Hòm sắc phong gia phả là gì?
Hòm sắc phong gia phả là vật dùng để bảo quản những giấy tờ quan trọng như gia phả, sắc phong, huân huy chương và di vật của tổ tiên. Hòm thường có dạng hình chữ nhật, phần nắp úp 2 lớp như chiếc đài, giúp che chắn tài liệu bên trong. Hòm sắc được dùng để lưu giữ sắc phong do vua ban, còn hòm gia phả dùng bảo quản sổ tộc, phả hệ cùng những ghi chép về dòng họ. Mỗi chiếc hòm đều mang chiều sâu văn hóa, thể hiện lòng biết ơn, lịch sử và đạo lý tri ân, kính trọng nguồn cội. Hòm sắc phong thường được làm từ gỗ mít, gỗ gụ hoặc gỗ dổi, chạm khắc tinh xảo theo phong cách cổ. Một số cơ sở chuyên làm đồ thờ truyền thống hoặc các làng nghề mỹ nghệ tại Bắc Ninh, Nam Định, Huế nhận chế tác theo yêu cầu. Giá trị của hòm không chỉ nằm ở chất liệu mà còn ở ý nghĩa tôn nghiêm, bởi đây là nơi gìn giữ di sản và ký ức của dòng họ.
Album ảnh trong bài: Hòm sắc phong gia phả là gì ?
Trong đình làng xưa, hòm sắc phong dùng để đựng gì?
Ở nhiều đình làng cổ, hòm sắc phong được dùng để cất giữ sắc chỉ của triều đình phong cho thần thành hoàng, ngọc phả, ống sắc và sổ tay ghi chép của lý trưởng từ những 5 1930 trở về trước. Những chiếc hòm này thường được đặt trong hậu cung hoặc Tủ thờ, được coi như báu vật của làng vì không chỉ lưu giữ giấy tờ mà còn lưu lại lịch sử, danh phận và truyền thống văn hóa địa phương qua nhiều thế hệ. Nhiều nhà mua hòm sắc kích thước nhỏ để bảo quản huân chương, kỷ niệm chương của cha mẹ, vừa giữ gìn những kỷ vật ấy vừa thể hiện tấm lòng phụng thờ trang trọng và sự biết ơn đối với công lao của bậc sinh thành. Hòm sắc phong ngày nay không chỉ xuất hiện trong đình làng hay dòng họ mà còn là hiện thân của giá trị truyền thống, gìn giữ ký ức và giá trị tinh thần trong mỗi gia đình Việt.
Về mặt thẩm mỹ, hòm sắc phong nên trang trí như thế nào?
Nếu hòm được đặt trong đình chùa, các họa tiết như vân mây, rồng hóa hoặc Tứ Linh thường được chạm khắc với vẻ uy nghi. Trong tư gia, người xưa thường tránh hình rồng vì đây là biểu tượng riêng của hoàng gia, thay vào đó sử dụng các họa tiết sen, phượng, long mã hoặc mây nước, vừa trang nhã, hợp phong thủy vừa giữ được tinh thần truyền thống. Những vật mang ý nghĩa thiêng liêng như hòm sắc phong hay tráp gia phả đều xứng đáng được trân trọng và gìn giữ. Quan trọng nhất là người dùng có lòng thành, biết bảo quản đúng cách và đặt trong nhà để vừa tạo sự gắn kết với tổ tiên vừa lưu giữ bản sắc văn hóa Việt.
Bất cứ ai muốn bảo tồn gia phả, văn bằng hoặc những vật kỷ niệm quý giá đều có thể dùng hòm sắc phong. Điều quan trọng là giữ lòng thành, trân trọng quá khứ và trao truyền những giá trị ấy cho thế hệ sau. Hòm sắc phong gia phả không chỉ là vật lưu trữ mà còn thể hiện nét đẹp lâu đời của lòng biết ơn và sự kính tôn tổ tiên. Dù được đặt trong đình làng, từ đường hay nhà riêng, hòm sắc gợi nhắc con cháu suy ngẫm về nguồn cội, truyền thống và cốt cách “uống nước nhớ nguồn”. Việc gìn giữ hòm sắc phong góp phần bảo tồn ký ức, hồn cốt văn hóa dân tộc và những giá trị truyền thống Việt trong từng mái nhà.
