vụ nhu cầu thực tế, đồng thời lưu giữ cảm nhận cội rễ tâm thức, giáo dục đời sau về lòng hiếu kính, sự tôn trọng tổ tiên và nếp nghĩ xưa trong thân bằng quyến thuộc.
Ý nghĩa của áo xô khăn xô và gậy chống
Nhiều gia đạo đã giản lược trang phục tang lễ. Một số đám tang chỉ dùng băng tang đeo tay hoặc ngực thay cho khăn xô, áo xô. Ở đám tang quy mô lớn, tang phục cũng thay đổi để phù hợp hoàn cảnh và điều kiện từng vùng. Ở một số địa phương, còn có tục lệ mặc áo đỏ trong đám tang, có nguyên nhân từ câu chuyện dân gian về một chàng trai nghèo bày mưu để có vợ, yêu cầu các cô gái mặc áo đỏ giả làm dâu trong đám tang của cha mẹ mình.
Kết luận, việc mặc áo xô đội mũ gai trong tang lễ không dừng ở vị thế tập tục không chỉ giới hạn ở vậy hội tụ sinh khí sâu sắc về hiếu đạo, tưởng nhớ và kính trọng người đã khuất, đồng thời đã thay đổi để phù hợp hơn với hoàn cảnh xã hội hiện đại.
