Tìm hiểu cách đặt bài vị trên ngai thờ, sự khác biệt giữa ngai cột và ỷ

1. Ngai thờ nên đặt gì ?

Trên ngai thờ chỉ nên đặt bài vị hoặc hộp tráp gia phả dòng họ. Bày thêm đài rượu, hoa quả hay đồ tân trang khác là không đúng làm mất sự lịch lãm. Ngai là lĩnh vực để hương linh giáng ngự, cần giữ thanh tịnh tuyệt đối.

Ngai thờ và Ỷ thờ 1

2. Ngai và Ỷ khác nhau thế nào?

Ngai có 6 cột trụ thường chạm rồng hóa long cầu kỳ tượng hình quyền uy, dùng để thờ tổ tiên có công lớn, quan chức hoặc thần linh được phong sắc. Ỷ (hay ngai vách) vắng cột, chạm hoa văn đơn giản, dùng trong tư gia, riêng biệt là nhà con thứ hoặc gia cảnh dân thường. Chúng khác nhau về cấu tạo, hình thức và thứ bậc thờ tự. Ngai chỉ lập ở nhà con trưởng hoặc nhà thờ chi họ để thờ vị tổ cao nhất, thờ vua chúa, thần thánh, quan đại thần. Ỷ dùng trong nhà con thứ hoặc tình cảm tình thân dân thường. Dân thường chỉ nên thờ bằng ỷ, tránh phạm kỵ long vị. Nhận định Ngai và Ỷ là chỉ đúng một phần. Một số vùng gọi ỷ là ngai vách nhưng theo nguyên tắc cổ truyền, ngai có cột trụ và tay rồng, ỷ chỉ có vách, không trụ, thứ bậc thấp hơn.

Ngai thờ và Ỷ thờ 2

3. Vì sao có nơi đặt đến 4 đài rượu trước ngai? Vì sao không nên đặt hoa quả, rượu, trầu lên ngai?

Bày 4 đài rượu trước ngai là không chính xác. Thông thường chỉ bày 3 đài để biểu tượng cho tam tài (Thiên – Địa – Nhân). Đặt 4 đài hoặc đặt trực tiếp lên ngai là thói quen thời nay làm mất đi nét yêu cầu cổ truyền. Ngai là trạng thái tối linh biểu tượng cho ngai ngự của tổ tiên hoặc thần linh. Chỉ nên để trống hoặc đặt bài vị, tráp gia phả. Đồ lễ chỉ đặt trên bàn thờ phía trước ngai, tránh xâm phạm mặt sàn linh vị.

Ngai thờ và Ỷ thờ 3

4. Khi nào dùng Ngai cột, khi nào dùng Ngai vách (Ỷ)?

Ngai cột (6 trụ) dùng ở từ đường, nhà con trưởng, dòng họ lớn, thờ tổ tiên chung hoặc người được phong thần. Ỷ thường được dùng tại tư gia các bậc thường nhân hoặc chi nhánh nhỏ, nơi thờ tổ tiên trực hệ. Dùng sai loại ngai sẽ phạm quy ước cổ và không hợp thói cũ.