Một bạn đọc hỏi rằng tại sao trong một nhà có ba con trai lại thường nghe nói chỉ có một người “gánh nghiệp”. Ngày xưa có câu tục ngữ “Tam nam bất phú, tứ nữ bất bần” nghĩa là nhà có ba con trai thì khó giàu có còn bốn cô con gái thì khó nghèo. Tam nam bất phú, tứ nữ bất bần phản ánh về sự chi tiêu và phân bổ tài sản trong nhà nhưng không hoàn toàn chính xác trong thời hiện đại.
Ý nghĩa Tam nam bất phú
Mỗi con trai lớn lên phải đảm nhận ba việc trọng đại là tậu trâu, cưới vợ và xây nhà. Mỗi việc đều rất tốn kém, tậu trâu giống như mua một phương tiện giá trị lớn, cưới vợ phải chuẩn bị nơi ở riêng cho cô dâu còn làm nhà lại đòi hỏi đất đai, vật liệu và công sức. Vì vậy nếu một nhà có ba con trai, gánh nặng chi phí chia đều cho các con khiến nhà khó tích lũy của cải, dẫn đến câu “tam nam bất phú”. Ngoài ra dân gian còn nói về một người “gánh nghiệp” trong nhà, ám chỉ rằng giữa ba người con trai thường có một người gặp khó khăn hơn có thể là bệnh tật, tai nạn hoặc trắc trở. Gọi là “gánh nghiệp” vừa là cách giải thích hiện tượng khó khăn vừa là lời nhắc nhở các anh em phải yêu thương và giúp đỡ nhau.

Ý nghĩa Tứ nữ bất bần
Ngược lại nếu nhà có bốn cô con gái thì các cô sẽ ít phải lo về đất đai hay nhà cửa. Khi lập nhà, con gái có nhà riêng và kinh tế không tạo gánh nặng cho bố mẹ. Trong những dịp lễ Tết, con rể đến chúc Tết không phát sinh nhiều chi phí giúp nhà duy trì sự ổn định và sung túc. Chính vì vậy người xưa mới có câu “tứ nữ bất bần”, ngụ ý rằng nhà có nhiều con gái thường không rơi vào cảnh nghèo khó.

Quan niệm người xưa về tứ nữ bất bần
Ở góc nhìn tâm linh, người con “gánh nghiệp” là do nghiệp xấu từ kiếp trước, nhận lấy những khó khăn để các thành viên khác trong nhà được sống tốt hơn. Song song đó quan niệm “tam nam bất phú, tứ nữ bất bần” chỉ thực sự hợp lý trong bối cảnh xã hội xưa khi kinh tế còn khó khăn và tài sản phải chia cho con cái. Với xã hội hiện đại, kinh tế đa dạng và cách quản lý tài sản khác, Tam nam bất phú, tứ nữ bất bần không còn đúng tuyệt đối bởi nhà có ba con trai hay bốn con gái đều giàu có hoặc gặp khó khăn tùy thuộc vào nỗ lực, kiến thức và cơ hội của mỗi người.



