Ngày trước, đời sống còn nhiều thiếu thốn, ngay cả những gia đình khá giả cũng thường chỉ có vài con trâu, con lợn, vài quả trứng và một mảnh ruộng nhỏ. Vì vậy, việc sắm sửa các món đồ thờ như Ngai, Khám, Cuốn Thư, hoành phi câu đối thường cần tích góp qua nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ mới hoàn thiện. Điều kiện kinh tế khiến việc sắm bàn thờ và đồ thờ trở thành một hành trình lâu dài, đồng thời thể hiện sự trân trọng, kiên nhẫn của người xưa đối với nếp thờ tự.
Đặc điểm nổi bật đồ thờ xưa
Đồ thờ xưa thường có dáng thanh mảnh, nhẹ nhàng nhưng được chăm chút kỹ lưỡng ở từng chi tiết. Chẳng hạn, đôi câu đối có khi chưa đến 10kg, bức cuốn thư có kích thước vừa phải để có thể cắp nách. Bàn thờ, án gian, thực án cũng mang kết cấu thanh thoát, tinh tế. Vật liệu chủ yếu là gỗ tự nhiên, được người thợ thực hiện hoàn toàn thủ công, từng đường đục, nét chạm đều làm bằng tay nên mang dấu ấn riêng của nghệ nhân.
Album ảnh trong bài: So sánh đồ thờ xưa và hiện đại
Đồ thờ hiện đại khác gì so với đồ thờ xưa
Đồ thờ hiện đại thường có kích thước lớn hơn, kết cấu dày và trọng lượng nặng. Nhiều món được gia công bằng máy móc như CNC, cưa máy, sau đó vận chuyển bằng phương tiện cơ giới. Phần chữ trên đồ thờ hiện đại cũng thường dùng chữ in hoặc chữ cụ vi, khác với nét chữ riêng của các thầy đồ ngày trước. Cách làm hiện đại mang lại sự tiện lợi và khả năng gia công nhanh, nhưng đôi khi không giữ được độ tinh xảo cùng dấu ấn văn hóa riêng như những món đồ được chế tác thủ công xưa.
Loại đồ thờ phổ biến
Có khoảng 5 loại đồ thờ chủ yếu:
- Đồ sơn thếp giả cổ.
- Đồ sơn thếp mới.
- Đồ mộc phong cách tân cổ điển.
- Đồ mộc phong cách mới.
- Đồ mộc hiện đại, đơn giản.
Mỗi nhóm mang một diện mạo riêng, đáp ứng cách bài trí nơi trang nghiêm và gu thẩm mỹ khác nhau của từng gia đình.
Về chữ viết đồ thờ xưa và hiện đại khác nhau thế nào
- Đồ xưa: Chữ được viết và thể hiện rất công phu, thường do thầy đồ trực tiếp chép hoặc vẽ. Nét chữ mang dấu ấn cá nhân, đồng thời chứa đựng giá trị nghệ thuật và văn hóa truyền thống.
- Đồ nay: Nhiều người thợ dùng chữ in sẵn hoặc chữ cụ vi rồi nhân bản theo mẫu. Nét chữ có độ đồng đều cao nhưng đôi khi cũng dẫn đến tình trạng sai giống nhau trên nhiều món, thiếu nét riêng của từng tác phẩm.
Nên dùng đồ thờ xưa hay hiện đại
- Đồ xưa: Có giá trị văn hóa, đường nét tinh xảo, dáng vẻ nhẹ nhàng và mang dấu ấn lịch sử lâu đời. Đây là lựa chọn dành cho người yêu thích nếp thờ truyền thống và vẻ đẹp cổ điển.
- Đồ hiện đại: Dễ mua, bền, kích thước lớn, thích hợp với không gian phụng sự rộng hoặc nhu cầu dùng số lượng lớn. Tuy vậy, đồ hiện đại thường không mang đậm phong vị văn hóa và độ tinh tế riêng như những món được làm thủ công xưa.
