Riêng về gỗ gụ sơn son thì các bác biết là dòng gỗ rất đẹp. Gỗ gụ có đặc điểm là ăn nước sơn tốt, bên cạnh đó chất gỗ cũng rất bền. Ngày xưa chất gỗ gụ tự nhiên rất tốt, còn hiện tại chất gỗ gụ không còn giống hoàn toàn như trước, tuy nhiên khi được sơn son kỹ lưỡng thì vẫn tạo ra những bộ đồ thờ có giá trị thẩm mỹ cao các bác ạ.
Vừa rồi bên đồ thờ Canh Nậu đã lắp đặt hoàn thiện một bộ nội thất phòng thờ cho gia đình chú Luận tại Đông Hưng, Thái Bình. Không gian nhà chủ là mẫu nhà thờ 3 gian, bên ngoài được lắp toàn bộ phần gỗ, bên trong cô chú làm khu vực thờ cúng với chiều dài căn nhà là 7,6 m, chiều sâu là 5 m.
Tổng chiều cao bên trong phòng thờ được đo từ mép cửa võng xuống là 3,3 m, phần mép treo cửa võng cao 3,7 m. Phần phía trên còn cao hơn. Trước khi làm, chú Luận đã trực tiếp sang cơ sở đồ thờ Canh Nậu đặt hàng với mong muốn làm một bộ phòng thờ toàn bộ bằng sơn son vàng.
Điểm đặc biệt trong bộ phòng thờ của chú là toàn bộ đồ thờ được làm màu đỏ kết hợp thếp vàng. Phần gỗ sử dụng là gỗ gụ, đây là dòng gỗ khi sơn son tạo nên vẻ đẹp rất nổi bật.
Riêng về gỗ gụ khi sơn son thì các bác biết gỗ gụ rất hợp với lớp sơn. Gỗ gụ ăn nước sơn tốt, chất gỗ chắc chắn và bền. Như trước đây bên em đã làm gỗ gụ hơn 30 năm và hiện tại vẫn tiếp tục làm những bộ đồ thờ bằng gỗ gụ cho khách hàng.
Kích thước bàn thờ trong phòng thờ nhà chú Luận
Đối với phòng thờ của chú Luận, khoảng cách từ mép cột bên này sang mép cột bên kia là 2,35 m. Dựa vào diện tích thực tế, bên đồ thờ Canh Nậu thiết kế bộ bàn thờ dài 1,97 m.
Kích thước 1,97 m được tính từ phần đầu bàn thờ. Khoảng dư ra 2 bên khi đặt vào khoảng cách 2,35 m chỉ còn hơn 2 phân mỗi bên nếu đo theo chiều ngang với cột. Các bác khi làm phòng thờ cần lưu ý phần khoảng cách này để khi đặt bàn thờ vào không gian vẫn giữ được sự cân đối.
Chiều rộng bộ bàn thờ bên em làm cho chú là 1,47 m. Phần cấp trên cùng để ngai thờ được làm với chiều dài 1,97 m, chiều rộng 38 phân.
Cấp thứ 2 có chiều dài 1,97 m, chiều rộng 69 phân để đặt đỉnh đồng. Phần phía dưới dùng để đặt hoa quả, cơm canh trong không gian thờ cúng.
- Chiều dài bàn thờ: 1,97 m.
- Chiều rộng bàn thờ: 1,47 m.
- Cấp trên cùng: rộng 38 phân, đặt ngai thờ.
- Cấp thứ 2: rộng 69 phân, đặt đỉnh đồng.
- Phần dưới: đặt hoa quả, cơm canh.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Bộ cuốn thư nền đỏ chữ vàng và cửa võng y môn phòng thờ
Bên trong phòng thờ của chú Luận được lắp một bộ cuốn thư phía trên bàn thờ. Bộ cuốn thư được làm nền đỏ chữ vàng, tạo điểm nhấn nổi bật khi bước vào không gian thờ cúng.
Khi nhìn tổng thể phòng thờ, phần cuốn thư nền đỏ chữ vàng giúp không gian trở nên trang trọng, nổi bật và hài hòa với bộ bàn thờ sơn son thếp vàng.
Phần phía trên bên ngoài được làm thêm một tấm y môn hay còn gọi là tấm hạ xà. Tấm hạ xà có tác dụng đưa phần cửa võng xuống thấp hơn. Nếu chỉ làm nguyên bộ cửa võng thì chiều cao sẽ bị đẩy lên cao, khi nhìn tổng thể sẽ thiếu sự cân đối.
