Bài thơ “Mạn Ca – Tự Đức Ngự Chế Thi” viết bằng triện thư là tác phẩm ngự chế nổi bật của vua Tự Đức, kết hợp giá trị văn hóa, nghệ thuật thư pháp và triết lý nhân sinh sâu sắc. Nguyên văn Hán tự và phiên âm Hán-Việt thể hiện hình thức cổ điển, khó đọc, thường dùng để khắc trên ấn hoặc bia đá, tạo giá trị thẩm mỹ đặc biệt. Nội dung bài thơ ví cuộc đời con người như sông dài, biển rộng: dù lớn hay nhỏ, mọi thứ đều cùng bản thể nhưng khi gió nổi, sóng cũng dậy, hàm ý mọi người đều chịu tác động của thời thế. Bài thơ nhắc nhở rằng giàu nghèo, hiền ngu đều là con người, không ai thoát khỏi sinh – lão – bệnh – tử. Ông còn dẫn điển tích “Tái ông thất mã” để khuyên người đời không nên quá lo lắng về được – mất, vì họa phúc khó lường. Kết bài “Lao thử sinh một thế vô văn, duy khả sỉ” nhấn mạnh tư tưởng tự tỉnh, coi trọng đức hạnh hơn danh lợi, thể hiện tinh thần sống có ý nghĩa và để lại tiếng thơm. Bài “Mạn Ca” không chỉ là tác phẩm thi ca cung đình mà còn là áng văn triết lý, dung hòa Nho – Lão – Phật, gửi gắm quan điểm: đời người vô thường, chỉ có đạo đức và tâm bình mới giúp con người giải thoát khỏi khổ lụy công danh. Việc bài thơ được viết bằng triện thư càng làm tăng giá trị nghệ thuật, sự trang trọng và tính lịch sử, là minh chứng cho tinh thần văn hóa cung đình thời Nguyễn và triết lý nhân sinh của vua Tự Đức.
Giải nghĩa bài Mạn Ca Tự Đức Ngự Chế Thi viết bằng Triện thư
