Hoành phi từ đường là biểu tượng văn hóa đặc sắc của các dòng họ Việt Nam, thể hiện lòng hiếu kính tổ tiên và truyền thống gia tộc lâu đời.
Hoành phi câu đối từ đường họ Lê chữ LÊ TỪ ĐƯỜNG
Hoành phi câu đối từ đường họ Lê chữ LÊ TỪ ĐƯỜNG hay nhà thờ họ Lê. Chữ từ hay chữ đường đã có nghĩa là nhà thờ, nên viết " lê tộc đường" hay " lê tộc từ". Ghép ý nghĩa: “Lê Từ Đường” = Ngôi từ đường của họ Lê, nơi con cháu tụ họp, thờ cúng tổ tiên và duy trì truyền thống gia tộc.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Hoành phi câu đối từ đường họ Phan chữ Phan từ đệ tứ
Hoành phi câu đối từ đường họ Phan với dòng chữ “Phan Từ Đệ Tứ” là biểu tượng trang nghiêm, thể hiện truyền thống thờ tự và đạo lý gia tộc. Trong đó, Phan (潘) là họ Phan, Từ (思) có thể là tên cá nhân hoặc chữ định danh đời sau, còn Đệ Tứ (第四) thể hiện vị trí thứ tư trong gia tộc hoặc danh sách con cháu. Câu đối đi kèm gồm: 1. “Tự hoá huyền tôn, Phan xuất biệt điều quân thác ấm” và 2. “Bốc doanh cao tẩm, Đường nhưng cựu quán hỷ sơ thành” không chỉ tôn vinh công đức tổ tiên mà còn ghi dấu ý nghĩa lịch sử và sự gắn kết các thế hệ trong dòng họ.
Hoành phi gỗ thờ chữ Phan từ đệ tứ
Hoành phi câu đối từ đường chữ Quyết Xương Hậu
Hoành phi câu đối từ đường với dòng chữ “Quyết Xương Hậu” (克昌厥後) là biểu tượng trang trọng, thể hiện vinh quang và phúc lộc truyền cho hậu thế con cháu, đồng thời mang ý nghĩa hưng thịnh lâu dài cho dòng họ. Trong đó, Quyết (決) mang nghĩa quyết định, định đoạt, chọn lựa; Xương (葬) biểu thị táng, mai táng, chôn cất; còn Hậu (後) chỉ hậu thế, con cháu hoặc đời sau.
Hoành phi gỗ thờ chữ Quyết Xương Hậu
Hoành phi câu đối từ đường họ Hoàng chữ Hoàng- Phủ- Đường
Hoành phi câu đối từ đường họ Hoàng chữ Hoàng- Phủ- Đường được ghi nhận với nội dung Hán Nôm là Hoàng Phủ Đường. Tên này cũng được đọc là Hoàng y đường hoặc Hoàng phủ đường, tùy cách phiên âm nhưng đều chỉ cùng một nghĩa. Hoành Phi Hoàng Phủ Đường liên quan đến phong tục xưa: “Phủ đường” được người xưa dùng để chỉ nơi làm việc và nơi ở của quan lại thời phong kiến. Do đó, bức hoành phi được treo ở ngoài cổng để ghi nhận quyền sở hữu, gia tộc hoặc địa vị đồng thời thể hiện sự trang trọng và lịch sự trong Hán Nôm. Hoành Phi Hoàng Phủ Đường thường liên quan đến nhà họ Hoàng, cũng như các gia tộc khác có truyền thống lập phủ đường. Qua đó, tên gọi không chỉ mang ý nghĩa vật lý mà còn là biểu tượng của truyền thống, địa vị và gia tộc trong đời sống cộng đồng xưa.
