Câu đối và hoành phi phòng thờ phản ánh niềm tin vào phẩm hạnh và giá trị con người. Dù trong nghịch cảnh như cá mắc cạn hay cô độc như hoa mai ngoài trạm dịch, con người vẫn giữ tinh thần tự trọng, ý chí vươn lên và tỏa hương đức hạnh, trở thành biểu tượng bất tử của đạo đức, nhân cách và tinh thần văn hóa phương Đông. Chúng nhắc nhở con cháu trân trọng nội lực bản thân, giữ đạo làm người và duy trì gia phong để nhân cách và đạo lý được lưu truyền qua các thế hệ.
Bức hoành phi “Minh Đức Duy Hinh” (明德惟馨), niên hiệu Bảo Đại Đinh Sửu Xuân 1937, nghĩa là “Đức sáng tỏa hương”, trích từ Kinh Thư, nhấn mạnh rằng đức hạnh cao cả là mùi hương thiêng liêng nhất, cảm động đến trời đất và vượt qua mọi vật chất. Hoành phi được chế tác tinh xảo, sơn son thếp vàng, bố cục đăng đối chuẩn mực, treo trong từ đường hoặc nhà thờ họ để nhắc con cháu noi gương tổ tiên, lấy đức làm gốc để hưng thịnh lâu dài.
Hoành phi khắc bốn chữ 世篤忠貞 hay 世笃忠贞 biểu tượng cho đời đời đôn hậu, trung tín và kiên trung. Nó vừa là vật trang trí tâm linh vừa là lời răn dạy con cháu giữ gìn gia phong, phẩm chất trung nghĩa, chính trực và lòng nhân hậu. Các câu đối đi kèm như “Trinh khí ngàn thu truyền hậu thế, Trung tâm muôn đời rạng gia phong” cùng các câu đối Hán Nôm mô tả ánh sáng, cảnh phúc, núi tuyết, biển băng, phản chiếu tinh thần trung hậu, quang minh, thể hiện giá trị đạo lý truyền đời.
Hoành phi “Viên Mãn Sơn Thọ” (圓滿山壽) biểu thị triết lý sống viên mãn, trường thọ và vững bền. Chữ Viên 圓 tượng trưng cho sự trọn vẹn, chữ Mãn 滿 cho viên mãn, Sơn 山 biểu trưng cho sự trường tồn và Thọ 壽 mang nghĩa sống lâu, an khang. Sự phối hợp họa tiết trống đồng và thể chữ Đại Triện vừa tôn vinh văn hóa Việt cổ, vừa kết nối với Hán tự, tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm và cổ kính cho không gian thờ tự.
Hoành phi Lậu thất minh
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Tính Quận Công
Hoành phi thờ chữ Tính Quận Công của Lăng mộ Tính Quận Công " chức sắc thuộc hàng chánh nhị phẩm ". Có công lớn với đất nước sau khi mất thì mới phong Quận Công. “Tính Quận Công” nghĩa là: “Ngài Quận Công của dòng họ [x]” hoặc “Quận Công thuộc dòng họ …”, nhấn mạnh cả tước vị và xuất xứ gia tộc.
Hoành phi gỗ thờ chữ Tính Quận Công
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ "Cao Đàm Chuyển Thanh "
Cụm “Cao Đàm Chuyển Thanh” có thể hiểu là: “Những cuộc đối thoại thanh cao làm chuyển hóa, nâng cao tinh thần trong sáng và minh bạch.”
Hoành phi gỗ thờ chữ Cao Đàm Chuyển Thanh
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Ma Thiên Triển Dực
Hoành phi gỗ thờ chữ "Ma Thiên Triển Dực " nghĩa là Thiên ma thiên tà tẩu tán. Triều dực cánh chim nhạn đem điều lành đến. Đại ý. Điều dữ tống đi. Điều lành đem lại. Ý nghĩa tổng thể: “Ma Thiên Triển Dực” có thể hiểu là vươn tới trời cao, dang rộng cánh bay hoặc mở rộng tầm nhìn, tầm vóc vượt lên vũ trụ. Hoành phi gỗ thờ chữ "Ma Thiên Triển Dực " là cụm từ biểu tượng cho khát vọng vươn lên, tự do, vĩ đại thường dùng trong văn chương, danh hiệu hay văn tự tôn vinh con người, sự nghiệp hoặc lý tưởng.
Hoành phi gỗ thờ chữ Ma Thiên Triển Dực
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ duật truy lai hiếu
Hoành phi gỗ thờ chữ "duật truy lai hiếu ": Trích trong kinh thi duật truy lai hiếu. Hoành phi gỗ thờ chữ "duật truy lai hiếu " có thể được dịch ra là: "Kế thừa và tiếp tục truyền thống hiếu thảo từ đời này qua đời khác" thể hiện tinh thần kính trọng tổ tiên, tiếp tục và phát huy truyền thống hiếu thảo trong dân tộc. “Duật truy lai hiếu” có thể hiểu là: “Lòng đức theo sau mà tới hiếu” hay “Đức hạnh dẫn lối cho lòng hiếu thảo đến với cha mẹ/tổ tiên.”
Hoành phi gỗ thờ chữ duật truy lai hiếu
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Thần sinh tung nhạc
Hoành phi gỗ thờ chữ " Thần sinh tung nhạc": Lấy trong câu (tung nhạc giáng thần). Gộp lại, “Thần Sinh Tung Nhạc” có thể hiểu là: “Ca ngợi công đức và sự sinh thành của thần linh hoặc tổ tiên mang lại niềm vui, hòa hợp và thịnh vượng”.
