Ý nghĩa của ngũ đại mai thần chủ trên bàn gia tiên
Theo lễ Thọ Mai, người xưa có quan niệm về ngũ đại mai thần chủ. Tức là từ đời thứ 5 trở đi, các bát hương sẽ được quy về 1 bát hương lớn, gọi là bát hương công đồng. Nếu mỗi đời, mỗi người mất lại lập riêng 1 bát hương thì số lượng bát hương trong gia đình sẽ tăng lên rất nhiều, thậm chí có nhà lên đến hàng trăm, hàng nghìn bát hương, gây khó khăn cho việc thờ cúng. Vì vậy, người xưa quy định từ 5 đời trở lên sẽ quy chung vào 1 bát hương. Trên thực tế, cũng có gia đình không chờ đến 5 đời mà 4 đời hoặc 3 đời đã quy về 1 bát hương chung. Điều đó không có vấn đề gì, bởi còn tùy thuộc vào kích thước và không gian phong thủy của bàn thờ. Có nhà chỉ thờ 3 đời rồi quy chung thành 1 bát hương để vừa với không gian thờ phụng.
Album ảnh trong bài: Bàn thờ gia tiên nên đặt bao nhiêu bát hương ?
Các loại bát hương thường có trên bàn gia tiên
Ngoài bát hương gia tiên, một số gia đình còn lập thêm bát hương thờ tổ cô và tổ mãnh. Tổ cô là những người phụ nữ mất khi còn trẻ. Tổ mãnh là những người nam mất khi còn trẻ, chưa có nhà và chưa có con cháu riêng để thờ cúng. Chẳng hạn, người nữ đã đi lấy chồng thì khi qua đời sẽ được con cháu bên nhà chồng thờ phụng. Người nam cũng tương tự, nếu đã có vợ con thì con cháu sẽ lo việc hương khói. Còn những người mất trẻ, chưa có gia đình, chưa có người thờ cúng riêng thì thường được các thành viên trong nhà thờ phụng. Vì vậy, nhiều gia đình lập thêm bát hương dành cho tổ cô và 1 bát hương dành cho tổ mãnh. Nếu bàn thờ nhỏ, không gian phụng sự hạn chế thì tổ cô và tổ mãnh cũng được quy chung vào 1 bát hương. Thậm chí, có nhà nơi tôn nghiêm quá hẹp, chỉ đặt được 1 bát hương thì vẫn khấn cả tổ cô, tổ mãnh trong cùng bát hương.
Cách khấn gia tiên nhiều đời khi không nhớ đầy đủ tên tuổi
Khi khấn, chúng ta có thể kính mời tất cả gia tiên tiền tổ nhiều đời, hữu danh vô vị, hữu vị vô danh.
- Hữu danh vô vị là có tên nhưng không biết thuộc đời thứ mấy.
- Hữu vị vô danh là biết thuộc đời thứ mấy nhưng không nhớ được tên.
Khi khấn có thể thưa rằng: các vị tổ tiên, thất tổ cửu huyền, gia tiên tiền tổ nội ngoại nhiều đời, hữu danh vô vị, hữu vị vô danh, đồng thời khấn cả tổ cô và tổ mãnh. Tùy điều kiện nơi thờ phụng của từng gia đình mà lập 1 bát hương, 3 bát hương hoặc nhiều hơn. Có nhà còn thờ các cụ tổ từ nhiều đời trước thì cũng tùy hoàn cảnh riêng, không nhất thiết phải cố định 1 số lượng bát hương.
Số lượng bát hương nhiều hay ít phụ thuộc vào nơi thờ phụng bàn thờ
Nhiều người cho rằng bàn thờ gia tiên phải đặt đúng 1 số lượng bát hương nhất định mới đúng. Thực tế, mỗi bát hương lại mang 1 ý nghĩa riêng. Bàn thờ rộng thì có thể bố trí nhiều bát hương hơn. Bàn thờ nhỏ thì đặt ít bát hương để vừa với không gian thờ tự. Cách kính thưa, kính gửi trong nghi lễ cũng tương tự. Nếu 1 hội nghị có đủ thời gian, từng người sẽ được giới thiệu như ông A, ông B, ông C cùng những người khác. Khi không đủ thời gian thì có thể kính thưa tất cả các vị về dự hội nghị. Nếu đã đọc tên ông A thì cũng cần đọc tương đương ông B, ông C. Trường hợp chỉ gọi tên 1 vài người mà bỏ sót những người khác thì dễ tạo cảm giác thiếu sự tôn trọng.
Sự bình đẳng và thành tâm trong cách cúng khấn
Trong việc cúng khấn cũng vậy. Nếu điều kiện cho phép đọc đến từng đời, từng vị thì đọc đầy đủ. Nếu không thể đọc hết thì chỉ cần kính thưa các gia tiên tiền tổ nhiều đời cũng không ai trách chúng ta. Điều quan trọng nằm ở cách chia phần, cách mời và cách biếu. Người khéo léo nhất khi tặng quà là người biết làm sao để mọi người đều cảm nhận được sự bình đẳng và được trân trọng. Cúng khấn cũng cần giữ tinh thần như vậy. Cách thưa gửi cần giúp thế giới tâm linh cảm nhận được sự bình đẳng, lòng kính trọng và tình cảm dành cho các vị như nhau. Nếu đọc không cẩn thận, bỏ sót hoặc thiên lệch thì theo quan niệm tâm linh dễ tạo ra sự không hài lòng. Khi sân hận xuất hiện, những ảnh hưởng gửi đến con cháu cũng được cho là mang lại điều không tốt.