Hoành Phi Hoàng Phủ Đường
Hoành phi câu đối từ đường họ Trần chữ Trấn- Gia- Thanh
Hoành phi câu đối từ đường họ Trần với dòng chữ “Trấn Gia Thanh” mang ý nghĩa tốt đẹp và được sử dụng phổ biến tại các nhà thờ họ hoặc tư gia có truyền thống Nho học. Trong đó, Trấn (鎮) nghĩa là giữ yên, trấn định và bảo vệ; Gia (家) chỉ nhà, gia đình hoặc dòng tộc; còn Thanh (清) biểu thị sự trong sạch, thanh khiết và yên bình. Cụm chữ Trấn Gia Thanh có thể hiểu là “Giữ cho nhà được thanh bình, trong sạch và yên ổn,” thể hiện mong muốn gia đạo an hòa, con cháu hiếu thuận, nhà cửa hưng thịnh, đồng thời tránh xa điều thị phi, duy trì nền nếp gia phong và sự thanh tịnh trong tâm lẫn trong nhà.
Hoành phi Trấn Gia Thanh
Hoành phi câu đối từ đường họ Nguyễn Phú
Từ đường dòng họ Nguyễn Phú tại vùng Đông Ngàn xưa, nay thuộc Đông Hội, Đông Anh (Hà Nội), là công trình mang giá trị văn hóa và truyền thống đặc sắc. Ngôi từ đường giản dị, cổ kính gắn liền với cội nguồn của một danh nhân tiêu biểu cho phẩm chất “Cần, Kiệm, Liêm, Chính”. Mặc dù không cầu kỳ hoa lệ, từng dòng chữ Hán trên hoành phi và câu đối lại chứa đựng chiều sâu tư tưởng và đạo lý gia tộc.
Hoành phi “乾知大始” (Càn tri đại thủy) mang ý nghĩa: Trời biết rõ ngọn nguồn của muôn vật; Trời sinh ra vạn vật từ khởi thủy. Bức hoành phi này thể hiện triết lý sâu sắc về nguồn gốc và quy luật tạo hóa, đồng thời nhắc nhở con cháu họ Nguyễn Phú hiểu đạo Trời, thuận theo lẽ tự nhiên và giữ gìn đạo nghĩa, gốc nhân luân.
hoành phi và câu đối tại từ đường họ Nguyễn Phú – huyện Đông Ngàn, xứ Kinh Bắc
hoành phi và câu đối tại từ đường họ Nguyễn Phú – huyện Đông Ngàn, xứ Kinh Bắc 2
hoành phi và câu đối tại từ đường họ Nguyễn Phú – huyện Đông Ngàn, xứ Kinh Bắc 3
Hoành phi câu đối từ đường chữ Thụ- Vụ- Tư
Hoành phi câu đối từ đường chữ Thụ- Vụ- Tư (受務思 / 授務思 / 樹務資… – còn tuỳ dị thể) là cổ vật Hán Nôm mang ý nghĩa sâu sắc thường xuất hiện trong từ đường, nhà thờ họ hoặc nhà quan lại thời xưa thể hiện tinh thần hiếu học, kế nghiệp và trọng công danh.
Bức hoành phi Thụ Vụ Tư
Hoành phi câu đối từ đường họ Tống chữ Tống- từ- đường
Hoành phi câu đối từ đường họ Tống chữ Tống- từ- đường tức là từ đường của dòng họ Tống là nơi thờ cúng tổ tiên, ghi nhớ công đức các bậc tiền nhân và duy trì truyền thống gia tộc. Tống từ đường là từ đường của dòng họ Tống, nơi thờ cúng tổ tiên và các bậc tiền nhân là biểu tượng của truyền thống gia tộc, tôn vinh công đức của tổ tiên và giáo dục con cháu về đạo lý hiếu nghĩa. Tống Đồng Đường hoặc Châu từ đường, nhưng ý nghĩa cơ bản vẫn là nơi thờ tổ tiên và duy trì truyền thống dòng họ. Tên gọi có thể thay đổi tùy theo vùng miền hoặc cách ghi trong gia phả.
