Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Phúc- Trạch- Từ- Hàng

Bức hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu mang bốn chữ Hán 福澤慈航, thường đặt tại đền, chùa hoặc nhà thờ Phật, nhất là những không gian phụng thờ Quan Thế Âm Bồ Tát. “Phúc Trạch Từ Hàng” được hiểu là “Con thuyền từ bi ban ân phúc xuống cho muôn loài”. Cụm chữ kết hợp nét đẹp thư pháp với tư tưởng đạo lý phương Đông, gửi gắm mong cầu phúc lành, lòng từ bi và sự che chở trong không gian thờ tự.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Phong Thủy Hữu Sắc

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Phong Thủy Hữu Sắc gắn với câu: “Phong thủy hữu dĩ, Vũ vương khải bất sĩ, di quyết tôn mưu, dĩ yến dực tử”. Nội dung được diễn giải theo ý: bờ sông Phong rau cần dài tốt, Vũ vương sao không cúng tế để mưu lược cho cháu chắt, giúp các con được yên ổn. Câu chữ thuộc “Thi, Đại nhã, Văn Vương hữu thanh”, gửi gắm tư tưởng tổ tiên luôn lo liệu, tính toán đường dài cho con cháu đời sau.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ "Lưu ly điện" tại chùa Bà Đanh

Lưu Ly (琉璃) chỉ loại thạch cao trong suốt, thường có sắc xanh hoặc vàng, mang vẻ quý đẹp trong văn hóa Á Đông, gợi liên tưởng đến sự thuần khiết và trong sáng.
Điện (殿) mang nghĩa điện, cung điện hoặc nơi diễn ra việc thờ cúng và những sự kiện trọng đại, thường dành cho vua, thần hoặc Phật.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ " Thánh Đức nan lượng"

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu “Thánh Đức Nan Lượng” được hiểu là “Đức hạnh của bậc thánh hiền cao quý, khó lòng đo đếm”. Hoành phi gỗ thờ chữ “Thánh Đức Nan Lượng” ca ngợi phẩm chất và đức hạnh xuất chúng vượt khỏi những thước đo thông thường. Cụm chữ thường xuất hiện trên hoành phi, câu đối để tôn vinh bậc hiền nhân, tổ tiên hoặc người có đạo đức cao đẹp.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Căn thâm diệp mậu

HOÀNH PHI (đọc từ phải sang): 茂葉深根. “Căn thâm diệp mậu” mang nghĩa rễ sâu thì lá tốt, gợi hình ảnh nền gốc vững vàng, cây cành tươi tốt và sự phát triển lâu dài của dòng tộc.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Thiện như đăng

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ “Thiện Như Đăng” có lạc khoản ghi Đại nam hoàng triều bảo đại tam niên tuế thứ mậu thìn niên Trung xuân. “Thiện Như Đăng” được hiểu là đức hạnh sáng trong như ngọn đèn, soi đường cho đạo lý và con đường nhân nghĩa. Cụm chữ ca ngợi một tấm lòng thiện lành, trí tuệ sáng suốt và nhân cách cao đẹp, tựa ánh sáng dẫn lối cho đời sau.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ "Tích thụ kim hoa "

“Tích Thụ Kim Hoa” được hiểu theo hình ảnh cây xưa, hoa nay: cây do người trước vun trồng, đến hôm nay mới đơm hoa kết trái. Ý nghĩa nhắc con cháu ghi nhớ công lao của tổ tiên, bởi nền gốc được gây dựng từ thuở trước mới tạo nên thành quả của hậu thế. “Tích Thụ Kim Hoa” còn gợi ý nghĩa tích lũy vàng ngọc, tinh hoa, của cải và phúc đức. Cụm chữ gửi gắm lời nhắc về sự kế thừa những điều tốt đẹp từ tiền nhân.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Đức hậu vô cương

