1. Chiều cao các cấp bàn thờ
Với bàn thờ nhiều cấp, mỗi cấp thường làm cao 20 phân. Khi bài trí khám thờ, Ngai thờ hoặc khung ảnh, từng tầng sẽ được phân chia rõ ràng. Chẳng hạn, cấp trên cao 20 phân, trong khi đế bát hương cao khoảng 15 phân, từ đó tạo tỷ lệ cân đối giữa các tầng bài trí.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp chuẩn phong thủy:
Bộ sưu tập hình ảnh thực tế
2. Bàn thờ tam cấp theo khu vực thờ phụng phòng thờ rộng
Bộ bàn thờ dành cho khách tại Vĩnh Phúc có chiều dài 2,17m, chiều rộng 1,55m. Do phòng thờ rộng nên cách chia từng cấp được tính như sau:
- Cấp trên rộng 38 phân.
- Cấp giữa rộng 76 phân.
- Phần mặt phía trước còn 81 phân.
Gia đình đã có sập phía trước nên không cần làm bàn cơm riêng. Mặt bàn rộng đủ để bài trí hoa quả, đồ lễ, còn mâm cơm đặt trên sập phía trước. Nếu không có sập, phần mặt bàn rộng 81 phân vẫn đủ diện tích đặt hoa quả, bát hương và mâm cơm cúng.
Với bàn thờ tam cấp, khu vực thờ tự rộng có thể làm chiều rộng lớn hơn. Nếu diện tích hạn chế nhưng vẫn muốn làm tam cấp thì chiều rộng nên từ 1,27m trở lên để bố trí:
- Cấp trên đặt Ngai thờ.
- Cấp giữa đặt đỉnh đồng.
- Cấp dưới đặt hoa quả và đồ lễ.
3. Kích thước bàn cơm cần đo theo gầm bàn thờ
Khi làm bàn cơm, cần đo trực tiếp khoảng cách từ nền nhà lên gầm bàn thờ rồi trừ khoảng 2 phân để bàn cơm đưa vào vừa khít. Bàn cơm trong bài cao 52 phân, được tính theo đúng kích thước gầm bàn thờ của gia đình.
4. Phân biệt dạ chắp và dạ liền
Dạ chắp có phần ghép nối trên mặt dạ, còn dạ liền được làm thành 1 khối không ghép. Dạ liền đục tay 100% thường có giá cao hơn do lượng gỗ và công đục nhiều hơn.
- Dạ chắp.
- Dạ liền.
- Đục tay.
- Đục máy.
Đây cũng là lý do 2 bàn cơm cùng kích thước nhưng mức giá vẫn có sự chênh lệch. Khuôn dày 5 phân sau khi xẻ và bào hoàn thiện vẫn giữ đúng kích thước đã thiết kế. Nếu khối gỗ ban đầu quá dày, phần dư sẽ được bóc bớt trước khi gia công để từng chi tiết đạt đúng quy cách. Khi chuyển từ khuôn 5 lên khuôn 6, chi phí cũng tăng thêm vài triệu đồng do lượng gỗ cần nhiều hơn.
5. Khâu chọn gỗ quyết định chất lượng bàn thờ
Gỗ tự nhiên sau khi xẻ thường có mắt gỗ, giác, phần sâu hoặc những vị trí cần loại bỏ. Vì vậy, để hoàn thiện 1 bộ bàn thờ đẹp, khâu chọn gỗ cần được thực hiện kỹ. Nhiều tấm gỗ dài vẫn phải cắt bỏ phần mắt hoặc vị trí bị sâu trước khi gia công, dẫn đến lượng hao hụt gỗ khá lớn. Việc tìm được tấm gỗ đẹp để làm bàn thờ cũng khó hơn nhiều so với hình dung khi nhìn thành phẩm.
6. Gia đình nên kiểm tra phần mộc trước khi sơn
Sau khi hoàn thiện phần mộc, gia đình nên trực tiếp đến kiểm tra trước khi sơn. Nếu ở xa, có thể nhờ người thân hoặc bạn bè xem giúp. Kiểm tra phần mộc giúp quan sát trực tiếp chất liệu gỗ, kết cấu và từng đường nét trước khi bước sang phần hoàn thiện.
7. Không có bộ bàn thờ nào làm từ duy nhất 1 cây gỗ
Nhiều khách mong muốn toàn bộ bàn thờ làm từ 1 cây gỗ duy nhất. Trên thực tế, điều đó gần như không thể. 1 bộ bàn thờ hoàn chỉnh gồm nhiều chi tiết:
- Chân.
- Cổ.
- Chỉ.
- Khuôn dọc.
- Khuôn ngang.
- Dạ.
Mỗi chi tiết thường lấy từ những cây gỗ khác nhau. Ngay cả phần chân cũng thường phải ghép từ nhiều cây vì sau khi cắt chân vẫn còn phần gỗ thừa không đủ quy cách cho toàn bộ bộ bàn. Điều quan trọng là chọn các chi tiết có màu sắc, vân gỗ và chất gỗ tương đồng để khi hoàn thiện tạo sự hài hòa.
Trong quá trình gia công, từng bộ chân, dạ và các chi tiết được chọn lại để màu gỗ gần giống nhau. Ví dụ:
- Chọn 2 chân trước có màu và vân tương đồng.
- Ghép dạ có màu gần giống chân.
- Lựa khuôn ngang, khuôn dọc cùng tông màu.
Khi hoàn thiện và sơn, toàn bộ bộ bàn thờ sẽ có màu sắc đồng đều hơn dù từng chi tiết không lấy từ cùng 1 cây gỗ.
8. Kinh nghiệm khi đặt bàn thờ bằng gỗ tự nhiên
Gỗ tự nhiên có đặc tính co ngót theo điều kiện thời tiết. Vì vậy, khâu chọn gỗ ngay từ đầu rất quan trọng, cần loại bỏ phần sâu, mắt lớn hoặc vị trí nứt trước khi gia công. Với những chi tiết phát sinh nứt chân chim hoặc khuyết điểm ở phần mộc, cần xử lý ngay trước khi hoàn thiện để giữ chất lượng cho bộ bàn thờ.
