Bàn thờ không dùng nữa phải làm sao?
Xử lý vật phẩm cúng và bàn thờ cũ vượt khỏi đơn thuần là dọn dẹp hay thay thế vật dụng mà lại còn là cần được tiến hành cẩn trọng, diễn đạt đạo hiếu với tổ tiên. Dù chọn cách hóa, chôn, gửi chùa hay tu sửa lại, điều cần chú ý nhất vẫn là sự kính ngưỡng và tiến hành đúng phép thờ tự. Bàn thờ cũ được xử lý phù hợp giúp gia đạo an yên, mọi việc thuận lợi, nếp nhà ổn định, bên cạnh đó còn giữ gìn môi trường xanh – sạch – đẹp và gìn giữ sự kính cẩn dành cho tổ tiên.
Có nhiều phương án để xử lý bàn thờ cũ:
- Hóa vàng: Chuẩn bị hương, hoa tươi, ngũ quả, nước sạch, văn khấn xin phép tổ tiên; thắp hương, khấn và hóa bàn thờ cùng vàng mã tại nơi thanh tịnh, thoáng đãng. Tro sau khi hóa rải dưới gốc cây hoặc tại vùng miền thanh tịnh.
- Gửi chùa, đền hoặc miếu: Nếu bàn thờ còn tốt, hãy bao sái sạch sẽ, xin phép sư thầy hoặc ban quản lý rồi đưa đến vào ngày thích hợp và làm lễ tạ.
- Tu sửa lại: Bàn thờ bị trầy xước nhẹ hoặc hư hỏng ở một vài bộ phận có phương án hoàn thiện sơn sửa, phục hồi để tiếp tục dùng.
- Chôn: Bàn thờ hư hỏng nặng sẵn sàng để chôn tại khu đất sạch, khô ráo, thanh tịnh, kèm theo lễ xin phép tổ tiên trước khi di dời.
- Dịch vụ chuyên môn: Một số đơn vị hỗ trợ các bước cúng, khấn và xử lý theo tập tục thờ tự.
Không chỉ con trưởng mới được dùng bàn thờ 3 cấp
Thủ tục thay bàn thờ mới, bỏ bàn thờ cũ gồm những gì?
Khi bỏ bàn thờ cũ, cần tiến hành theo các bước:
- Chọn ngày và giờ thích hợp.
- Chuẩn bị lễ phẩm gồm hương, hoa tươi, nến, ngũ quả, nước sạch, trà, vàng mã, trầu cau và mâm cỗ chay hoặc mặn tùy phong tục.
- Bày lễ vật ngay ngắn, thắp hương và đọc văn khấn xin phép bỏ bàn thờ.
- Lạy ba hoặc bốn lạy, đợi hương tàn rồi tiến hành hóa hoặc chôn bàn thờ.
Cần tiến hành với sự nghiêm cẩn, tránh vội vàng, hạn chế để trẻ nhỏ tham gia và không bỏ bàn thờ tại bãi rác hoặc vị trí mất vệ sinh. Nếu thay bàn thờ mới, nên làm lễ an vị sau đó để giữ độ tôn kính cho không gian tĩnh lặng. Việc xử lý đồ dùng tâm linh cũ thiếu cẩn trọng vừa gây mất mỹ quan môi trường vừa bị xem là thiếu sự tôn kính. Không ít người có thói quen thả đồ thờ xuống sông, hồ hoặc ao với suy nghĩ giúp hương linh được thanh thản. Thực tế, việc làm đó không hợp ý với nếp sống văn minh, còn gây ô nhiễm nguồn nước và tác động xấu đến cảnh quan.
Cách xử lý bộ đồ thờ cúng tổ tiên cũ căn cứ vào tình trạng từng món:
- Đồ còn dùng được: lau sạch, làm sạch bằng rượu gừng hoặc nước thơm rồi tiếp tục dùng.
- Đồ không dùng nữa nhưng vẫn còn ý nghĩa kỷ niệm: cất giữ làm kỷ vật cho con cháu về sau, lưu lại dấu ấn gắn với hậu duệ tiền nhân và tổ tiên.
- Đồ hỏng, không còn đồng bộ để tiếp tục dùng: bọc gọn bằng giấy hoặc vải sạch rồi bỏ đúng nơi quy định hoặc chôn tại góc vườn khô ráo, sạch sẽ. Chân nhang, vàng mã và tro sau khi hóa hoàn toàn khả thi trộn vào đất trồng cây, tránh đổ xuống sông hồ. Khi hóa đồ cũ, cần khấn mời tổ tiên chứng giám rồi an vị tại bàn thờ mới.
Để tiến hành đúng cách, cần xác định rõ mục đích là thay bàn thờ mới, di chuyển vị trí hay chấm dứt công việc dâng hương. Mọi bước nên được định hướng cử hành bằng sự kính cẩn và đúng phép thờ tự nhằm giữ gìn nề nếp quyến thuộc nội ngoại và sự an yên trong cuộc sống.
Ban tho chung cu