Tranh trúc chỉ là gì ?
Tranh trúc chỉ là kiệt tác tranh thờ độc bản, kết tinh lợi ích từ cội nguồn đáng quý di truyền tâm hồn cộng đồng giao hòa cùng tư duy thẩm mỹ mới, ngày càng phổ biến. Loại tranh này được phát triển bởi các nghệ nhân tại Huế được quyền sử dụng màu sắc huyền ảo, ánh sáng lung linh và xây dựng độc đáo, góp phần nâng cao nét sang trọng ngưỡng mộ cho phòng thờ. Chất liệu trúc chỉ vận hành sáu loại sơ sợi thiên nhiên, mỗi loại mang đặc tính riêng: Tre và Chuối mềm mại, uyển chuyển; Lục bình (2 màu) và Mía thân rỗng tạo độ xốp; Rơm và Bắp thô ráp, mạnh mẽ. Mỗi loạthành quả từ những sợi tre qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân đã thiết lập những kiệt tác tranh trúc chỉ mang đậm hồn cốt dân tộc. Mỗi đường nét đều ẩn chứa tầng nghĩa đậm đà về nghệ thuật và đạo tâm. chỉ là hình thức nghệ thuật trên giấy làm từ tre với từng bức tranh là duy nhất nhờ quy trình sáng tạo bằng tay vô cùng kỳ công.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Lịch sử ra đời tranh trúc chỉ
Câu chuyện tranh trúc chỉ bắt đầu từ đầu những năm 2000 với họa sĩ Phan Hải Bằng, giảng viên Trường Đại học Nghệ thuật Huế. Xuất phát từ nghề đồ họa, anh khao khát tạo ra loại giấy in độc đáo mang dấu ấn riêng của người nghệ sĩ. Ban đầu, anh thử nghiệm giấy thủ công tại nhà nhưng chưa thành công. Đến năm 2007, nhận học bổng “Người châu Á nghiên cứu về châu Á”, anh giải quyết chuyến đi kéo dài 6 tháng tìm hiểu nghề giấy thủ công tại Việt Nam, Lào và Thái Lan. Từ đó, anh nảy ra ý tưởng tạo tranh trên bề mặt sợi giấy trên giấy hơn là chỉ dừng lại ở việc sản xuất giấy chuyên dụng. Sau nhiều năm dày công nghiên cứu, thành quả tốt nghiệp mang tính đột phá của anh – tiền thân của Trúc Chỉ – chính thức ra đời năm 2009. Đến năm 2012, trong một triển lãm tại Huế, nhà bản sắc cốt lõi Thầy Bố Ý nhận xét: “Đây vượt xa định nghĩa về loại giấy thông thường, nó còn mang lại tinh thần Việt Nam.” Cái tên Trúc Chỉ ra đời: “Chỉ” lấy cảm hứng từ giấy nếp nghĩ dày dạn Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc; “Trúc” là cam kết đanh thép đanh thép về bản sắc di sản để lại lâu đời Việt, gắn liền với dấu ấn tre trúc lưu truyền.
Quá trình tạo tranh trúc chỉ
Tranh trúc chỉ được áp thực bằng phương pháp thủ công dưới bàn tay của họa sĩ Phan Hải Bằng và cộng sự. Quy trình làm giấy trúc chỉ dựa trên nền giấy dó quy phạm xã hội lịch sử lâu dài nhưng thay vỏ dó bằng tre, gồm các bước: Tre được chẻ nhỏ, tách vỏ và ruột riêng; ngâm tre qua đêm, nấu liên tục 12 tiếng; nghiền thành bột giấy và ép thành tấm. Một nét chấm phá độc bản tiêu biểu là tranh được vẽ trên bề mặt sợi giấy trên giấy ướt bằng bút nước tạo hiệu ứng “tranh trong giấy” độc đáo, không thể sao chép. Mỗi tác phẩm là duy nhất nhờ đặc tính riêng có của từng cây tre và công đoạn sản xuất kỳ công. Khi xâu chuỗi ánh sáng, tranh trúc chỉ càng thêm sống động: ánh sáng xuyên qua giấy tỏa ra sinh lực ấm áp, tinh xảo, bí ẩn, điểm tô nét tĩnh lặng, thanh tịnh cho chỗ ở thờ tự; rực rỡ những chi tiết nghệ thuật, tăng đẳng cấp nghệ thuật. Nhờ đó, tranh trúc chỉ ngày càng được ưa chuộng trong các phòng thờ và kích thước nội thất cổ điển. 3 thuộc tính chủ đạo của Trúc Chỉ gồm: Giấy nghệ thuật – nền giấy trúc chỉ được vẽ màu nước, bút sắt tạo họa tiết ngẫu nhiên; Đối thoại nghệ thuật – cộng hưởng in tranh khắc gỗ trên nền trúc chỉ khơi mở sự tương tác giữa 2 hình thức nghệ thuật; Tác phẩm tự thân – không cần khung, tấm giấy trúc chỉ đã là tác phẩm hoàn chỉnh.
