Tại nhà thờ họ Cao hiện lưu giữ một đôi câu đối cổ được khắc trên gỗ sơn mài, theo truyền thuyết đã tồn tại khoảng bảy mươi năm. Câu đối mang phong cách thư pháp cổ, với những chữ viết theo lối xưa, khiến việc đọc hiểu trở nên khó khăn. Dù một số người nhận xét hai vế không hoàn toàn đối nhau về luật bằng trắc, nội dung và tinh thần của câu đối vẫn thể hiện triết lý nhân nghĩa và tinh thần truyền đời của gia tộc một cách rõ ràng. Câu đối ghi: 仁義根基培卋德 – 百世精神若見聞, đọc theo âm Hán Việt là Nhân nghĩa căn cơ bồi thế đức – Bách thế tinh thần nhược kiến văn, tạm dịch: “Lấy nhân nghĩa làm gốc rễ, vun bồi đức hạnh cho đời sau. Tinh thần ấy truyền qua trăm đời, như thể thấy được, nghe được rõ ràng.” Vế thứ nhất nhấn mạnh nền tảng đạo lý làm người, “Nhân nghĩa” là chuẩn mực cao nhất trong ứng xử, “căn cơ” là nền tảng vững chắc, còn “bồi thế đức” là vun đắp đức hạnh để truyền cho đời sau, thể hiện khát vọng xây dựng gia phong bền vững. Vế thứ hai nhấn mạnh sự trường tồn của tinh thần ấy: “Bách thế” là trăm đời, “tinh thần” là giá trị đạo lý được lưu truyền, còn “nhược kiến văn” – như thể thấy, như thể nghe – biểu thị mức độ hiện hữu mạnh mẽ của truyền thống, dù thời gian trôi qua vẫn cảm nhận rõ ràng. Với những chữ cổ như “卋” thay cho “世”, câu đối không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là lời nhắc nhở con cháu giữ gìn nhân nghĩa và tinh thần chính trực để truyền đời. Câu đối ở nhà thờ họ Cao là biểu tượng của đạo lý gia phong, ca ngợi nhân nghĩa, đức hạnh và tinh thần bền bỉ qua nhiều thế hệ, trở thành niềm tự hào về nguồn cội, nơi tinh thần và đạo đức của tổ tiên vẫn hiện hữu qua từng thế hệ con cháu.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
GIẢI NGHĨA CÂU ĐỐI TẠI NHÀ THỜ HỌ CAO 2
