Có nên làm thêm cấp cho bàn thờ mặt phẳng đã sử dụng lâu năm?
Có rất nhiều bác, cô chú, anh chị hỏi rằng trước đây đã đóng một bộ bàn thờ nhưng không làm cấp, hiện tại muốn bổ sung thêm cấp để đặt đỉnh đồng, ngai thờ hoặc khung ảnh thì liệu có làm được không.
Trước đây, do điều kiện kinh tế còn hạn chế nên nhiều gia đình thường chỉ làm bàn thờ mặt phẳng. Ví dụ như có lần bên em ra Hải Dương lắp bàn thờ, chú khách cũng đang dùng một chiếc bàn mặt phẳng. Sau khi sắm thêm bộ đỉnh đồng và mong muốn làm thêm ngai thờ, chú có hỏi bên em cách thiết kế thêm phần cấp phía trên.
Với chiếc bàn có chiều sâu 1,07m, nếu làm thêm tam cấp trực tiếp thì sẽ không thật sự đẹp và cân đối. Bởi vì muốn làm cấp chắc chắn thì cần có cách gia cố riêng.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Bộ sưu tập mẫu bàn thờ đẹp thực tế
Cách làm thêm cấp cho bàn thờ cũ sâu 1,07m
Đối với những bộ bàn thờ cũ mặt phẳng, nếu muốn làm thêm cấp thì có thể sử dụng phương án gia cố bằng cách liên kết vào tường.
-
Làm phần khung đỡ phía trong bằng gỗ theo dạng ba chạc, giống như cách gọi của thợ mộc là làm V gỗ.
-
Hoặc dùng phương án bắt chốt vào tường, sau đó đặt phần cấp lên trên để tạo độ chắc chắn.
-
Ví dụ với một bộ nhị cấp hoặc tam cấp, phần đầu cấp sẽ có khuôn mặt hậu khoảng 5 phân. Sau khi cố định phần liên kết vào tường thì đặt thêm cấp tiếp theo lên trên.
Khi làm rộng phần cấp ra, ví dụ cấp phía trên làm rộng 38 phân để đặt ngai thờ thì phần phía dưới còn lại sẽ khoảng 69 phân. Lấy 69 phân trừ 38 phân thì còn khoảng 31 phân để đặt đỉnh đồng hoặc những đồ thờ khác.
Đối với những bộ tam cấp như mẫu bên em đang chia sẻ, cấp thứ hai sẽ được cố định vào tường. Phần đầu của cấp sẽ tựa lên khuôn mặt cuối cùng khoảng 5 - 6 phân để tạo độ chắc chắn. Phía bên trong tiếp tục được gia cố bằng chốt liên kết, sau khi hoàn thiện thì phần cấp sẽ rất chắc chắn.
"Nếu bàn thờ cũ chưa có cấp thì vẫn có phương án làm thêm để đặt ngai thờ, đỉnh đồng hoặc khung ảnh. Tuy nhiên cần tính toán đúng kích thước để tổng thể được cân đối và đẹp mắt."
Làm cấp mới cho bàn thờ cần chú ý kích thước và không gian
Tuy nhiên, phần bên trong của cấp khi làm thêm theo phương án này sẽ có một khoảng trống nhất định. Đây là cách cải tạo dành cho những bộ bàn thờ cũ chưa có cấp và gia đình muốn bổ sung thêm công năng.
Còn nếu gia đình muốn làm một bộ bàn thờ đẹp ngay từ đầu thì nên tính toán kích thước rộng rãi hơn. Ví dụ tùy theo không gian nhà, các bác có thể lựa chọn bàn thờ rộng 1,55m hoặc 1,57m để thiết kế tam cấp ngay từ đầu. Khi đó tổng thể sẽ đẹp, cân đối và phần cấp cũng liền mạch hơn.
Đối với những bộ bàn thờ ngày xưa thường không làm cấp, các bác vẫn có thể bổ sung cấp để đặt ngai thờ hoặc đỉnh đồng. Tuy nhiên, cần tính toán kỹ về kích thước phần cấp phía trên để khi bày trí không bị chật.
Kích thước cấp phù hợp cho bàn thờ 1,07m
Với bàn thờ có chiều sâu 1,07m, trước tiên các bác cần xác định phần cấp phía trên dùng để đặt khung ảnh hay ngai thờ.
-
Nếu đặt ngai thờ, trước đây ngai thường có kích thước khoảng 42 hoặc 47 phân. Bên em thường làm ngai khoảng 38 phân để cân đối hơn.
-
Nếu chỉ đặt khung ảnh thì phần cấp có thể làm rộng khoảng 22 phân vì khung ảnh thường chỉ rộng hơn 10 phân.
-
Nếu sau này muốn đặt ngai thờ thì nên làm cấp rộng khoảng 38 phân để tổng thể đẹp hơn.
Ví dụ như trường hợp một chú khách ở Bắc Ninh, do không gian nhà hạn chế nên rất muốn làm bàn rộng 1,27m nhưng không đủ diện tích, cuối cùng lựa chọn bàn 1,07m. Chú mong muốn làm thêm cấp phía trên để vừa đặt khung ảnh, vừa có thể đặt ngai thờ sau này.
