Tín ngưỡng thờ Tứ Phủ của tâm hồn Việt là phần ưu việt trong đời thường nét văn hiến tư duy bộc lộ sự kết nối giữa con người với các vị thần linh trong tự nhiên. Các nghi lễ cúng bái hơn thế mang chiều sâu kính trọng cộng thêm là cầu nguyện cho sự bình an, tài lộc và hạnh phúc.
1. Hệ thống thờ cúng trong Tứ Phủ
Hệ thống thờ cúng trong Tứ Phủ phản ánh rõ sự phân tầng và tầm quyết định của từng vị thần. Trong tín ngưỡng Tam Tứ Phủ, các vị thần linh nương tựa cùng cõi Trời, cõi Đất, cõi Nước và cõi Rừng với nhiệm vụ bảo đảm và hỗ trợ con người. Hàng thờ trên cùng thường là các vị Phật, tiếp đến là các Vua Cha, các Thánh Mẫu, Quan Lớn, Trầu Bà, Ông Hoàng, Thánh Cô bên trái và Thánh Cậu bên phải. Phía dưới là bàn thờ Ngũ Hổ và các thần linh khác như Thượng Sạc, Bạch Xà, Thanh Xà. Mỗi địa phương linh hoạt trình bày hệ thống thờ cúng nhưng đều chung mục đích duy trì và giúp đỡ con người.
Tin nguong tho tu phu cua nguoi viet
2. Các Mẫu Thánh trong Tứ Phủ
Trong Tứ Phủ có bốn Mẫu Thánh chính. Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên là hình ảnh của Cõi Trời thường là Mẫu Liễu Hạnh. Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn là bản sao của Cõi Rừng, Mẫu Đệ Tam Thoại Phổ khẳng định Cõi Nước còn Mẫu Đệ Tứ Địa Phủ nhắc đến Cõi Đất, mặc dù một số lý thuyết cho rằng Mẫu Địa Phủ không tồn tại. Các vị thần trong hệ thống giữ lợi ích bảo vệ con người và điều hành các hiện tượng trong từng cõi.
C%C3%A1c%20M%E1%BA%ABu%20Th%C3%A1nh%20trong%20T%E1%BB%A9%20Ph%E1%BB%A7
3. Lễ Cúng tại Ban Công Đồng Tứ Phủ
Lễ cúng tại Ban Công Đồng là phần hàng đầu trong tín ngưỡng thờ Tứ Phủ. Các lễ vật phải bảo toàn sự kính trọng và sạch sẽ, bao gồm lễ chay với hương hoa, trà quả và bánh oản; lễ mặn với giò, chả, thịt nấu chín; lễ đổi sống gồm trứng, gạo, muối hoặc thịt sống dành riêng cho cúng ngũ hổ, Bạch Xà, Thanh Xà. Ngoài ra, các đồ đặc sản như ốc, lươn, ớt, chanh, củ quả cũng được dùng trong lễ cúng.
L%E1%BB%85%20C%C3%BAng%20t%E1%BA%A1i%20Ban%20C%C3%B4ng%20%C4%90%E1%BB%93ng
4. Văn Khấn tại Ban Công Đồng
Văn khấn tại Ban Công Đồng được triển khai tùy theo đóng góp của người hành lễ. Các tín đồ thường đọc văn khấn chung như: "Nam Mô A Di Đà Phật. Con lạy chín phương trời, mười phương đất, con lạy chư Phật mười phương chư Phật chư Tiên...", cầu xin sức khỏe, thành công, bình an và sự phù hộ của các vị thần. Với đồng thầy hoặc người có căn đồng, văn khấn sẽ bao gồm lời sám hối và cầu xin sự chứng giám, phù hộ từ các vị thần Tam Phủ, Thánh Đế Ngọc Hoàng và các thần linh liên quan.
V%C4%83n%20Kh%E1%BA%A5n%20t%E1%BA%A1i%20Ban%20C%C3%B4ng%20%C4%90%E1%BB%93ng
5. Những Lễ Cúng và Thần Linh Trong Tứ Phủ
Các lễ cúng trong Tứ Phủ không giới hạn liên đới đến các thần thánh lớn ngoài ra còn bao gồm những vị thần nhỏ như Thánh Cô, Thánh Cậu và các ông Hoàng như Hoàng Đôi, Hoàng Ba, Hoàng Tư gắn bó mật thiết với thực tại của người dân, trông nom nơi sum vầy giữ gìn tài chính hanh thông và phát triển công danh. Khi cúng, các tín đồ thường trình bày những điều cần cầu xin cụ thể và cảm tạ các vị thần đã phù hộ ví dụ: "Con xin các ngài phù hộ cho họ hàng con luôn mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc. Xin cho công việc của con luôn thuận lợi, phú quý dồi dào..."
Những Lễ Cúng và Thần Linh Trong Tứ Phủ
Như vậy, tín ngưỡng thờ Tứ Phủ chưa hết là hình thức cúng bái lại thêm là phương tiện hòa hợp con người với các thế lực siêu nhiên, bảo tồn tầm vóc nhân sinh quan dân tộc và tạo ra sự bình an.
