Bàn thờ tổ tiên thuộc dòng họ nội tức bên chồng hoặc bên cha. Mang bàn thờ ông bà nội sang nhà vợ để thờ là không hợp phong tục dễ bị xem là trái lệ thờ cúng tổ tiên. Đất nhà vợ thuộc họ ngoại đã có thổ công và long mạch riêng. “Mượn đất người khác thờ cúng họ mình” không đúng đạo lý.
Nếu điều kiện khó khăn, gia chủ thờ cúng ông bà nội bằng cách nào?
Nếu chưa có nhà riêng, lập bàn thờ nhỏ trong phòng giữ tâm hiếu hạnh và thắp hương đều đặn. Quan trọng là lòng thành không phải hình thức. Khi có điều kiện làm lễ rước chính thức về nơi thờ ổn định. Tổ tiên quý tấm lòng và hoàn cảnh con cháu; không bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy chỉ cần có tâm và có lễ. Theo lễ gia tộc, bàn thờ thuộc quyền của bậc trưởng hoặc người đang giữ hương hỏa. Tự ý di dời khi mẹ, cha hoặc trưởng họ còn sống là bất kính, phạm tổ, phạm thượng. Trước khi làm bất kỳ điều gì nên thưa chuyện rõ ràng và được đồng thuận, tổ tiên mới chứng giám và phù hộ.
Cách thức thực hiện nhà bên nội không còn nơi thờ tự, tạm thờ bên nhà vợ
Trong trường hợp bất khả kháng, ví dụ nhà bên nội bị giải tỏa, tạm thờ ở nhà vợ. Ở một khía cạnh khác cần làm rõ:
- Xin phép mẹ, anh chị em trong họ nội để được đồng thuận.
- Thưa với tổ tiên, lập lời khấn xin chuyển bát hương sang nơi mới.
- Khi điều kiện ổn định nên mua đất hoặc lập nhà riêng để thờ lại – nơi linh khí dòng họ quy tụ.
Trường hợp nhà vợ đang thờ tổ tiên bên vợ hoặc chồng cũ tuyệt đối không nên chuyển bàn thờ ông bà nội đến. Mỗi gia đình, mỗi họ có linh khí riêng. Mang bát hương dòng họ nội đến cùng sẽ gây xung đột âm phần – “2 họ trộn vía” – rất kiêng kỵ. Các cụ có câu: “Đất có thổ công, sông có hà bá” – không tùy tiện mang tổ tiên sang thờ trên đất nhà khác.
Thờ cúng ông bà nội khi bán nhà cũ
Nếu bắt buộc bán nhà cũ nên mua căn nhà nhỏ hoặc miếng đất riêng dù đơn sơ để đặt bàn thờ ông bà nội. Nếu chưa đủ điều kiện, tạm gửi bát hương lên chùa nơi thanh tịnh, có sư thầy chăm lo hương khói. Khi ổn định, rước bát hương về nhà mới làm lễ xin phép tổ tiên là cách vừa hợp đạo vừa tránh xung đột phong thủy. Quan niệm ở đâu con sống, ở đó tổ tiên theo đúng ở mức tượng trưng: tổ tiên luôn dõi theo con cháu. Nhưng không có nghĩa mang bàn thờ đi khắp nơi tùy tiện. Nơi đặt bàn thờ vẫn phải hợp lễ nghi đúng họ đúng đất. Mang bàn thờ nhà nội sang nhà vợ không làm lễ xin chuyển lại thờ chung với người khác họ, âm phần dễ bất an, con cháu khó thuận.
Thờ cúng tổ tiên phải đặt đúng nơi đúng họ lan tỏa lòng tri ân và kính trọng và giữ đạo gốc. Nếu hoàn cảnh khó khăn chọn cách gửi lên chùa hoặc mua chỗ riêng nhỏ để tổ tiên yên ổn và con cháu được phù hộ lâu dài. Mang bàn thờ sang nhà vợ – nơi vốn thuộc họ khác – vừa phạm lễ vừa dễ mang xui xẻo không nên thực hiện.
