Sắp Xếp Bài Trí Bàn Thờ Gia Tiên Tết Bính Ngọ Chuẩn Phong Thủy

Khi có điều kiện kinh tế, tôi quyết định trở về quê để tu sửa lại khu nhà thờ gia tiên. Phần nhà chính trước đây chỉ xây từ bên trong, chưa làm phần hiên vì khi đó mẹ còn sống và chưa đồng ý mở rộng. Đến năm ngoái, tôi mới hoàn thiện thêm phần hiên phía trước, đồng thời sửa sang toàn bộ khuôn viên nhà thờ để không gian thờ tự khang trang hơn.

Năm ngoái, tôi sửa lại toàn bộ nhà thờ, cải tạo khuôn viên và trồng thêm cây xanh. Tôi mang về 1 cây quất đặt trước nhà thờ, trồng thêm cây vú sữa cùng một số cây cảnh khác. Ban đầu rất lo cây khó phát triển nên chăm sóc khá kỹ, đến nay cây đã xanh tốt như mong muốn.

Từ ngày rời quê đi lấy chồng năm 1991, tôi luôn mong có dịp trở về sửa sang nhà thờ gia tiên. Đến khi có điều kiện, mong ước đó mới trở thành hiện thực. Trước kia toàn bộ mái lợp bằng ngói ta, phần hiên cũng giống như vậy. Ban đầu chỉ xây phần nhà chính theo ý của mẹ, đến năm ngoái mới nối thêm hiên phía trước để công trình hoàn chỉnh hơn.

Những ngày cận Tết, tôi tiếp tục mua thêm 2 cây quất, 1 cây đặt dưới nhà, 1 cây đưa lên nhà thờ. Không cần cây quá lớn, chỉ mong khu thờ tự thêm trang trọng và ấm cúng.

Bố trí bàn thờ án gian theo diện tích thực tế

Khu nhà thờ có diện tích khá nhỏ nên tôi không đặt bàn thờ kích thước lớn. Ban đầu vẫn còn chiếc án gian cũ, sau đó tự hoàn thiện lại một bàn thờ án gian mới theo đúng diện tích thực tế.

Khoảng cách từ cột sang cột chỉ khoảng 1,81 m. Nhiều người thợ đề nghị làm bàn rộng 1,07 m, nhưng tôi quyết định tăng chiều rộng lên 1,33 m. Lý do là gia đình còn lưu giữ ngai thờ cổ do các cụ để lại từ hàng trăm năm trước. Bộ ngai đã được sửa và sơn lại 2 lần nên cần mặt bàn đủ rộng để bài trí.

Năm ngoái, vợ chồng các con cũng sắm thêm bộ đỉnh đồng dâng lên thờ các cụ. Vì vậy, bàn thờ án gian được hoàn thiện với chiều dài 1,55 m, chiều rộng 1,33 m, tạo khoảng trống rộng rãi hơn để bài trí đồ thờ.

Diện tích nhà thờ tuy nhỏ nhưng nếu tính toán hợp lý vẫn đủ không gian đặt ngai thờ, đỉnh đồng, bát hương và đồ lễ mà tổng thể vẫn cân đối.

Cửa võng Thập Điểu Quần Mai và gìn giữ kiến trúc nhà thờ cổ

Cửa võng được hoàn thiện theo mẫu Thập Điểu Quần Mai. Đây là mẫu tôi yêu thích nên quyết định lựa chọn khi sửa lại nhà thờ.

Do diện tích gian thờ hẹp nên tôi không làm bàn chân quỳ mà chọn án gian để dễ lau dọn. Hai đôi câu đối dạng lòng mo được hoàn thiện đồng bộ với cửa võng.

Ngôi nhà vẫn giữ nguyên phần khung cổ. Các thanh xà phía trên đã cong theo tuổi đời của công trình. Khi xây dựng trước đây, bà nội còn sống nên không đồng ý tháo dỡ hay thay đổi kết cấu cũ. Tôi chỉ thay 6 cột xoan, còn toàn bộ phần luồng phía trên đều phải ngâm đủ 6 tháng theo đúng ý các cụ.

Trong nhà vẫn còn giữ chiếc thước đo cũ của nhà thờ từ nhiều năm trước. Phần gỗ nguyên bản của nếp nhà cũng được các cụ truyền lại và lưu giữ đến tận ngày nay.

Do xà gỗ đã cong nên khi lắp cửa võng bằng gỗ hương đá, người thợ phải căn chỉnh rất kỹ để cửa võng ôm sát kết cấu cũ mà nhìn từ phía trước vẫn cân đối.

Đại tự và câu đối giữ nguyên chữ cổ

Bức đại tự được hoàn thiện từ hơn 20 năm trước. Khi làm mới bàn thờ, đại tự vẫn tiếp tục được giữ lại.

Theo lời dặn của người chú trong gia đình, nếu làm đại tự mới thì phải giữ nguyên chữ của các cụ để lại. Vì vậy, toàn bộ nội dung đều dùng chữ Nho cổ.

Hai đôi câu đối cũng được thực hiện theo cách tương tự. Một đôi sao chép từ câu đối cũ của nhà thờ, đôi còn lại do thầy đồ viết riêng. Tôi phải mang nguyên mẫu chữ cũ đến nhờ thầy cách khoảng 7 km viết lại để khắc đúng nguyên bản.

Tự tay dọn dẹp và chuẩn bị lễ cúng gia tiên

Mỗi dịp Tết, toàn bộ công việc dọn dẹp đều do tôi tự làm. Sau khi hoàn thành phần nhà dưới, tôi tiếp tục lên nhà thờ lau dọn bàn thờ, đồ thờ và không gian thờ tự.

Đôi lục bình cũ của các cụ tuy đã sứt nhẹ nhưng vẫn được giữ nguyên vì mang nhiều kỷ niệm. Ngai thờ cổ cũng tiếp tục đặt trên bàn thờ để con cháu luôn nhớ đến công lao của tổ tiên.

Mâm cơm cúng được nấu dưới nhà rồi mang lên nhà thờ. Gia đình chuẩn bị 2 mâm, 1 mâm dưới nhà và 1 mâm trên nhà thờ. Toàn bộ đều do các thành viên trong gia đình tự tay chuẩn bị.

Bàn thờ dài 1,55 m, rộng 1,33 m. Bàn cơm phía dưới rộng 97 cm. Không gian vừa đủ đặt 1 mâm cơm cúng rộng rãi.

1. Cấp trên đặt ngai thờ.
2. Cấp giữa bài trí bộ đỉnh đồng.
3. Phía trước đặt bát hương.
4. Khoảng còn lại bày hoa quả và lễ vật.
5. Bàn cơm phía dưới dành cho mâm cơm cúng gia tiên.

Toàn bộ 6 cột xoan được thay mới. Phần hiên phía trước được hoàn thiện lại trong năm ngoái bằng gỗ lim, tạo sự đồng bộ với tổng thể công trình.

Sau khi hoàn tất việc sửa sang, tôi cảm thấy rất hài lòng vì khu nhà thờ đã khang trang hơn. Hiện nay, nơi đây chủ yếu dành cho những dịp rằm, lễ, Tết và ngày giỗ. Ngôi nhà dưới để trống vì các con đã ở nơi khác, còn vợ chồng tôi sinh hoạt tại khu nhà phía dưới.