Bàn thờ tổ tiên thuộc dòng họ nội, tức bên chồng hoặc bên cha. Việc chuyển bàn thờ ông bà nội về nhà vợ để thờ cúng được không còn phụ thuộc vào phong tục và hoàn cảnh gia đình, nhưng theo quan niệm được nêu trong bài, việc này không hợp lệ thờ cúng tổ tiên và dễ bị xem là trái phong tục. Đất nhà vợ thuộc họ ngoại, vốn đã có thổ công và long mạch riêng. Quan niệm “mượn đất người khác thờ cúng họ mình” được xem là không đúng đạo lý.
Nếu điều kiện khó khăn, gia chủ thờ cúng ông bà nội bằng cách nào?
Nếu chưa có nhà riêng, lập bàn thờ nhỏ trong phòng để giữ lòng hiếu kính và duy trì việc thắp hương đều đặn. Điều quan trọng nằm ở lòng thành chứ không phải hình thức. Khi có điều kiện, gia chủ có thể làm lễ rước chính thức về nơi thờ ổn định. Tổ tiên coi trọng tấm lòng và hoàn cảnh của con cháu, không bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy mà chủ yếu cần có tâm và có lễ. Theo lễ gia tộc, bàn thờ thuộc quyền của bậc trưởng hoặc người đang giữ hương hỏa. Tự ý di dời khi cha, mẹ hoặc trưởng họ vẫn còn sống bị xem là bất kính, phạm tổ, phạm thượng. Vì vậy, trước khi thực hiện bất kỳ việc gì, gia chủ nên thưa chuyện rõ ràng và nhận được sự đồng thuận để tổ tiên chứng giám, phù hộ.
Album ảnh trong bài: Chuyển bàn thờ ông bà nội về nhà vợ để thờ cúng được không
Cách thức thực hiện khi nhà bên nội không còn nơi thờ tự, tạm thờ bên nhà vợ
Trong trường hợp bất khả kháng, chẳng hạn nhà bên nội bị giải tỏa và cần tạm thờ tại nhà vợ, gia đình cần làm rõ từng việc:
- Xin phép mẹ, anh chị em trong họ nội để nhận được sự đồng thuận.
- Thưa với tổ tiên, lập lời khấn xin chuyển bát hương sang nơi mới.
- Khi điều kiện ổn định, nên mua đất hoặc lập nhà riêng để thờ lại, làm nơi linh khí dòng họ quy tụ.
Trường hợp nhà vợ đang thờ tổ tiên bên vợ hoặc chồng cũ thì tuyệt đối không nên chuyển bàn thờ ông bà nội đến. Mỗi gia đình, mỗi dòng họ có linh khí riêng. Việc đưa bát hương của dòng họ nội đến cùng được quan niệm là gây xung đột âm phần, “2 họ trộn vía”, điều rất kiêng kỵ. Các cụ có câu: “Đất có thổ công, sông có hà bá”, vì vậy không nên tùy tiện đưa tổ tiên sang thờ trên đất của dòng họ khác.
Thờ cúng ông bà nội khi bán nhà cũ
Nếu bắt buộc phải bán nhà cũ, gia chủ nên mua một căn nhà nhỏ hoặc một miếng đất riêng dù đơn sơ để đặt bàn thờ ông bà nội. Nếu chưa đủ điều kiện, có thể tạm gửi bát hương lên chùa, nơi thanh tịnh và có sư thầy chăm lo hương khói. Khi cuộc sống ổn định, rước bát hương về nhà mới rồi làm lễ xin phép tổ tiên là cách vừa hợp đạo vừa tránh xung đột phong thủy. Quan niệm ở đâu con cháu sinh sống, ở đó tổ tiên theo chỉ mang ý nghĩa tượng trưng: tổ tiên luôn dõi theo con cháu. Điều này không đồng nghĩa với việc có thể mang bàn thờ đi khắp nơi tùy tiện. Nơi đặt bàn thờ vẫn phải tuân theo lễ nghi, đúng họ, đúng đất. Mang bàn thờ nhà nội sang nhà vợ mà không làm lễ xin chuyển, sau đó lại thờ chung với người khác họ được quan niệm là khiến âm phần bất an, con cháu khó thuận. Việc thờ cúng tổ tiên cần đặt đúng nơi, đúng họ, thể hiện lòng tri ân, kính trọng và gìn giữ đạo gốc. Nếu hoàn cảnh chưa cho phép, gia đình có thể chọn cách gửi bát hương lên chùa hoặc mua một nơi riêng nhỏ để tổ tiên được yên ổn, con cháu an tâm. Mang bàn thờ sang nhà vợ, nơi vốn thuộc dòng họ khác, vừa bị xem là phạm lễ vừa dễ mang đến điều không may, vì vậy không nên thực hiện.