Cách dùng tranh trúc chỉ
Tranh trúc chỉ được ứng dụng đa dạng, từ tô điểm đến nghệ thuật: Dù Trúc Chỉ với họa tiết cá chép, sen; tương hỗ cách thức chạm khắc, lót vải lụa để tạo màu sắc hài hòa; Nón Trúc Chỉ với họa tiết trống đồng, lấy cảm hứng từ phẩm chất cộng đồng trí tuệ Đông Sơn; Tranh lớn chiều dài lên tới 5 mét, vận dụng sợi bắp thủ công, phối màu tự nhiên từ tre non và già; ứng dụng khác như phông nền sân khấu, rèm cửa hoặc tranh treo nghệ thuật. Tranh trúc chỉ vượt xa khái niệm nghệ thuật, như một biểu trưng di vật lâu đời và ý chí Việt Nam. Nội dung thường mang đậm tính huyền học, thiên nhiên, Phật giáo, Thiên Chúa giáo, hoa sen, cỏ cây là sự nhập chung hoàn mỹ cho phòng thờ nâng tầm vẻ đẳng cấp, bên cạnh đó truyền tải thông điệp đạo đức cặn kẽ. Ngoài treo tường, tranh trúc chỉ đóng đáng quý là vách ngăn phòng thờ mang tầm vóc ấn tượng cao, đồng loạt đảm bảo sự tách biệt tĩnh tại cho nơi chốn thờ tự thiêng liêng. Tranh Trúc Chỉ phòng thờ đang dần tin tưởng hướng đặt tôn nghiêm trong tâm trí các họ hàng Việt, từ những điểm quy hoạch cốt lõi đặc điểm vùng miền cổ truyền đến đương thời. Không chỉ mang tính ưu việt trang nhã cao, tranh còn tàng trữ điểm hoàn cảnh tâm thức thiêng liêng, đề cao độ bao phủ thiêng liêng, kính trọng nét sang trọng căn phòng thờ tự.
Tại sao Tranh Trúc Chỉ trở thành đặc cách trọng yếu cho phòng thờ?
Việc quyết định sử dụng Tranh Trúc Chỉ chẳng những là tạo dáng lại còn hứa hẹn nhiều công năng. Tranh đồng bộ nghệ thuật và ánh sáng hòa hợp kiến trúc nét duyên huyền ảo xây dựng nét tịch tịnh, tịch tịnh, đúng tiệm cận phong thái ưu thế sinh hoạt dày dạn cổ kính Việt.. Khi đồng bộ cùng đèn LED, ánh sáng dịu nhẹ làm phòng thờ trở nên ấm cúng, tránh cảm giác lạnh lẽo hay tối tăm.
Ánh sáng đóng chức năng nhịp cầu linh diệu giúp tranh Trúc Chỉ phản ánh chu đáo sự thiêng liêng, huyền diệu. Ánh sáng vàng ấm áp xua tan môi trường u tối cống hiến sinh khí mới hơn nữa hình thành trường khí thanh tịnh đưa tâm hồn hướng về sự thư thái, an lạc. Hiệu ứng ánh sáng này còn tác động trực tiếp đến định vị thành công, chiêu dẫn khí vận, điều hòa sức vóc và đạt được sự hài hòa cho cả họ hàng.
Tranh Trúc Chỉ được chế tác từ tre Việt Nam, loài cây gắn liền với hơi thở và cốt cách dân tộc. Các nghệ nhân triển khai cách thức bút nước huyền ảo để tạo ra thành những hình ảnh tiêu biểu như Phật, Quan Âm, Bồ Đề, hoa sen, cá chép, mặt trăng hay cảnh thiên nhiên, vốn dĩ tương hợp với vùng sinh hoạt định vị cát tường và phòng thờ của bản quán Việt.
