Đầu tiên em Linh xin chia sẻ với các bác, những mẫu sập thờ Tứ Linh trước đây thường rất dễ bắt gặp tại những nơi thờ tự linh thiêng như đình, chùa, miếu mạo hoặc những không gian như nhà thờ từ đường, nhà thờ họ.
Những chiếc sập thờ Tứ Linh thường được đặt tại các vị trí quan trọng như vậy bởi mẫu đục chạm mang nhiều ý nghĩa truyền thống, thể hiện sự trang nghiêm trong không gian thờ cúng.
Theo quan niệm của các cụ ngày xưa, những người có vai trò quan trọng trong gia đình, dòng họ như các bậc quan trưởng thường lựa chọn sập thờ Tứ Linh để thể hiện vai trò, trách nhiệm và vị trí của mình trong gia đình cũng như dòng họ.
Tuy nhiên theo chia sẻ của em Linh, ở thời điểm hiện tại thì nhu cầu về sập thờ Tứ Linh không còn chỉ gói gọn trong không gian phòng thờ từ đường hay nhà thờ họ của con trưởng.
Cả những gia đình con thứ cũng lựa chọn mẫu sập thờ Tứ Linh để đặt trong phòng thờ gia đình. Bởi điều quan trọng nhất khi thờ cúng ông bà tổ tiên vẫn nằm ở cái tâm của gia chủ, cách mình chăm lo không gian thờ tự sao cho chỉnh chu và trang nghiêm.
Đặc điểm đục chạm trên mẫu sập thờ Tứ Linh
Về cơ bản, sập thờ Tứ Linh là mẫu sập thờ thông dụng trên thị trường. Điểm khác biệt của mẫu sập thờ Tứ Linh nằm ở phần hoa văn đục chạm so với các mẫu như sập Mai Điểu hay vua sập thờ.
Với lối đục chạm đặc trưng, các bác có thể thấy trên sập thờ Tứ Linh thường xuất hiện những linh vật như Long, Ly, Quy, Phượng.
Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất của mẫu sập thờ Tứ Linh chính là phần chính giữa của sập thờ thường có hình tượng hổ phù.
Theo quan niệm của các cụ truyền lại, hổ phù được coi là linh vật trấn trạch. Khi xây dựng nhà mới, gia chủ thường sử dụng các vật phẩm trấn trạch với mong muốn xua đuổi điều không may, mang lại tài lộc, tài vượng và may mắn.
Trong không gian phòng thờ, hình tượng hổ phù trên sập thờ Tứ Linh cũng mang ý nghĩa tương tự, tạo điểm nhấn cho mẫu sập thờ và thể hiện nét đẹp trong văn hóa thờ cúng truyền thống.
Ngoài hổ phù, các linh vật Long - Ly - Quy - Phượng cũng là 4 hình tượng mang ý nghĩa thiêng liêng trong văn hóa phương Đông.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Bộ sưu tập mẫu bàn thờ đẹp thực tế
Sập thờ Tứ Linh phù hợp với nhiều không gian phòng thờ
Đối với các mẫu sập thờ Tứ Linh, không chỉ những không gian phòng thờ từ đường mới sử dụng mà cả những phòng thờ gia đình cũng lựa chọn mẫu sập thờ như vậy.
Bên cạnh các mẫu sập thờ lớn tại nhà thờ họ, hiện nay những mẫu án gian thờ giả án cũng được làm theo phong cách tương đồng với hoa văn Tứ Linh nhưng được giản lược hơn để phù hợp với không gian phòng thờ gia đình.
Trước đây, các cụ thường sử dụng những mẫu án gian cổ, đục chạm Tứ Linh hoặc các mẫu cây Tứ Quý. Hiện nay, những mẫu có phong cách tương tự vẫn xuất hiện nhiều nhưng phần đục chạm được tinh giản hơn để dễ bố trí trong không gian phòng thờ.
Với mẫu sập thờ Tứ Linh, các bác có thể thấy phần đục chạm không quá đơn giản nhưng vẫn giữ được nét truyền thống. Để hiểu rõ hơn về mẫu sập thờ, các bác có thể xem trực tiếp từng chi tiết đục chạm trên sản phẩm.
Đối với những không gian phòng thờ từ đường, nhà thờ họ hoặc gia đình có nhu cầu làm phòng thờ trang nghiêm thì ngoài sập thờ Tứ Linh, các mẫu như vua sập thờ cũng đang được rất nhiều gia đình quan tâm.
Quan điểm lựa chọn sập thờ Tứ Linh trong không gian thờ cúng
Theo em Linh chia sẻ, phong tục thờ cúng ở thời điểm hiện tại quan trọng nhất vẫn nằm ở cái tâm của mỗi gia đình. Việc lựa chọn mẫu sập thờ Tứ Linh sẽ phụ thuộc vào mức độ đầu tư, sở thích cũng như không gian phòng thờ của từng gia chủ.
