Kinh nghiệm thiết kế phòng thờ từ đường 3 gian

Trọn bộ phòng thờ từ đường vừa hoàn thành cho nhà anh khách tại Khoái Châu, Hưng Yên là 1 phòng thờ được thiết kế theo lối nhà bê tông giả gỗ, vị trí phòng thờ đặt trên tầng 2 với cách bố trí các hạng mục từ bàn thờ, cửa võng, đại tự, câu đối cho đến các đồ thờ bên trong. Đối với 1 Phòng thờ từ đường 3 gian, điều quan trọng nhất chính là phải tính toán thật kỹ về kích thước phòng thờ và những vị trí quan trọng như đường kính cột, vị trí đĩa đá, khoảng cách từ tường ra đến tim cột để thiết kế bộ phòng thờ, câu đối, cửa võng cũng như bộ đại tự treo lắp sao cho cân đối nhất.

Khảo sát kích thước phòng thờ từ đường 3 gian

Chia sẻ với các bác, khi em Linh lên đo thực tế thì gian giữa của nhà anh khách lúc đó vẫn chưa chát tường. Phần khung bên trong gồm hệ thống thang, cột, xà và vì kèo đã được hoàn thiện đầy đủ. Tiến hành đo đạc thực tế để tính toán từng vị trí sao cho các đồ thờ khi lắp đặt được cân với không gian nhà. Ở gian chính giữa, kích thước từ cột này sang cột kia đang là 2,67 m. Chiều cao từ mặt đất lên đến vị trí quái răng ngang, nơi treo cửa võng là 3,42 m. Với chiều cao như vậy thì là 1 không gian tương đối cao, còn chiều ngang ở mức cân đối. Đường kính cột theo bản vẽ ban đầu là 36 phân. Tuy nhiên khi tính toán thực tế, em Linh đã trừ đi mỗi bên cột khoảng 2 phân do phần chát tường để khi hoàn thiện kích thước thực tế được chính xác hơn.

“Với Phòng thờ từ đường 3 gian, đo chính xác kích thước cột, khoảng cách từ tường ra đến tim cột sẽ quyết định đến thiết kế bàn thờ, cửa võng, câu đối và đại tự có cân đối hay không.”

Riêng tại gian chính giữa, khoảng cách từ tường ra đến tim cột bên ngoài được đo là 1,76 m. Anh khách mong muốn chiếc bàn thờ được thiết kế nằm bên trong lòng cột và làm theo dạng bàn thờ 3 cấp, bên trên có Ngai thờ và đỉnh đồng.

Thiết kế bàn thờ 3 cấp phù hợp không gian từ đường

Với những phòng thờ từ đường được làm 3 cấp để đặt ngai thờ và đỉnh đồng thì là bàn thờ khá phổ biến. Mỗi nhà sẽ có 1 mục đích bài trí khác nhau, tuy nhiên khi thiết kế cần dựa trên diện tích thực tế để đảm bảo sự cân đối. Chiếc bàn thờ trong không gian của nhà anh khách được thiết kế với chiều sâu 1,57 m. Kích thước giúp bàn thờ nằm gọn trong lòng cột, phù hợp mong muốn của nhà. bàn được chọn là án gian thờ giả. Kích thước phủ bì từ mặt ngang đến mặt sâu sẽ bằng nhau theo bản phần quay là điểm khác biệt so với những bàn đục chạm như vua sập thờ hoặc Sập Thờ Tứ Linh, bởi những đó thường có phần dạ tiền tạo độ vểnh ra bên ngoài. Vì vậy khi tính toán, em Linh đã thiết kế để phần mặt sử dụng tối đa đạt chiều sâu 1,57 m, gần sát với phần mép cột bên ngoài nhưng vẫn đảm bảo sự cân đối trong không gian. Với những phòng thờ từ đường, kích thước chiều sâu 1,57 m là 1 kích thước được nhiều nhà chọn để thiết kế phía trên có ngai thờ, đỉnh đồng và vật phẩm thờ cúng.

Thiết kế ngai thờ và cấp bàn thờ

Ở phía trên bàn, nhà anh khách chọn 1 cỗ ngai trụ đục rồng là ngai được làm theo hình thức giống với ngai cổ mà các cụ ngày xưa thường sử dụng.

• Chiều ngang ngai thờ: 56 cm
• Chiều sâu ngai thờ: 42 cm
• Chiều sâu phần chân ngai được tính toán để cân với cấp bàn thờ.

Phần chân ngai được thiết kế nằm gần sát với mép ngoài của bàn để tạo sự cân đối. Với phần cấp phía dưới, em Linh thiết kế mặt phủ bì là 81 phân, còn mặt sử dụng khoảng 39 phân. Anh khách đã có sẵn 1 bộ đỉnh đồng cao 68, vì vậy cấp được tính toán với mặt sử dụng khoảng 39 phân để khi đặt đỉnh đồng lên phía trên vẫn có khoảng không gian thoải mái. Riêng phần mặt chính của bàn thờ có chiều sâu 1,57 m. Khi bố trí cấp 2 rộng 81 phân thì phần phía ngoài vẫn còn khoảng 76 phân để đặt các vật phẩm như:

• Bát hương.
• Mâm bồng.
• Các vật phẩm thờ cúng khác.

