Bàn thờ Ngũ Phúc Kim Tiền tam cấp chân 18 kích thước 2,17m

Bàn thờ Ngũ Phúc Kim Tiền trước đây được làm bằng gỗ mít, còn bộ hôm nay lựa chọn gỗ hương đá Nam Phi. Gỗ mít thường tạo cảm giác gần gũi, linh thiêng khi làm đồ thờ, nhưng xét về độ nặng và độ sắc của chi tiết, gỗ mít nhẹ hơn khá nhiều so với gỗ hương đá và gỗ gụ. Những vị trí cần đường đục rõ, sắc nét cũng dễ bị lở hơn. Chuyển sang gỗ hương đá giúp bộ bàn thờ có màu gỗ đẹp hơn, đồng thời đáp ứng yêu cầu riêng của bác khách tại Hà Nội. Bàn thờ Ngũ Phúc Kim Tiền có chiều dài 2,17m, chiều sâu 1,67m. Đây là mẫu khá phổ biến nhưng được cách điệu thêm nhiều chi tiết riêng để tạo nét khác biệt so với các mẫu bàn thờ thông thường. Phần dưới tập trung giới thiệu cụ thể về đường nét, kết cấu, kích thước và giá bán của bộ bàn thờ.

Kích thước và kết cấu bàn thờ tam cấp

Bàn thờ Ngũ Phúc Kim Tiền có kích thước 2,17m x 1,67m, kết cấu tam cấp, chân vuông 18cm.
Vai bàn dày 6 phân, bản vai rộng 15 phân, khung mặt dày 5 phân và ván mặt dày 2 phân.
Phần dạ được tinh sửa hoàn toàn bằng tay sau khi đục máy, giúp đường nét rõ và sắc hơn. Các chi tiết quả trám được soi, gọt cạnh để hình khối vuông vắn. Hoa được sửa lại từng cánh, chữ Thọ cũng được làm sắc nét, cân đối. Dạ ngang hai bên làm theo mẫu dạ tiền. Do bàn có chiều sâu lớn nên 3 vế gần như cùng một mẫu. Thay vì giảm bớt hoa văn, các mặt vẫn giữ cách đục tương tự dạ tiền để tổng thể đồng nhất và đẹp mắt.
Điểm nhấn tiếp theo là phần cổ bo cong. Cổ được đục theo mẫu Mai Hóa rồi sửa lại toàn bộ đường nét hoa văn. Chính giữa có cuốn thư với dòng chữ Đức Lưu Quang, từng chi tiết được tinh sửa kỹ để tạo chiều sâu cho mẫu bàn.
Hai bên hông được đục theo dáng cổ của mẫu vua sập thờ, sau đó cách điệu vào mẫu bàn Ngũ Phúc Kim Tiền, tạo hình khỏe, chắc và vẫn giữ nét mỹ thuật.

Chi tiết các cấp và khung mặt giữa chống võng

Cấp trên rộng 42 phân, dành cho bộ khám thờ lớn. Cấp giữa phía dưới rộng 35 phân, dành cho đỉnh đồng. Phần mặt còn lại phía trên rộng 90 phân. Bàn có chiều sâu 1,67m, phần mặt ghép từ 2 tấm.
Giữa kết cấu bố trí thêm khung mặt giữa chống võng. Đây là phần rất quan trọng đối với bàn thờ tam cấp. Một số khách thích làm ván tràn, nhưng nếu kết cấu ván tràn không được tính kỹ thì mặt bàn dễ phát sinh tình trạng phồng.
Ở bàn tam cấp, khi đặt các món đồ thờ nặng lên mặt, lực sẽ tập trung xuống phần mặt phía dưới. Nếu chỉ làm khung bao quanh rồi trải ván, hệ thang phải chịu lực trên khoảng dài. Ván càng rộng thì độ co ngót càng đáng lưu ý, từ đó dễ tác động đến gân và mặt bàn nếu kết cấu không được tính toán kỹ.
Khung mặt giữa chia khoảng thang thành những đoạn ngắn hơn. Thang ngắn có độ cứng tốt hơn thang dài, nhờ đó kết cấu mặt bàn chắc hơn.
Phía sau được để rỗng nhằm tạo độ thông thủy, tránh tạo khoảng kín cho chuột làm tổ, đồng thời vẫn giữ hệ thang dày để bảo đảm kết cấu. Phương án để rỗng phía sau nhưng vẫn làm 7 thang vừa tạo sự thông thoáng vừa giữ độ chắc cho bàn tam cấp. Khung mặt giữa giữ vai trò chống võng cho toàn bộ hệ mặt. Nếu chỉ làm ván ở giữa, khi đặt những món nặng như bát hương hoặc đỉnh đồng, mặt ban đầu chưa võng nhưng sau thời gian dài vẫn có thể lún dần.

Vì sao bàn tam cấp không nên làm ván tràn toàn bộ?

Hệ bàn tam cấp không nên trải ván tràn kín toàn bộ. Cách làm này vừa làm chi phí tăng, vừa không tạo kết cấu chắc bằng phương án bố trí khung mặt giữa. Khi thang chạy xuyên suốt trên một khoảng dài, bản thân thang dài dễ phát sinh độ cong và độ võng. Thêm khung mặt giữa giúp rút ngắn chiều dài mỗi thang, từ đó thang cứng hơn và lực trên mặt bàn cũng được chia rõ hơn. Nếu có điều kiện, ván mặt có thể làm 1 tấm. Với phương án thông thường, ván mặt ghép 2 tấm giúp giảm chi phí mà vẫn giữ kết cấu chắc chắn theo nội dung giới thiệu. Đối với bàn tam cấp, cơ sở đặc biệt chú trọng khung mặt giữa. Nếu thiếu khung giữa, ngay cả khi ván dày 3 phân vẫn có nguy cơ võng. Khung mặt giữa làm dày 5 phân để tăng độ chịu lực và giữ kết cấu. Khung mặt hậu cuối cùng được gắn chết để khóa các khung mặt ngang, giữ mặt bàn vuông vắn. Khi ván co ngót, phần mặt được dồn theo khung giữa thay vì để các tấm ván xê dịch, tạo khe hở trong thời gian dùng.

Quan điểm của cơ sở là không cắt giảm gỗ làm ảnh hưởng đến kết cấu. Nếu bớt một phần gỗ, về sau khi phát sinh vấn đề bảo hành, chính cơ sở lại phải chịu thêm chi phí và công gia cố. Vì vậy, kết cấu được tính theo phương án vừa chắc chắn vừa tương xứng với giá trị bộ bàn. Riêng phần ván mặt, thay vì trải kín toàn bộ khoảng trống, cơ sở ưu tiên đầu tư vào ván mặt 1 tấm hoặc tăng độ dày tại những vị trí cần thiết. Theo kinh nghiệm được chia sẻ, ván tràn suốt chính là điểm yếu của bàn thờ khi khoảng thang quá dài. Sau nhiều mẫu bàn tam cấp đã hoàn thiện, cơ sở định hình kết cấu riêng cho các mẫu do mình làm, hướng tới kết cấu chắc chắn và thuận lợi cho công tác bảo hành lâu dài.

Bộ bàn thờ tam cấp có chân vuông 18, khung mặt 5 phân, ván 2 phân, kích thước dài 2,17m, sâu 1,67m. Giá hoàn thiện được cơ sở đưa ra là 40 triệu đồng.
Phần khám thờ phía trên cao 1,27m, rộng phủ bì tai 1,55m. Giá hoàn thiện của mẫu khám thờ là 16 triệu đồng.