Hoành phi gỗ thờ chữ Thần sinh tung nhạc
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Truyền gia nghĩa giáo
Hoành phi gỗ thờ chữ " Truyền gia nghĩa giáo" nghĩa là dạy con cháu biết được chính nghĩa và lợi ích chung truyền trong gia đình Gộp lại, “Truyền Gia Nghĩa Giáo” có thể hiểu là: “Truyền lại cho gia đình, dòng họ đạo nghĩa và giáo huấn giữ gìn đức hạnh và lễ nghĩa gia phong”. “Truyền Gia Nghĩa Giáo” là cụm từ nhắc nhở giữ gìn và truyền lại đạo nghĩa, đức hạnh và lễ nghĩa gia phong đồng thời giáo dục con cháu về truyền thống, đạo lý và phẩm hạnh của tổ tiên làm nền tảng cho sự phát triển bền vững của gia tộc.
Hoành phi gỗ thờ chữ Truyền gia nghĩa giáo
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Vạn cổ ánh phong hay Vạn cổ cương trường
Hoành phi gỗ thờ chữ " Vạn cổ ánh phong" nghĩa là muôn thủa được ánh sáng chiếu rọi cho phong trào tập tục phát triển. Hoành phi gỗ thờ chữ " Vạn cổ cương trường" nghĩa là Đạo thường của con người từ ngàn xưa. Như tam cương: Quân Sư Phụ. Ngũ thường: Nhân Nghĩa Lễ Trí Tín. Đạo thường của người gồm: “tam cương” 三綱 (“quân thần, phụ tử, phu phụ” 君臣, 父子, 夫婦) và “ngũ thường” 五常 (“nhân, lễ, nghĩa, trí, tín” 仁義禮智信). Tức Tam cương và Ngũ thường là ba giường mối lớn trong thiên hạ và năm đức tính hàng ngày phải có của con người. Phu vi thê cương, Phụ vi tử cương. Ngũ thường gồm Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín. Cụ Phan Văn Trị có câu: » Một gánh cương thường vẹn núi sông «.
Hoành phi gỗ thờ chữ Vạn cổ ánh phong
Hoành phi gỗ thờ chữ Vạn cổ ánh phong 2
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Khí Tiết Lăng Sương
Hoành phi gỗ thờ chữ " Khí Tiết Lăng Sương" và Tả: đại (...) Thùy vũ trụ _hữu : chính khí tác sơn hà. Hoành phi gỗ thờ chữ " Khí Tiết Lăng Sương" là cụm từ ca ngợi khí tiết, phẩm hạnh và tinh thần kiên cường của con người tượng trưng cho người giữ vững đức hạnh, vượt qua khó khăn và thử thách là tấm gương sáng cho con cháu và đời sau.
Hoành phi gỗ thờ chữ Khí Tiết Lăng Sương
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ GIáng Phúc Khổng Đa
Hoành phi gỗ thờ chữ " GIáng Phúc Khổng Đa" và lạc khoản Bảo Đại giáp thân quí thu Nguyệt tạo tại Tam giang đình.“Giáng Phúc Khổng Đa” nghĩa là: “Phúc lộc được ban xuống dồi dào, nhiều vô kể.”
Hoành phi gỗ thờ chữ GIáng Phúc Khổng Đa
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Vạn xuân độc lập
Hoành phi gỗ thờ chữ " Vạn xuân độc lập"- bộ thờ triệu Việt vương ( nơi ngài đã tuẫn tiết và hiển thánh.xưa là cửa biển nay là ngã ba sông ĐÀO-ĐÁY. Gộp lại, “Vạn Xuân Độc Lập” có thể hiểu là: “Trường tồn muôn đời, thịnh vượng như mùa xuân, đứng vững độc lập, tự chủ và tự do.” Hoành phi gỗ thờ chữ " Vạn xuân độc lập" là câu hoành phi ca ngợi sự trường tồn lâu dài, thịnh vượng và sinh khí như mùa xuân đồng thời nhấn mạnh tinh thần độc lập, tự chủ và tự đứng vững làm tấm gương và lời nhắc nhở cho con cháu và cộng đồng.
Hoành phi gỗ thờ chữ Vạn xuân độc lập
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Phủ cưong linh từ
Hoành phi gỗ thờ chữ "Phủ cưong linh từ " là bức hoành phi Tại Đền Phủ Võng Ninh Bình. Gộp lại, “Phủ Cường Linh Từ” có thể hiểu là: “Ngôi miếu linh thiêng uy nghiêm, thờ bậc tổ tiên mạnh mẽ, cường tráng, nơi linh khí soi sáng cho con cháu và dòng họ.” “Phủ Cường Linh Từ” là ngôi miếu linh thiêng, uy nghiêm, thờ bậc tổ tiên hoặc người có công mạnh mẽ, đức hạnh, nơi linh khí soi sáng cho dòng họ và nhắc nhở con cháu noi theo.
Hoành phi gỗ thờ chữ Phủ cưong linh từ
Thông điệp Hoành phi câu đối chữ Ân phụ nguyên thuỷ
Hoành phi gỗ thờ chữ "Ân phụ nguyên thuỷ " là từ lúc mới sơ khai đã phát triển to lớn thịnh vượng rất thích hợp dành cho gia chủ họ Nguyễn vì phụ nguyên ghép thành chữ nguyễn , cách chơi chữ của người xưa. Gộp lại: “Ân Phụ Nguyên Thủy” nghĩa là công ơn của cha từ thuở ban đầu, công sinh thành và dưỡng dục con cái từ khi khai sinh. “Ân Phụ Nguyên Thủy” là lời tôn vinh công ơn sinh thành và dưỡng dục của cha từ thuở khai sinh, nhắc nhở con cháu ghi nhớ, tôn kính và thực hành đạo hiếu giữ gìn truyền thống gia phong và đạo đức gia đình.
Hoành phi gỗ thờ chữ Ân phụ nguyên thuỷ