Với diện tích, nhà bài trí khá thoải mái, đặc biệt phù hợp nhà có nhiều ngày giỗ, lễ Tết hoặc không gian Nhà Thờ Họ cần nhiều vị trí để đặt lễ vật.

Thiết kế bàn công đồng bên ngoài bàn thờ chính

Ngoài bàn thờ chính ở gian giữa, còn thiết kế thêm 1 chiếc bàn công đồng ở phía bên ngoài là bàn phù hợp những nhà có không gian rộng, đặc biệt là nhà thờ họ, nơi thường xuyên có các dịp giỗ chạp, lễ Tết và thành viên trong dòng họ cùng về quây quần. Bàn công đồng được thiết kế để đặt lễ vật, mâm cơm cúng và đồ lễ bên ngoài giúp cho bài trí trong những dịp quan trọng được thuận tiện hơn. Chiều cao của bàn công đồng được làm thấp hơn so với bàn thờ chính bên trong. Chiếc bàn được thiết kế với chiều cao 1,07 m và chiều dài tương xứng với bàn chính. Khi nhìn tổng thể, 2 chiếc bàn sẽ tạo thành dạng bàn giật cấp vừa đảm bảo thẩm mỹ vừa tạo khoảng không gian để đi lại xung quanh.

1. Bàn thờ chính đặt ở vị trí trung tâm gian giữa.
2. Bàn công đồng đặt phía ngoài để bài trí lễ vật, mâm cơm cúng.
3. Khoảng trống xung quanh được giữ lại để đi lại và thắp hương được dễ dàng.

Phần mặt chính của bàn thờ được thiết kế với chiều cao 1,17 m. Tổng chiều cao phủ bì của chiếc bàn 3 cấp là 1,57 m, mỗi cấp cao khoảng 20 phân.

Thiết kế bàn thờ 2 gian bên trong phòng thờ từ đường

Bên cạnh gian chính giữa là khu vực được nhà anh khách đầu tư và chú trọng nhiều nhất thì 2 gian bên cũng được tính toán thiết kế sao cho cân với tổng thể phòng thờ từ đường 3 gian. Với 2 gian bên, diện tích chiều ngang mỗi bên còn khoảng 1,06 m là khoảng không gian đã được tính toán khá sát với kết cấu thực tế của nhà. Khoảng cách từ tường ra phía bên ngoài cũng còn rất rộng, tương đương với gian chính giữa là khoảng 1,76 m. Với diện tích như vậy, em Linh thiết kế 2 chiếc bàn thờ bên với kích thước nhỏ gọn hơn để phù hợp từng gian nhưng vẫn đảm bảo sự đồng bộ với bàn thờ chính.

• Chiều ngang bàn thờ 2 gian bên: 97 cm.
• Chiều sâu bàn thờ: 87 cm.
• thiết kế: án gian thờ triện sen.

Tuy nhiên, trong quá trình khảo sát thực tế, có 1 vị trí mà nhà cần đặc biệt lưu ý đó chính là phần đĩa đá chân cột là chi tiết ảnh hưởng trực tiếp đến kích thước bàn thờ 2 bên. Theo như phương án ban đầu, em Linh và anh khách dự kiến làm chiếc bàn với chiều sâu chỉ khoảng 67 phân. Nhưng sau khi lên đo thực tế thì nếu làm đúng kích thước đó, phần chân bàn sẽ bị vướng vào đĩa đá ở chân cột.

Qua kiểm tra thực tế:

1. Từ tường ra đến tim Cột Quân đã khoảng 60 phân.
2. Phần đĩa đá chân cột thường nhô ra khoảng 10 đến 12 phân.
3. Nếu làm bàn sâu 67 phân thì phần chân bàn sẽ nằm lên trên vị trí đĩa đá, gây khó khăn khi kê đặt.

Vì vậy, em Linh đã trao đổi lại với anh khách và đưa ra phương án điều chỉnh chiều sâu bàn từ 67 phân lên 87 phân.

“Khi khảo sát thực tế, tính toán lại kích thước bàn thờ theo đúng vị trí cột, đĩa đá sẽ giúp bàn được kê chắc chắn, đồng thời tạo thêm diện tích bài trí các vật phẩm thờ cúng.”

Với kích thước mới, chiếc bàn vừa tránh được phần đĩa đá ở chân cộtvừa có thêm diện tích để bài trí các vật phẩm như:

• Đĩa hoa quả phía trước.
• Bài vị phía sau.
• Bát hương ở vị trí trung tâm.

Nhờ vậy, phần mặt bàn rộng hơn, bài trí cũng thoải mái hơn mà vẫn đảm bảo theo kích thước phong thủy số đỏ ban.