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ “Đức Hậu Vô Cương” đi cùng dòng Đức hậu vô cương lang thánh thiên và dòng chữ nhỏ sơn đỏ trên hoành phi: TUẾ THỨ MẬU NGỌ TRỌNG ĐÔNG (Giữa mùa đông 5 Mậu Ngọ). “Đức Hậu Vô Cương” mang nghĩa đức hạnh sâu dày, rộng lớn và không có giới hạn. Hoành phi thờ chữ “Đức Hậu Vô Cương” là lời ca ngợi đức cao, phúc dày, qua đó nhắc con cháu rèn luyện đạo đức, làm điều thiện, giữ gìn gia phong và những nếp sống tốt đẹp được truyền lại.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Hiếu- tư- duy- tắc- Chiêu tai tự phục

Hoành phi câu đối Hiếu tư duy tắc/ Chiêu tai tự phục

成王之孚，下土之式。
永言孝思，孝思維則。
媚兹一人，应侯顺德。
永言孝思，昭哉嗣服。

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Ngũ- Sắc- Tường- Vân và Công- Cao- Hộ- Quốc

Trong tín ngưỡng Á Đông, hình ảnh mây ngũ sắc thường gắn với điềm lành, sự xuất hiện của thánh nhân và những dấu hiệu cát tường. Khi được khắc trên hoành phi, “Ngũ Sắc Tường Vân” gửi gắm mong cầu gia đạo được phúc lành, trời đất giao hòa, phúc lộc đủ đầy, dòng họ yên vui và lâu dài. “Công Cao Hộ Quốc, Đức Đại An Dân” lại nhấn mạnh đạo lý lấy công hiến, nhân nghĩa làm trọng. Ghép các ý nghĩa lại, bộ hoành phi hướng đến ước vọng về một gia tộc phồn vinh, xã hội an hòa và phúc đức được lưu truyền qua nhiều đời, phù hợp với tinh thần trọng đức, trọng hiền, hướng thiện và cầu phúc của văn hóa Việt.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Linh- Nguyên- Diệu- Trạm

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu gồm bốn chữ Hán cổ 靈源妙湛, phiên âm “Linh Nguyên Diệu Trạm”, thường gặp trên những công trình hoặc bài vị cổ, đôi khi ít người biết rõ nguồn chữ. “Linh Nguyên Diệu Trạm” mang ý “Nguồn linh thiêng mầu nhiệm và thanh tịnh vô cùng”. Bức hoành phi đi kèm hai câu đối cổ nhưng hiện chưa ghi rõ nội dung cụ thể. Ý chung hướng đến sự linh thiêng, trí tuệ và vẻ trang nghiêm, gắn với tinh thần tôn kính tổ tiên hoặc thần linh. Khi phục dựng những công trình cổ, việc am hiểu chữ Hán cổ rất cần thiết, bởi nếu không nắm rõ nghĩa và dạng chữ nguyên bản, phần mô phỏng dễ xuất hiện sai lệch hoặc hình dạng khác thường.

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu chữ Niên- Tôn- Đức- Thiệu

Hoành phi câu đối thờ thánh Mẫu cổ “Niên Tôn Đức Thiệu” đi cùng câu đối “Điển Hình Tại Tích Ngôn Vi Giáo – Lý nghĩa duyệt tâm thọ hữu đan”. Bức hoành phi cùng câu đối thuộc một gia đình có niên đại trên một thế kỷ, được chế tác vào năm Khải Định Đinh Tỵ 1917, mang giá trị lịch sử và đạo đức sâu sắc. Nội dung “Niên Tôn Đức Thiệu” nhấn mạnh việc kính trọng, gìn giữ và phát huy đức hạnh của tổ tiên qua nhiều năm, qua đó bày tỏ sự kính trọng dòng họ và lòng thành kính với tiền nhân. Câu đối “Điển Hình Tại Tích Ngôn Vi Giáo – Lý nghĩa duyệt tâm thọ hữu đan” phản ánh tư tưởng giáo dục gia đình cùng đạo đức Nho học.