Khi lắp thêm tấm hạ xà, phần cửa võng được cân chỉnh với bàn thờ, tạo cảm giác hài hòa hơn trong không gian nhà thờ 3 gian.
Sau đó bên đồ thờ Canh Nậu tiếp tục làm một tấm cửa võng với kích thước:
- Chiều dài cửa võng: 2,38 m.
- Chiều rộng: 69 phân.
- Tổng chiều đuôi: 2,17 m.
Các bác khi làm phòng thờ cần chú ý cân đối phần chiều đuôi. Khi nhà có chiều cao lớn thì phần đuôi cửa võng cần làm dài xuống để khi kết hợp với bàn thờ nhìn tổng thể được cân bằng hơn.
Cách tính chiều cao cửa võng và bộ sập thờ trong phòng thờ
Như bộ phòng thờ trước đây bên em lắp đặt cho gia đình khách tại Thanh Ba, Phú Thọ cũng là mẫu nhà thờ 3 gian. Tuy nhiên do căn chỉnh theo chiều cao phòng thờ và bàn thờ nên phần bàn thờ chỉ cao 1,97 m, còn phần đuôi cửa võng vẫn phải làm dài 2,17 m để tạo sự cân đối.
Đối với những phòng thờ như của chú Luận thì bên em thấy không phải gia đình nào cũng sắm được những bộ đồ thờ đẹp và đầy đủ như vậy. Đây là tâm nguyện cả đời của chú, mong muốn hoàn thiện một không gian thờ cúng trang trọng cho gia đình.
Ngoài bộ bàn thờ, chú còn sắm thêm một bộ sập thờ. Bộ sập được làm theo mẫu Ngũ Phúc Kim Tiền.
Kích thước bộ sập bên đồ thờ Canh Nậu làm cho chú là 1,6 m x 2 m. Với diện tích phòng thờ của gia đình chú, nếu làm kích thước lớn hơn như 1,8 m x 2 m thì không gian sẽ bị chật, không còn lối đi ra vào.
Các bác khi làm phòng thờ cần đo đạc thật kỹ diện tích thực tế trước khi đặt đồ thờ. Gia đình chú Luận cũng là người rất cẩn thận, chú đo từng vị trí, tính toán từng khoảng cách để khi lắp đặt vừa đẹp vừa thuận tiện cho sinh hoạt trong phòng thờ.
- Kích thước bộ sập Ngũ Phúc Kim Tiền: 1,6 m x 2 m.
- Khoảng cách cột trong phòng thờ: 2,35 m.
- Lưu ý: cần tính toán lối đi trước khi đặt bàn thờ và sập thờ.
Bộ câu đối gỗ gụ sơn son thếp vàng trong phòng thờ
Chú Luận là người rất cẩn thận trong từng chi tiết, ngay cả phần câu đối cũng được chú quan tâm kỹ lưỡng. Bên đồ thờ Canh Nậu trực tiếp sang đo kích thước trước khi làm.
Từ mặt nền lên đến mép cửa võng là 3,7 m. Dựa trên kích thước thực tế, bên em thiết kế đôi câu đối với chiều dài 2,76 m.
Khi đo câu đối, các bác cần đo theo phần vành tròn. Phần vành tròn của bộ câu đối nhà chú là 83 phân, từ đó bên em căn chỉnh chiều dài 2,76 m để khi treo lên tạo sự cân đối với tổng thể phòng thờ.
- Chiều cao từ nền lên mép cửa võng: 3,7 m.
- Chiều dài đôi câu đối: 2,76 m.
- Kích thước vành tròn: 83 phân.
Chú Luận trước đây sống trên thành phố Thái Bình, nhưng khi đến tuổi hơn 60 thì chú mong muốn trở về quê để có cuộc sống an nhàn, yên bình và gần gũi hơn.
Khi còn trẻ, cô chú cũng từng đi làm ăn, bươn trải nhiều nơi. Đến khi tuổi cao hơn, cô chú quyết định về quê sửa sang, xây dựng lại ngôi nhà trên mảnh đất của các cụ để lại.
Chính vì vậy, cô chú muốn sắm những bộ đồ thờ đẹp để hoàn thiện không gian thờ cúng của gia đình. Qua bộ phòng thờ của chú Luận, bên em chia sẻ đến các bác, cô chú, anh chị một mẫu phòng thờ được làm toàn bộ bằng gỗ gụ sơn son thếp vàng.
