1. Ngai thờ nên đặt gì?
Trên ngai thờ chỉ nên đặt bài vị hoặc hộp tráp gia phả dòng họ. Bày thêm đài rượu, hoa quả hoặc vật trang trí khác là chưa đúng, làm giảm vẻ tôn nghiêm. Ngai là nơi hương linh ngự về nên cần giữ vẻ thanh tịnh.
Ngai thờ và Ỷ thờ 1
2. Ngai và Ỷ khác nhau thế nào?
Ngai có 6 cột trụ, thường chạm khắc hình rồng công phu, biểu trưng cho sự tôn quý, dùng để thờ các bậc tiền nhân có công lao lớn, quan chức hoặc thần linh được sắc phong. Ỷ (hay ngai vách) không có cột, hoa văn giản dị hơn, thường dùng trong tư gia hoặc nhà con thứ. Hai loại có sự khác biệt về cấu tạo, hình thức và cấp bậc thờ tự.
Ngai thường được đặt tại nhà con trưởng hoặc từ đường chi họ để thờ vị tổ cao nhất, vua chúa, thần thánh hoặc các bậc đại thần. Trong khi đó, Ỷ được dùng trong tư gia hoặc các gia đình thờ các bậc tiền nhân trực hệ. Theo quan niệm xưa, người dân chủ yếu dùng Ỷ trong thờ tự để tránh phạm vào long vị.
Nhận định rằng ngai và Ỷ là một chỉ đúng ở một khía cạnh nhất định. Tại một số địa phương, Ỷ còn được gọi là ngai vách. Tuy vậy, theo lệ cũ, ngai có cột trụ và tay rồng, còn Ỷ chỉ có phần vách, không có trụ nên cấp bậc thấp hơn.
Ngai thờ và Ỷ thờ 2
3. Vì sao có nơi đặt đến 4 đài rượu trước ngai? Vì sao không nên đặt hoa quả, rượu, trầu lên ngai?
Bày 4 đài rượu trước ngai chưa đúng với cách thức thờ tự xưa. Thông thường chỉ dùng 3 đài, tượng trưng cho Tam Tài (Thiên – Địa – Nhân). Đặt 4 đài hoặc đặt trực tiếp lên ngai là cách bày biện xuất hiện về sau, không còn theo đúng lệ cũ.
Ngai là nơi linh thiêng, tượng trưng cho chỗ ngự của các bậc tiền nhân hoặc thần linh. Vì vậy chỉ nên để trống hoặc đặt bài vị, tráp gia phả. Các lễ vật như hoa quả, rượu, trầu cau cần bày phía trước ngai, tránh đặt trực tiếp lên khu vực trung tâm của linh vị.
Ngai thờ và Ỷ thờ 3
4. Khi nào dùng Ngai cột, khi nào dùng Ngai vách (Ỷ)?
Ngai cột (6 trụ) thường xuất hiện tại từ đường, nhà con trưởng, các dòng họ lớn hoặc nơi thờ chung của dòng tộc, người được phong thần. Ỷ thường được dùng trong tư gia hoặc các chi họ nhỏ, nơi thờ các bậc tiền nhân trực hệ.
Sử dụng đúng loại ngai góp phần gìn giữ phép tắc thờ tự và nét đẹp văn hóa lưu truyền qua nhiều đời.
