Theo lý giải từ truyền thống dân gian, việc cắm đũa vào bát cơm thường liên quan đến các nghi lễ cúng tế, đặc biệt là khi thờ cúng tổ tiên, người mất, hay trong các dịp giỗ chạp. Cắm đũa vào bát cơm trong các nghi thức này có ý nghĩa tượng trưng cho sự tưởng nhớ và sự kết nối với người đã khuất.
Ngoài ra, cũng có một quan niệm phổ biến rằng đêm khuya, khi trời tối, là thời điểm ma quỷ dễ dàng hoạt động và "xâm nhập" vào thế giới trần gian. Do đó, khi ăn uống vào ban đêm hoặc có những âm thanh phát ra từ đồ vật như bát đũa, có người tin rằng điều này có thể thu hút ma quỷ.
Tuy nhiên, những quan niệm này chủ yếu xuất phát từ cảm tính và tín ngưỡng dân gian, không có cơ sở khoa học cụ thể. Theo một số người nghiên cứu về tâm linh, việc cúng bái hay những nghi lễ này không phụ thuộc vào thời gian trong ngày, mà quan trọng hơn là tâm niệm thành kính của người thực hiện. Do đó, dù ăn uống vào ban đêm hay ngày, không nhất thiết phải lo sợ về sự xuất hiện của ma quỷ, miễn là bạn thực hiện nghi thức đúng với lòng thành.
Tóm lại, đây là những tín ngưỡng có từ lâu đời và phản ánh cách nhìn nhận của người dân về thế giới tâm linh, nhưng không có bằng chứng khoa học chứng minh rằng ma quỷ sẽ vào nhà khi có những hành động này.