Xông đất là gì?
Xông đất là câu hỏi thu hút đông đảo sự chú ý mỗi dịp Tết đến xuân về. Người đầu tiên bước vào nhà sau thời khắc giao thừa được truyền đời gọi là “người xông đất”, mang theo vận khí và tài lộc cho gia tộc trong suốt năm mới. Xông đất, còn gọi là xông nhà hoặc đạp đất, là một phong tục lâu đời dành riêng cho người Việt trong dịp Tết Nguyên Đán. Người xông đất thường chỉ ghé thăm trong thời gian ngắn, gửi lời chúc tốt đẹp nhưng lại thực hiện chức năng rất đáng chú ý, bởi dân gian quan niệm rằng việc đón người đầu tiên trong năm mới có mang tính chất vận may và phúc khí của cả năm.
Xông đất là phong vị dân gian lâu đời của dân tộc Việt vào dịp Tết Nguyên Đán, chỉ người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa.
Cách chọn người xông đất đầu năm
Người Việt quan niệm đầu năm là sự khởi đầu cho mọi việc, vì vậy tính cách và vận số của người xông đất sẽ nhập cuộc cùng vận khí của gia chủ. Nếu người đó vui vẻ, thành đạt, khỏe mạnh thì nhà được kỳ vọng sẽ gặp nhiều thuận lợi, công việc hanh thông và tài lộc dồi dào. Ngược lại, nếu gặp người đang gặp nhiều khó khăn hoặc vận trình chưa thuận lợi thì dễ khiến gia chủ băn khoăn. Vì lẽ ấy, việc chọn người xông đất đầu năm luôn được chú ý. Thông thường, gia chủ ưu tiên chọn người hợp tuổi với mình và năm mới, có tính cách hiền hòa, sức khỏe tốt, công việc thuận lợi và đạo hiếu gia phong êm ấm. Một số đạo nghĩa tâm thế gia tộc còn chọn người có tên đẹp như Phúc, Lộc, Tài, Thọ mang theo tâm nguyện hướng thiện đón điều tốt lành. Trường hợp không nhờ được ai, gia chủ có xu hướng thực hiện tự xông đất bằng cách ra khỏi nhà trước giao thừa rồi trở về sau giao thừa để mở đầu năm mới.
Người được chọn để xông đất nên là người tuổi hợp với người đạt được và năm mới, tính cách hiền lành, khỏe mạnh, làm ăn phát đạt và chốn đi về hạnh phúc.
Bà bầu có nên xông đất không
Quan niệm bà bầu nên tránh xông đất vì mang “khí âm” là quan niệm dân gian lâu đời và chưa có cơ sở khoa học chứng minh. Dù vậy, nhiều nhà vẫn tránh nhờ bà bầu xông đất để giữ sự yên tâm trong những ngày đầu năm. Về phương diện tâm linh, bà bầu thường được khuyên hạn chế đi lại nhiều trong dịp Tết nhằm bảo vệ sức khỏe cho mẹ và em bé. Thay vào đó, bà bầu nên nghỉ ngơi hợp lý, giữ tinh thần thoải mái và đón năm mới trong trạng thái vui vẻ, thư thái.
Theo quan niệm dân gian, bà bầu nên tránh xông đất vì mang “khí âm” có sức lan tỏa tới may mắn của tổ ấm.
Tục xông đất ở một số quốc gia
Xông đất hoặc các phong tục đón người đầu tiên trong năm mới cũng xuất hiện tại nhiều quốc gia. Ở Anh, người đàn ông tóc đen đến nhà đầu tiên được xác nhận là mang lại may mắn và thường mang theo than hoặc tiền xu với ý nghĩa sung túc. Tại Hungary, người dân đốt hình nộm để xua đi điều không may của năm cũ. Ở Bồ Đào Nha, mọi người ăn 12 quả nho vào thời khắc giao thừa, mỗi quả tương ứng với một tháng trong năm. Tại Philippines, đồ ăn hình tròn và trang phục chấm bi được ưa chuộng với mong mỏi sự viên mãn đón tài lộc. Đồng thời với niềm tin vào giá trị tâm linh ấy, người dân Brazil mặc đồ trắng, thả hoa xuống biển và nhảy qua các con sóng để cầu cát tường như ý. Ở Mỹ, một số cộng đồng nhập cư vẫn giữ phong tục riêng như ăn bắp cải, cá mòi hoặc mật ong để cầu phúc đầu năm.
Xông đất hay tục mở cửa đầu năm xuất hiện ở nhiều quốc gia.
Xông đất không đơn giản được coi là phong tục đón năm mới vừa... gửi gắm niềm tin và hy vọng về một năm bình an, thuận lợi và sung túc. Dù thao tác theo quan niệm nào, điều đáng quý vẫn là giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ trong những ngày đầu xuân, cùng sự trân trọng dành cho những phong tục lâu đời của dân tộc.