hoành phi câu đối Tống từ đường
hoành phi câu đối Tống từ đường 2
hoành phi câu đối Tống từ đường 3
Hoành phi câu đối từ đường 3 chữ Hợp- Kính- Đường
Hoành phi câu đối từ đường 3 chữ Hợp- Kính- Đường thể hiện ý nghĩa tôn kính và trang trọng trong thờ tự hoặc phòng khách cổ điển. Hoành phi 3 chữ Hợp Kính Đường là bức đại tự nhấn mạnh sự uy nghiêm và lòng thành kính, nơi chữ viết không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn truyền tải thông điệp đạo lý, lễ nghĩa. Ngoài dòng chữ chính còn có chữ nhỏ ghi “Long Phi Giáp Ngọ Đông Tạo”, cho biết niên đại và người tạo tác bức hoành phi. “Giáp Ngọ” tương ứng với năm theo lịch Can Chi, trong trường hợp này có thể xác định thời gian cụ thể còn “Đông Tạo” chỉ người chế tác bức đại tự. Những chi tiết như vậy giúp bức hoành phi không chỉ là vật trang trí mà còn là hiện vật lịch sử, lưu giữ thông tin về thời gian, tác giả và bối cảnh ra đời.
hoành phi Hợp Kính Đường
hoành phi Hợp Kính Đường 2
Hoành phi câu đối từ đường họ Nguyễn
Đối với nhà thờ họ, chữ nghĩa trên hoành phi cần thể hiện lòng tôn kính tiên tổ, truyền thống gia phong và vị trí chi nhánh trong dòng họ. Nhiều gia tộc sử dụng dòng chữ “Nguyễn Tộc Từ Đường” để nhấn mạnh từ đường chính thức của dòng họ Nguyễn, giúp người ngoài dễ nhận biết và tôn trọng nơi thờ cúng. Trong khi đó, một số gia tộc khác chọn “Hải Đức Sơn Công” (功 山 德 海), mang ý nghĩa “Công tổ tiên cao như núi, Đức tổ tiên rộng như biển,” vừa trang trọng vừa khẳng định công lao và đức độ của tổ tiên.
hoành phi cho nhà thờ họ Nguyễn
Hoành phi câu đối từ đường họ Vũ 4 chữ VŨ- TỘC- TỪ- ĐƯỜNG
4 chữ được khắc trên bức hoành là “Vũ tộc từ đường” (武族祠堂), nghĩa là Từ đường của dòng họ Vũ (còn đọc là Võ), “từ đường” là nơi thờ phụng tổ tiên, tưởng nhớ công đức tiền nhân và là không gian, kết nối các thế hệ trong một dòng họ. Từ “Vũ tộc” hay “Võ tộc” đều chỉ chung một họ, vốn có cùng gốc chữ Hán là 武 mang nghĩa “võ lực, uy vũ”. Vì thế, dù gọi là họ Vũ hay Võ thì đều đúng và chỉ khác nhau ở cách đọc theo vùng miền.
hoành phi VŨ TỘC TỪ ĐƯỜNG
hoành phi VŨ TỘC TỪ ĐƯỜNG 2
hoành phi VŨ TỘC TỪ ĐƯỜNG 3
Hoành phi câu đối từ đường chữ tiên- lục- từ
Hoành phi câu đối từ đường chữ tiên- lục- từ là biểu tượng của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” thể hiện lòng hiếu kính và tri ân với tổ tiên đồng thời khẳng định niềm tin rằng phúc đức tổ tông sẽ trường tồn cùng dòng tộc giúp con cháu hưng thịnh và phát triển đời đời. 3 chữ “Tiên Lục Từ” thường xuất hiện trên các đạo tự, hoành phi hoặc tại những nơi thờ cúng tổ sư, thánh hiền trong các dòng họ, đền miếu hay phủ thờ là cụm từ mang ý nghĩa trang trọng, gắn liền với truyền thống tôn sư trọng đạo và tín ngưỡng thờ tổ tiên. “Tiên Lục Từ” có thể hiểu là “Từ đường thờ các bậc tiên hiền được hưởng phúc lộc” hay “Nơi thờ phụng tổ tiên – những người ban phúc cho con cháu đời sau”. Cụm từ này biểu thị lòng tôn kính đối với cội nguồn thể hiện đức tin rằng công đức và phúc phần của tổ tiên sẽ phù hộ cho hậu thế.
