Chiếc sập ngồi được làm đi kèm bộ sập thờ tam cấp của gia đình anh khách tại Bình Lục, Hà Nam. Bộ combo hiện còn thiếu cuốn thư câu đối, sau khi hoàn thiện sẽ tiếp tục được chia sẻ. Việc chọn sập thờ, sập ngồi, chất liệu gỗ và kích thước đều dựa trên không gian phòng thờ, diện tích bài trí và mong muốn riêng của gia đình. Bộ gồm 1 chiếc sập ngồi, 1 chiếc Sập thờ tam cấp, 1 bộ cuốn thư câu đối và 1 chiếc Ngai thờ. Trong giai đoạn hoàn thiện, cuốn thư câu đối và ngai thờ đang được giáp vàng. Riêng sập thờ và sập ngồi đang quét Vecni.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp chuẩn phong thủy:
Bộ sưu tập hình ảnh thực tế
Theo chia sẻ của anh khách, trước đây gia đình từng có bàn ghế, tủ chè trong nhà được làm Vecni. Những món đồ do các cụ để lại chủ yếu làm từ gỗ gụ. Hiện bộ phòng thờ được làm hoàn toàn bằng gỗ hương đá. Người thợ tiến hành đánh Vecni trên bề mặt gỗ nhằm làm rõ các đường vân tự nhiên. Khi vuốt Vecni trên gỗ hương đá, vân gỗ hiện lên rõ ràng, tạo điểm nhìn đẹp mắt. Màu Vecni trần gỗ hương đá gần giống màu cánh dán, mang sắc thái trầm ấm cho bộ phòng thờ. Làm Vecni là công đoạn hoàn thiện sau cùng, đòi hỏi tay nghề cao, trong đó quét Vecni ngoài trời giữ vai trò quan trọng để tạo màu sắc cho bộ phòng thờ gỗ hương đá. Vecni vẫn có khả năng xảy ra hiện tượng cháy nếu thời tiết không thuận lợi. Vì vậy, người thợ cần quan sát điều kiện thời tiết trước khi tiến hành từng bước hoàn thiện.
Kích thước sập thờ tam cấp
Bộ sập thờ có chiều cao cấp đầu tiên là 1,27m. Kích thước cao hơn thông thường do phía trước bàn thờ tam cấp kê thêm sập ngồi. Khi sập ngồi được đặt phía trước, chiều cao 1,27m giúp phần xạ tiền không bị che khuất. Khoảng cách từ mặt đất lên mặt sập được tính dựa trên phần con chim để khi nhìn tổng thể từ bên ngoài vào giữ được tỷ lệ cân đối. Trước đó, anh khách đã trực tiếp đo kích thước để xác định chiều cao phù hợp cho nơi tôn kính phòng thờ.
Cấu tạo các cấp
Mặt cấp của bàn thờ tam cấp làm 27. 2 cấp phía sau được bố trí theo mục đích đặt đồ thờ của gia đình.
- Cấp trên cùng dành để đặt ngai thờ. Cấp đặt ngai thờ được bài trí rộng 42. Kích thước ngai trung có chiều sâu 42, ngang 56 và cao 87.
- Cấp thứ 2 dành để đặt đỉnh đồng. Cấp dành cho đỉnh đồng rộng 79, sâu 79. Phần mặt phía ngoài còn lại 37 phân, tương ứng với bộ đỉnh đồng cao khoảng 65 đến 70. Thông thường, bộ đỉnh đồng cao 60 sẽ cần cấp rộng tối thiểu 30. Với bộ đỉnh đồng cao 65 đến 70, nhiều gia đình chọn cấp rộng khoảng 37 đến 38 để tạo tỷ lệ cân đối khi đặt trên bàn thờ tam cấp.
- Phần phía ngoài đặt bát hương và mâm bồng. Gia đình anh khách chỉ đặt 1 bát hương và 1 mâm bồng trên phần phía ngoài bàn thờ tam cấp. Các phần lễ được đặt trên sập ngồi phía trước.
Tùy mong muốn và mục đích bài trí của từng gia đình, kích thước các cấp được tính theo nhu cầu riêng.
Kết cấu sập thờ
Phần dạ tiền và dạ ngang của chiếc sập thờ đều làm liền khối, độ dày 10 phân. Với phương pháp hoàn thiện Vecni, toàn bộ công đoạn được thực hiện thủ công bằng tay để lớp Vecni đi sâu vào từng khe kẽ trên bề mặt gỗ. Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ cao, người thợ phải kiên trì và có tay nghề vững để xử lý từng vị trí. Vecni không đơn thuần là quét lớp phủ bên ngoài mà còn cần chú ý từng chi tiết nhỏ nhằm tránh hiện tượng cháy Vecni.
- Chân sập thờ chọn kích thước 26.
- Phần chân làm 2 tầng cổ chỉ phía trên dày 5 phân, khuôn mặt dày 5 phân, ván mặt dày 2 phân ghép đôi.
- Chiều sâu sập là 1,37m nhằm tạo tỷ lệ cân với 2 cấp phía trên.
Sập ngồi phúc nho đục chạm thủ công
Cùng với sập thờ tam cấp, gia đình anh khách chọn thêm sập ngồi phúc nho. Sập được đục chạm thủ công và làm quay 3 mặt. Do chiều sâu phòng thờ của gia đình là 4,5m nên anh khách chọn phương án quay 3 mặt. Phần hậu sập kê sát chân bàn thờ tam cấp, tạo sự liền mạch khi bố trí toàn bộ gian thờ.
Anh khách chia sẻ bộ phòng thờ được mua để biếu mẹ ở quê. Mẹ anh hiện đã có tuổi nên khi có sập ngồi, việc đứng lên sập để thắp hương tạo cảm giác yên tâm hơn. Ngoài vị trí thắp hương, sập ngồi còn dùng để đặt các mâm cúng trong dịp lễ Tết, giỗ chạp của gia đình.
Chất liệu gỗ và độ dày của sập được chọn theo yêu cầu riêng của gia đình. Anh khách chia sẻ đây là món đồ làm 1 lần nên mong muốn chọn mã cùng độ dày chắc theo yêu cầu của gia đình.
- Điểm riêng của chiếc sập ngồi nằm ở phần quay 3 mặt cùng chân 26. Với những mẫu phổ thông, phần chân phía sau thường được đục sân guột lá tây.
- Riêng bộ sập của gia đình anh khách được đục toàn bộ 4 chân theo chân tiền tùng hươu.
- Phần quay 3 mặt đều làm dày 10 phân.
- Phần mặt sập được anh khách dành nhiều tâm huyết, đặt làm khuôn sập dày 10 phân, ván mặt sập dày 3 phân.
- Ván mặt sập được sẻ cùng cây, làm vân đối xứng hay còn gọi là ván mở. Cách làm giúp mặt sập có đường vân gỗ cân đối.
Khách hàng trực tiếp kiểm tra quá trình làm Vecni tại xưởng
Khi bắt đầu phủ lớp Vecni, anh khách tại Bình Lục, Hà Nam đã trực tiếp xuống xưởng theo dõi. Do khoảng cách từ nhà anh đến xưởng không xa, anh ngồi xem thợ thực hiện và kiểm tra đường Vecni theo đúng yêu cầu. Sau khi quan sát cách thợ hoàn thiện, anh khách cảm thấy hài lòng và yên tâm hơn. Anh chia sẻ bản thân rất tâm huyết với bộ phòng thờ vì mua về biếu mẹ ở quê nên muốn trực tiếp kiểm tra từng chi tiết.