Không phải chỉ những gia đình làm nhà thờ họ, từ đường hay con trưởng mới lựa chọn sập thờ Tứ Linh. Những gia đình có phòng thờ tư gia, mong muốn không gian thờ cúng trang nghiêm, cổ kính cũng hoàn toàn có thể lựa chọn mẫu sập thờ như vậy.
Đối với mẫu sập thờ Tứ Linh, em Linh cũng chia sẻ thêm để các bác hiểu rõ hơn rằng riêng về dòng sập thờ đục Tứ Linh có rất nhiều mẫu hoa văn khác nhau.
Mẫu phổ biến nhất thường là phần chính giữa có hổ phù, 2 bên đục chạm Long - Ly - Quy - Phượng. Ngoài ra còn có các mẫu như rồng chầu hoặc rồng chúa với những cách thể hiện khác nhau.
Vì vậy, khi lựa chọn sập thờ Tứ Linh thì yếu tố quan trọng nhất vẫn nằm ở sở thích của từng gia đình, mong muốn về kiểu dáng, hoa văn và không gian đặt bàn thờ.
Kích thước và chất liệu gỗ của sập thờ Tứ Linh
Bên cạnh vị trí thờ cúng như con trưởng hay con thứ, sập thờ Tứ Linh còn liên quan đến kích thước, độ dày và chất liệu gỗ. Đây là những yếu tố quan trọng để gia đình lựa chọn mẫu sập thờ phù hợp với không gian phòng thờ.
Riêng với những mẫu sập thờ Tứ Linh đục chạm, nếu đặt tại đình chùa hoặc các nhà thờ từ đường của dòng họ lớn thì phần lớn thường được làm theo phong cách sơn son thếp vàng.
Với những mẫu sập thờ như vậy, các dòng gỗ truyền thống thường được lựa chọn như gỗ gụ, gỗ dổi, gỗ mít.
Tuy nhiên, hiện nay với những dòng gỗ như gỗ hương đá và gỗ gõ đỏ, các gia đình yêu thích mẫu sập thờ Tứ Linh trong không gian phòng thờ hiện đại cũng lựa chọn nhiều hơn.
Những mẫu sập thờ làm từ gỗ hương đá hoặc gỗ gõ đỏ thường được hoàn thiện theo phong cách full PU, điểm thêm dát vàng tại một số vị trí để vừa giữ được nét cổ truyền của sập thờ Tứ Linh, vừa tạo sự sang trọng cho không gian phòng thờ.
Khi lựa chọn chất liệu gỗ, các bác cũng cần chú ý đến điều kiện khí hậu từng khu vực. Ví dụ như các gia đình ở khu vực nắng nóng như miền Trung, Nghệ An, Quảng Bình cần cân nhắc dòng gỗ có tính ổn định cao và chịu nhiệt tốt.
Đặc biệt với những phòng thờ đặt hướng Tây, nằm ở vị trí tầng cao như tầng 3, tầng 4 thì chất liệu gỗ cũng là yếu tố cần được quan tâm kỹ lưỡng.
Các kích thước phổ biến của sập thờ Tứ Linh
Về kích thước, sập thờ Tứ Linh có nhiều kích thước khác nhau để lựa chọn. Những kích thước phổ biến thường gặp gồm:
- 1,97 m
- 2,17 m
- 1,75 m
- 1,55 m
Ngoài những kích thước phổ biến trên, sập thờ Tứ Linh còn được làm theo kích thước lớn hơn tùy theo không gian phòng thờ.
Khi đến những ngôi chùa lớn hoặc các không gian thờ tự quy mô lớn, các bác sẽ thấy có những chiếc sập thờ Tứ Linh được làm với kích thước rất lớn, thậm chí lên tới 3 m.
Vì vậy, kích thước sập thờ sẽ phụ thuộc vào diện tích phòng thờ, không gian đặt bàn thờ và mong muốn riêng của từng gia đình.
Lựa chọn sập thờ Tứ Linh dựa trên tâm nguyện thờ cúng gia tiên
Đối với mẫu sập thờ Tứ Linh, theo quan điểm cá nhân của em Linh cũng như sau khi đã lắp đặt cho nhiều gia đình, điều quan trọng nhất vẫn xuất phát từ cái tâm của mỗi người trong việc thờ cúng ông bà tổ tiên.
Mỗi gia đình sẽ có những tâm tư, nguyện vọng riêng khi lựa chọn mẫu bàn thờ, từ kích thước, kiểu dáng, chất liệu gỗ cho đến mức độ đầu tư.
Sập thờ Tứ Linh không chỉ là một mẫu bàn thờ có giá trị về mặt thẩm mỹ mà còn mang theo những ý nghĩa truyền thống trong không gian thờ cúng của gia đình Việt.
Đây cũng là những chia sẻ của em Linh về mẫu sập thờ Tứ Linh. Các bác có những ý kiến, chia sẻ hoặc câu hỏi nào có thể để lại phần bình luận phía dưới để cùng trao đổi thêm.
