Chọn gỗ, kích thước bàn thờ và cách kiểm tra phần mộc trước khi hoàn thiện

Trong quá trình đặt bàn thờ, ngoài mẫu mã thì khâu chọn gỗ, kiểm tra phần mộc, kích thước và kết cấu luôn là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của bộ đồ thờ. Dưới đây là những chia sẻ thực tế về cách lựa chọn kích thước, cấu tạo bàn thờ và kinh nghiệm chọn gỗ khi đặt hàng tại đồ thờ Canh Nậu.

Chiều cao các cấp bàn thờ tạo sự cân đối khi bài trí

Đối với bàn thờ nhiều cấp, mỗi cấp thường làm cao 20 phân. Khi bài trí khám thờ, ngai thờ hoặc khung ảnh sẽ tạo thành từng tầng rõ ràng. Ví dụ, cấp trên cao 20 phân, trong khi đế bát hương cao khoảng 15 phân, tạo sự cân đối giữa các tầng bài trí.

Bàn thờ tam cấp theo không gian phòng thờ rộng

Bộ bàn thờ dành cho khách tại Vĩnh Phúc có kích thước dài 2,17 m, rộng 1,55 m. Phòng thờ rộng nên bố trí:

1. Cấp trên rộng 38 phân.
2. Cấp giữa rộng 76 phân.
3. Phần mặt phía trước còn 81 phân.

Gia đình đã có sập phía trước nên không cần bàn cơm riêng. Mặt bàn rộng đủ bài trí hoa quả, đồ lễ, còn mâm cơm đặt trên sập phía trước. Trường hợp không có sập, mặt bàn rộng 81 phân vẫn đủ diện tích đặt hoa quả, bát hương và mâm cơm cúng. Đối với bàn thờ tam cấp, nếu không gian rộng có thể làm chiều rộng lớn hơn. Nếu diện tích hạn chế nhưng vẫn muốn làm tam cấp thì chiều rộng nên từ 1,27 m trở lên để bố trí:

• Cấp trên đặt ngai thờ.
• Cấp giữa đặt đỉnh đồng.
• Cấp dưới đặt hoa quả và đồ lễ.

Kích thước bàn cơm cần đo theo gầm bàn thờ

Bàn cơm cần đo trực tiếp khoảng cách từ nền nhà lên gầm bàn thờ rồi trừ khoảng 2 phân để khi đưa bàn cơm vào vừa khít. Mẫu bàn cơm trong bài có chiều cao 52 phân, được tính theo đúng kích thước gầm bàn thờ của gia đình.

Phân biệt dạ chắp và dạ liền

Dạ chắp có phần ghép nối ở mặt dạ, còn dạ liền là một khối liền không ghép. Mẫu dạ liền đục tay 100% thường có giá cao hơn vì lượng gỗ và công đục lớn hơn.

• Dạ chắp.
• Dạ liền.
• Đục tay.
• Đục máy.

Đây cũng là nguyên nhân khiến hai mẫu bàn cơm có mức giá chênh lệch dù cùng kích thước.

Khuôn dày 5 phân sau khi xẻ và bào hoàn thiện vẫn giữ đúng kích thước thiết kế. Nếu khối gỗ quá dày sẽ bóc bớt trước khi gia công để đạt đúng quy cách của từng chi tiết. Việc chuyển từ khuôn 5 lên khuôn 6 cũng làm chi phí tăng thêm vài triệu đồng do lượng gỗ lớn hơn.

Khâu chọn gỗ quyết định chất lượng bàn thờ

Gỗ tự nhiên khi mới xẻ luôn có nhiều mắt gỗ, giác, phần sâu hoặc các vị trí cần loại bỏ. Vì vậy, để hoàn thiện một bộ bàn thờ đẹp phải chọn lọc rất nhiều. Nhiều tấm gỗ dài vẫn phải cắt bỏ phần mắt hoặc phần bị sâu trước khi đưa vào gia công. Đây là nguyên nhân lượng hao hụt gỗ khá lớn.

Chọn được tấm gỗ đẹp để đưa vào làm bàn thờ luôn khó hơn nhiều so với hình dung khi nhìn thành phẩm.

Gia đình nên kiểm tra phần mộc trước khi sơn

Sau khi hoàn thiện phần mộc, gia đình nên trực tiếp đến đồ thờ Canh Nậu để kiểm tra trước khi sơn. Nếu ở xa có thể nhờ người thân hoặc bạn bè xem giúp phần mộc. Việc kiểm tra phần mộc giúp quan sát trực tiếp chất liệu gỗ, kết cấu và từng chi tiết trước khi hoàn thiện.

Không có bộ bàn thờ nào làm từ duy nhất 1 cây gỗ

Nhiều khách mong muốn toàn bộ bàn thờ được làm từ 1 cây gỗ duy nhất. Trên thực tế điều đó gần như không thể. Một bộ bàn thờ hoàn chỉnh gồm nhiều chi tiết:

• Chân.
• Cổ.
• Chỉ.
• Khuôn dọc.
• Khuôn ngang.
• Dạ.

Mỗi chi tiết thường lấy từ những cây gỗ khác nhau. Ngay cả phần chân cũng thường phải ghép từ nhiều cây vì sau khi cắt chân vẫn còn phần gỗ thừa không đủ quy cách cho toàn bộ bộ bàn. Điều quan trọng không phải toàn bộ bàn thờ lấy từ một cây gỗ mà là lựa chọn các chi tiết có màu sắc, vân gỗ và chất gỗ tương đồng để khi hoàn thiện đạt sự hài hòa.

Trong quá trình gia công, từng bộ chân, dạ và các chi tiết đều được lựa chọn lại để màu gỗ gần giống nhau.

Ví dụ:

1. Chọn 2 chân trước có màu và vân tương đồng.
2. Ghép dạ có màu gần giống chân.
3. Lựa khuôn ngang, khuôn dọc cùng tông màu.

Sau khi hoàn thiện và sơn, toàn bộ bộ bàn thờ sẽ đạt màu sắc đồng đều hơn dù từng chi tiết không lấy từ cùng một cây gỗ.

Kinh nghiệm khi đặt bàn thờ bằng gỗ tự nhiên

Gỗ tự nhiên luôn có đặc tính co ngót theo điều kiện thời tiết. Vì vậy, điều quan trọng là lựa chọn gỗ kỹ ngay từ đầu, loại bỏ các phần sâu, mắt lớn hoặc vị trí nứt trước khi gia công.

Đối với những chi tiết phát sinh nứt chân chim hoặc khuyết điểm ở phần mộc, cần xử lý ngay trước khi hoàn thiện để giữ chất lượng của bộ bàn thờ.

Toàn bộ những chia sẻ trên đều xuất phát từ kinh nghiệm chọn gỗ, gia công và hoàn thiện đồ thờ bằng gỗ tự nhiên, giúp gia đình hiểu rõ hơn về cấu tạo bàn thờ, cách lựa chọn gỗ và lý do tạo nên sự khác biệt giữa từng bộ đồ thờ.

Tư vấn bởi: Bàn thờ | Bàn Thờ Canh Nậu | Hotline: 0936.320.832

Nghệ nhân với hơn 20 năm kinh nghiệm trong làng nghề Canh Nậu. Chuyên gia tư vấn phong thủy bàn thờ chuẩn cung số Tài Lộc cho gia chủ tại Hà Nội và toàn quốc.