Hoành phi câu đối nhà thờ họ Lư chữ Thế – Đốc – Trung – Trinh (世笃忠贞) là tác phẩm mang giá trị tinh thần và giáo dục đạo đức sâu sắc, thường được treo trong từ đường, nhà thờ tổ hoặc không gian thờ tự của các dòng họ. Đây không chỉ là vật trang trí tâm linh mà còn là lời răn dạy, một tuyên ngôn đạo đức truyền đời dành cho con cháu.
Cụm từ này có nhiều lớp nghĩa: “Thế đốc” (世笃) nghĩa là đời đời đôn hậu, biểu thị sự kế thừa đạo nghĩa và lòng nhân ái qua nhiều thế hệ; “Trung trinh” (忠贞) nghĩa là trung thực, kiên định, ngay thẳng và trong sạch, biểu trưng cho phẩm chất trung nghĩa, chính trực, không đổi thay trước thời thế. Ghép lại, “Thế đốc trung trinh” có thể hiểu là “Sự trung hậu, kiên trung được duy trì qua các thế hệ” hoặc “Đời đời giữ lòng trung nghĩa và đôn hậu”, trở thành bài học đạo đức thấm đẫm nhân nghĩa Nho giáo, nhắc nhở con cháu rằng đạo làm người gốc ở trung tín và đôn hậu để gia phong vững, danh tộc sáng.
Câu thơ diễn ý thường đi kèm với tinh thần này:
“Trinh khí ngàn thu truyền hậu thế,
Trung tâm muôn đời rạng gia phong.”
Bên cạnh hoành phi, một cặp câu đối thường xuất hiện trong cùng không gian thờ ghi:
北斗耀宸光禁柳庭楓方寸地；
西程饒眼福雪山冰海陸離天。
Dịch nghĩa: “Sao Bắc Đẩu tỏa sáng rực rỡ, che khuất những cành liễu và cây phong nơi sân thánh; đường về phía Tây mở ra cảnh phúc đầy mắt, núi tuyết, biển băng, trời đất rực rỡ muôn màu.”
Hoành phi câu đối Thế – Đốc – Trung – Trinh mang hình ảnh ẩn dụ của ánh sáng trung chính và tầm nhìn rộng mở, phản chiếu tinh thần trung hậu, quang minh mà tác phẩm muốn gửi gắm. Chữ 笃 (Đốc) ở đây biểu thị đôn hậu, chân thành, tâm thế xử thế bao dung nhưng kiên định. Toàn bộ hoành phi không chỉ là tác phẩm nghệ thuật cổ mà còn là biểu tượng cho đạo lý nhân nghĩa, trung tín và lòng nhân hậu truyền đời của gia tộc Việt, kết hợp giá trị thẩm mỹ và tinh thần giáo huấn.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