hoành phi tiên lục từ
Hoành phi câu đối từ đường họ Phạm chữ Phạm- Thị- Từ- Đường
Hoành phi câu đối từ đường họ Phạm chữ Phạm- Thị- Từ- Đường (范氏祠堂) là cụm từ Hán – Việt dùng để chỉ nhà thờ họ Phạm, nơi thờ tự tổ tiên của một chi họ Phạm được khắc trên hoành phi, câu đối hoặc cổng tam quan của từ đường mang tính tôn nghiêm, trang trọng, đúng chuẩn Hán tự cổ. Khi ghép với “Phạm”, nghĩa là ngành họ Phạm hoặc chi họ Phạm. “Từ đường” (祠堂) là nhà thờ họ, nơi đặt bàn thờ, bài vị, thần chủ của các đời tiên tổ để con cháu hương khói tưởng niệm. Như vậy, toàn bộ cụm từ có nghĩa: “Ngôi từ đường thờ phụng tổ tiên của dòng họ Phạm.” “Thị” (氏) chỉ một chi hay ngành nhỏ trong đại tộc còn “Tộc” (族) chỉ toàn bộ họ lớn mang nghĩa bao quát.
Hoành Phi Phạm Thị Từ Đường
Hoành phi câu đối từ đường họ Bùi chữ Bùi Gia Biệt Phái
Hoành phi câu đối từ đường họ Bùi chữ Bùi Gia Biệt Phái đây là danh hiệu chỉ một nhánh riêng của dòng họ Bùi, tách biệt từ chi gốc nhưng vẫn cùng huyết thống tổ tiên.
- Hai chữ “Biệt Phái” mang nghĩa “một nhánh riêng rẽ” thể hiện sự phân chi trong họ tộc.
- Từ “Biệt” chỉ sự khác nhánh còn “Phái” nói đến mạch truyền đời trong gia hệ.
Bùi Gia Biệt Phái không phải thể hiện sự xa cách hoàn toàn mà là dấu mốc khẳng định một chi riêng vẫn kế thừa đạo tông và giữ trọn nề nếp gia phong. Dù xa cách về địa lý hay thời gian, các chi phái vẫn cùng gốc tổ, cùng hướng về cội nguồn. Bộ câu đối gắn kèm với hoành phi thể hiện tư tưởng tôn vinh công đức tổ tiên và truyền thống hiếu học, hiếu nghĩa của dòng họ.
hoành phi câu đối Bùi Gia Biệt Phái 3
Hoành phi câu đối từ đường chữ Thanh Tĩnh Đường
Dòng chữ “堂靜清” hay viết đúng theo trật tự Hán văn là “清靜堂” (Thanh Tĩnh Đường), xuất hiện trên nhiều hoành phi tại các nhà thờ họ, từ đường hoặc thư phòng cổ ở Việt Nam. Hoành Phi gỗ: Thanh Tĩnh Đường mang ý nghĩa sâu sắc cả về đạo lý Nho – Lão – Phật thể hiện tinh thần hướng nội, thanh cao và sự yên bình. Thanh Tĩnh Đường còn được dùng như một triết lý sống: trong cái động của cuộc đời, người có đạo đức biết giữ tâm thanh tĩnh thì mọi việc đều sáng rõ; gia đình biết thuận hòa, không tranh chấp thì phúc khí tự sinh. Vì thế, hoành phi “Thanh Tĩnh Đường” không chỉ để trang trí mà là lời răn nhắc nhẹ nhàng nhưng sâu sắc của tiền nhân, dạy con cháu giữ nếp thanh khiết trong đời sống, trong hành xử và trong cách thờ phụng tổ tiên.
hoành phi Thanh Tĩnh Đường
Hoành phi câu đối từ đường chữ phụng- tiên- tư- hiếu
Hoành phi câu đối từ đường chữ phụng- tiên- tư- hiếu thể hiện lòng hiếu thảo đối với tổ tiên, nhấn mạnh đạo lý và truyền thống gia đình. Vế đối đi kèm, “Tiên hữu thế dư khương (khánh), nhân cơ nghĩa chỉ” và “Hậu côn thùy ấm viễn, tích thụ kim hoa”, mở rộng ý nghĩa về sự kế thừa truyền thống, nối tiếp đạo đức và giá trị tinh thần từ tiền nhân đến hậu thế.