Bộ cuốn sập thờ của gia đình chú được đặt trực tiếp tại cơ sở đồ thờ Canh Nậu. Mẫu sập thờ được sơn son, phần hoa văn được đục hoàn toàn bằng tay.
Chi tiết cấu tạo bộ vua sập thờ gỗ gụ sơn son
Bộ vua sập thờ của chú được làm với phần gỗ dày, chắc chắn. Các chi tiết được gia công kỹ lưỡng nhằm tạo nên sự bề thế cho không gian thờ cúng.
- Chân sập: vuông 24 phân.
- Chiều cao chân: 10 phân liền khối.
- Cổ chỉ: dày 5 phân.
- Khuôn: 5 phân.
- Ván: 2 phân.
Các bác khi làm phòng thờ cần lưu ý kích thước chân bàn thờ. Nhiều gia đình thường hỏi nên làm chân 24, 26 hay 28 phân, tuy nhiên cần căn cứ vào diện tích thực tế của phòng thờ.
Đối với phòng thờ của chú Luận, khoảng cách từ cột bên này sang cột bên kia là 2,35 m. Nếu làm chân 28 phân thì tổng thể sẽ bị thô, còn chân 24 phân là kích thước rất vừa vặn, tạo cảm giác cân đối với không gian.
Căn chỉnh chiều cao vua sập thờ trong không gian phòng thờ
Ngoài kích thước chân sập, các bác cũng cần chú ý đến chiều cao khi làm vua sập thờ. Đối với bộ sập thờ của chú Luận, bên đồ thờ Canh Nậu làm chiều cao là 1,17 m.
Với mẫu vua sập thờ như của chú, chiều cao 1,17 m giúp phần chân sập nhìn dài hơn, tổng thể bộ bàn thờ trở nên cân đối hơn. Nếu làm chiều cao 1,07 m thì phần chân sẽ bị thấp, khi nhìn vào sẽ tạo cảm giác bộ bàn thờ bị nặng phần thân.
Bên em căn chỉnh chiều cao 1,17 m để khi các bác đứng thắp hương có tư thế thoải mái. Như bản thân em cao 1,6 m, khi đứng thắp hương trước bộ bàn thờ với chiều cao 1,17 m cảm giác rất vừa vặn.
Nếu làm chiều cao 1,27 m thì khi đứng thắp hương sẽ hơi vướng. Vì vậy với mẫu vua sập thờ như phòng thờ của chú Luận, chiều cao 1,17 m là kích thước cân đối.
- Chiều cao vua sập thờ: 1,17 m.
- Chiều cao thấp hơn: 1,07 m sẽ làm phần chân nhìn ngắn hơn.
- Chiều cao lớn hơn: 1,27 m dễ gây cảm giác cao và vướng khi thắp hương.
Trên đây bên em đã chia sẻ với các bác, cô chú, anh chị về mẫu bàn thờ sập thờ, cuốn sập nằm, cuốn thư câu đối, cửa võng y môn của gia đình chú Luận.
Toàn bộ bộ đồ thờ được làm theo phong cách sơn son thếp vàng, phần gỗ sử dụng là gỗ gụ. Từ bộ bàn thờ, sập thờ, cuốn thư, câu đối đến cửa võng đều được căn chỉnh theo kích thước thực tế của căn phòng để tạo nên tổng thể hài hòa.
Các bác khi làm phòng thờ cần chú ý:
- Đo chính xác khoảng cách giữa các cột trong nhà thờ trước khi đặt bàn thờ.
- Tính toán chiều cao phòng để căn chỉnh cửa võng, y môn và cuốn thư cho cân đối.
- Cân đối kích thước sập thờ, bàn thờ với diện tích lối đi trong phòng.
- Lựa chọn kích thước chân, chiều cao bàn thờ dựa trên không gian thực tế.
Bộ phòng thờ của chú Luận là một mẫu phòng thờ được đầu tư rất kỹ lưỡng, từ chất liệu gỗ gụ, màu sơn son thếp vàng đến từng kích thước nhỏ trong từng chi tiết.
Qua mẫu phòng thờ 3 gian tại Đông Hưng, Thái Bình, đồ thờ Canh Nậu chia sẻ đến các bác về cách căn chỉnh kích thước bàn thờ, sập thờ, cuốn thư, câu đối và cửa võng sao cho phù hợp với từng không gian nhà thờ.