Bên em cũng chia sẻ rằng nếu chỉ để khung ảnh thì làm cấp rộng 22 phân là đủ, giúp phần mặt bàn phía dưới được rộng hơn. Nhưng nếu tính lâu dài, muốn đặt ngai thờ thì nên làm rộng 38 phân để khi bày trí sẽ đẹp và cân đối hơn.
Vì sao làm cấp cần có phần chỉ đậy và cần lắp đặt đúng cách?
Nhiều bác khi muốn làm thêm cấp cho bàn thờ thường nghĩ rằng chỉ cần đóng một phần cấp đặt lên trên là được. Tuy nhiên, thực tế phần cấp cần có thêm phần chỉ đậy để hoàn thiện thẩm mỹ.
Đối với phần chỉ đậy, bên em không thể chỉ dán hoặc cố định đơn giản mà cần dùng súng bắn đinh chuyên dụng để bắn chắc phần chỉ vào vị trí. Vì loại súng khá nặng nên thường phải vận chuyển bằng xe ô tô, khi đi lắp đặt thuận đường thì bên em mới làm được.
Nếu chỉ làm một phần cấp đơn giản rồi đặt lên bàn thờ thì phần chỉ bát sẽ bị hở, nhìn tổng thể sẽ không đẹp. Khi có thêm phần chỉ đậy phía trên thì phần tiếp giáp sẽ kín hơn, tạo cảm giác liền mạch và đẹp mắt hơn rất nhiều.
Đó cũng là lý do khi nhiều bác hỏi đồ thờ Canh Nậu về làm thêm cấp thì bên em thường chia sẻ rõ rằng nếu thuận đường vận chuyển, có điều kiện lắp đặt trực tiếp thì mới nên làm. Còn nếu chỉ gửi riêng phần cấp đi xa thì khi về lắp ráp rất dễ bị vênh phần đường chỉ bát, ảnh hưởng đến vẻ đẹp của sản phẩm.
Lưu ý khi đặt làm thêm cấp cho bàn thờ
Khi các bác đặt thêm cấp cho bàn thờ, cần trao đổi rõ với cơ sở làm đồ thờ về mục đích sử dụng phần cấp phía trên là để đặt gì. Từ đó người thợ sẽ tính toán kích thước, phần chỉ và kết cấu sao cho khi mang về lắp đặt sẽ vừa vặn với bộ bàn thờ hiện tại.
-
Nếu muốn đặt ngai thờ thì nên làm phần cấp rộng khoảng 38 phân.
-
Nếu chỉ đặt khung ảnh thì có thể làm khoảng 22 phân để giữ phần mặt bàn phía dưới rộng hơn.
-
Nếu bàn thờ dài 2,17m thì nên làm cấp theo đúng chiều dài 2,17m, không nên làm thụt vào vì sẽ mất cân đối.
-
Chiều cao phần cấp nên làm khoảng 20 phân để tạo sự phân tầng rõ ràng.
Ví dụ với những bộ bàn thờ dài 2,17m, các bác nên làm phần cấp cũng dài 2,17m. Chiều rộng thì tùy theo mục đích bày trí. Nếu đặt ngai thờ thì làm rộng 38 phân, còn nếu chỉ đặt khung ảnh thì có thể làm 22 phân.
Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của bên em, nếu có điều kiện thì nên làm rộng 38 phân để sau này có thể thay đổi cách bài trí. Khi đặt ngai thờ, khám thờ hoặc những đồ thờ quan trọng thì phần cấp sẽ có độ rộng phù hợp hơn.
Cách sắp xếp bàn thờ tam cấp để đặt ngai, khung ảnh và đỉnh đồng
Khi làm bàn thờ tam cấp, cách bố trí các tầng cũng rất quan trọng. Phần cấp trên cùng thường dành cho ngai thờ hoặc khám thờ. Phần bên dưới có thể đặt đế bát hương, đỉnh đồng và các đồ thờ khác.
Ví dụ như mẫu bàn thờ tam cấp bên em đang chia sẻ:
-
Phần ngai thờ được đặt ở tầng trên cùng.
-
Phần khung ảnh có thể đặt sang hai bên để tạo sự cân đối.
-
Phần phía dưới dành để đặt đỉnh đồng sẽ giúp tổng thể bàn thờ đẹp và trang nghiêm hơn.
Khi phân chia các tầng hợp lý, phần ngai thờ sẽ được nâng cao, phần đỉnh đồng phía dưới cũng có vị trí riêng. Hai bên có thể đặt thêm lọ hoa hoặc các đồ trang trí khác, tạo nên không gian thờ cân đối hơn.
"Nhiều bác khi nhìn bàn thờ mặt phẳng thường khó hình dung sự khác biệt, nhưng chỉ cần thêm một cấp nhỏ phía trên thì tổng thể bộ bàn thờ đã thay đổi rất nhiều, nhìn cao ráo và đẹp hơn."
