Hoành phi câu đối thờ Bảng Nhãn khai khoa/ Thám Hoa phát tích

Câu đối thờ “Bảng Nhãn khai khoa – Thám Hoa phát tích” ca ngợi công danh, học vị và truyền thống hiếu học của dòng họ. “Bảng Nhãn khai khoa” nghĩa là người đỗ Bảng Nhãn mở đầu sự nghiệp khoa bảng giữ chức Công tạo nên cơ nghiệp vẻ vang cho đời sau; “Thám Hoa phát tích” chỉ người đỗ Thám Hoa là dấu mốc phát tích hiển vinh mang lệnh bá, khởi nguồn cho sự thịnh vượng của dòng tộc. Trong văn bia cụm chữ “Thám hoa tuyền lĩnh bá thử phát tích, bảng nhãn trì thư công kỳ khai tiên” được ghi lại làm 2 vế của câu đối, tôn vinh 2 vị đại khoa của họ, 1 đỗ Thám Hoa, 1 đỗ Bảng Nhãn, cả 2 đều lập nên sự nghiệp hiển hách.

Phần chữ Hán trên bia còn có câu “Vân canh kim hoàng văn tôn đồng bái” nghĩa là hậu duệ đời sau kính cẩn dâng hương bái tổ nhấn mạnh lòng tôn kính tổ tiên khoa bảng và những người lập công danh. Niên đại “Thành Thái Mậu Tuất Xuân” xác định mùa xuân năm Mậu Tuất (1898) trong triều vua Thành Thái, gắn văn bia với thời kỳ Nho học vẫn còn thịnh hành cuối thế kỷ XIX.

Về dấu ấn văn hóa lâu đời cùng tinh thần câu đối phản ánh truyền thống khoa bảng lừng lẫy, ghi nhận công lao tổ tiên giữ các vị trí cao trong triều đồng thời là nguồn cảm hứng, động lực tinh thần cho hậu duệ noi gương học hành giữ vững đạo lý và phát huy trí tuệ. Tấm bia “Bảng Nhãn khai khoa, Thám Hoa phát tích” là dấu tích của thời Nho học vàng son vừa là nét điểm xuyếtvừa là bằng chứng cho nét đẹp lâu đời của tinh thần hiếu học, lòng tôn sư trọng đạo và ý chí vươn lên bằng tri thức, những giá trị được trân trọng đến ngày nay.