hoành phi phụng tiên tư hiếu 2
Hoành phi câu đối từ đường chữ PHỤNG- TIÊN- TƯ mẫu 2
Hoành phi từ đường với cụm chữ “Phụng Tiên Tư” mang ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa thờ tự của các dòng họ Việt Nam. “Phụng Tiên Tư” có thể hiểu là “Đền thờ phụng các bậc tiên linh” hoặc “Từ đường tôn thờ các vị tiên hiền, tổ tiên đắc đạo,” biểu thị sự tôn kính và lòng tri ân đối với tổ tiên, thần linh và các bậc tiền nhân có công đức. Trong cụm từ này, Phụng (奉) nghĩa là phụng thờ, cung kính bằng tất cả lòng thành; Tiên (先) chỉ người đi trước, tức tổ tiên, ông bà, cha mẹ; còn Tư (思) mang nghĩa tưởng nhớ, hoài niệm. Như vậy, “Phụng Tiên Tư” (奉先思) được hiểu là “Kính cẩn thờ phụng và tưởng nhớ tổ tiên,” nhấn mạnh lòng hiếu đạo, tri ân nguồn cội và nhắc nhở con cháu giữ gìn lễ nghĩa, đạo hiếu trong đời sống. Khi đọc chữ Hán cổ, cần lưu ý phân biệt “Tư” (思) và “Ân” (恩) do hình thể tương tự; chữ Ân có bộ tâm (心) bên dưới, còn chữ Tư có bộ điền (田) ở giữa và tâm ở dưới, với nghĩa lần lượt là ơn huệ và tưởng nhớ.
hoành phi PHỤNG TIÊN TƯ
Hoành phi phòng thờ từ đường chữ Phụng- Tiên- Tư- Hiếu mẫu 3
hoành phi Phụng Tiên Tư Hiếu
Hoành phi câu đối phòng thờ từ đường chữ Phụng- Tiên- Tư- Hiếu mẫu 4
hoành phi câu đối Phụng Tiên Tư Hiếu Nhân tề vĩnh lại tiên tổ triệu
Hoành phi gỗ thờ chữ phụng tiên tư hiếu mẫu 5
Hoành phi gỗ thờ chữ phụng tiên tư hiếu
Hoành phi gỗ phòng thờ chữ Phụng tiên tư hiếu mẫu 6
Hoành phi gỗ thờ chữ Phụng tiên tư hiếu
Hoành phi câu đối phòng thờ từ đường chữ kính- nhớ- tổ- tiên
Hoành phi câu đối kính nhớ tổ tiên ca ngợi đức hiếu thảo, sự hòa thuận, tinh thần tôn kính tổ tiên đồng thời nhấn mạnh duy trì và phát huy gia phong tốt đẹp qua các thế hệ. Nội dung vừa là lời nhắc nhở vừa là biểu tượng trang nghiêm cho không gian.
Hoành phi câu đối Kính nhớ tổ tiên
Hoành phi câu đối từ đường chữ Chi- Lan- Cánh- Tú- Ngọc Thụ Sinh Hương
Tích “Chi Lan Ngọc Thụ” xuất phát từ sách Thế Thuyết Tân Ngữ của Lưu Nghĩa Khánh (thời Đông Tấn). Ý nói: mong con cháu nhà họ Tạ như chi lan ngọc thụ, được nuôi dưỡng trong nền nếp tốt đẹp, đời đời hưng thịnh, thơm danh muôn đời. Quả nhiên, gia tộc họ Tạ sau đó trở thành một trong những danh gia vọng tộc bậc nhất, minh chứng cho ý nghĩa sâu xa của câu nói này.
hoành phi Chi Lan Cánh Tú Ngọc Thụ Sinh Hương
