Tìm hiểu lễ Trình Đồng – Lễ Mở Phủ trong Đạo Mẫu Tam Tứ Phủ

Mỗi dòng hệ thờ Mẫu đều sở hữu phương thức thực hành riêng, trong đó hệ thờ Mẫu Tam Tứ Phủ mang sắc thái đặc biệt. Một phần hành lễ then chốt trong hệ này là lễ trình đồng, còn gọi là lễ thức mở phủ. Đây là bước dành cho người mang căn đồng, số lính, sau quá trình trải qua các bước chuẩn bị, chính thức bước vào vai trò con thanh, mở cửa tiếp nhận thần linh và hoàn thiện các phần hành lễ.

1. Lễ Mở Phủ là gì?

Lễ mở phủ (còn gọi lễ trình đồng) là một phần hành lễ dành cho người mang căn đồng sau quá trình thực hành các bước chuẩn bị, chính thức đảm nhận vai trò đồng thầy, nhận sự ban quyền khai quang và lập hộ từ bề trên. Sau ba ngày từ lễ mở phủ, danh xưng “tân đồng” được dùng để gọi. Sau ba năm, tân đồng trải qua thêm một đàn lễ tại phủ để tiến lên “đồng thuộc” hoặc “thanh đồng”. Lễ mở phủ giúp người mang căn đồng nhận sự trao quyền và tiếp nối việc mở phủ cho các trường hợp khác. Việc mở phủ cho trường hợp khác chỉ dành cho người đã trải qua tu tập và nhận sắc lệnh từ bề trên.

Le mo phu la gi cac phuong thuc va quy trinh mo phu

2. Các Phương Thức và Quy Trình Mở Phủ

Lễ mở phủ yêu cầu đồng thầy cùng trợ tá chuẩn bị đầy đủ lễ vật và tiến hành theo trình tự chặt chẽ.

Lễ vật chuẩn bị: Khăn áo công đồng (áo bàn bệnh) biểu trưng sự hòa hợp cùng thần linh; các loại tấu hương dùng để dâng hương, gửi gắm tâm ý; bốn màu khăn xanh, đỏ, trắng, vàng gợi vẻ thiêng liêng và sự thành tâm.
Tiến hành phần lễ: Đồng thầy cùng trợ tá dâng hương và tổ chức phần cúng tế mở đầu cho phần hành văn. Sau đó là khai quang mở sổ, bước then chốt để kết nối người hành lễ cùng hệ thần linh. Tiếp theo, tân đồng khoác áo công đồng, đeo khăn và chuẩn bị bước vào phần hầu thánh.
Phần hầu thánh: đóng vị thế trung tâm, tân đồng thực hành hầu các giá chầu. Phần tạ ơn ghi nhận sự phù trợ và ban phúc từ hệ thần linh.

Trong quá trình vận hành lễ mở phủ, đồng thầy và trợ tá chuẩn bị đầy đủ vật phẩm và tiến hành theo trình tự nêu trên.

3. Phần Lễ và Lễ Tạ Mở Phủ

Sau khi tân đồng hoàn tất lễ mở phủ sẽ diễn ra phần lễ tạ để bày tỏ sự tri ân bề trên. Phần lễ tạ được phối hợp đảm nhận ngay sau khi đồng con bắc ghế hoặc tiến hành sau ba ngày.

Nghi%20L%E1%BB%85%20v%C3%A0%20L%E1%BB%85%20T%E1%BA%A1

4. Các Yếu Tố Chuẩn Bị trong Lễ Trình Đồng Mở Phủ theo các Phủ (Thiên, Địa, Thoải, Nhạc)

Để tiến hành lễ Trình Đồng mở Phủ, phần chuẩn bị gồm nhiều vật phẩm mang tính linh. Các chi tiết chính gồm:

Phần thờ cúng (thiên): đóng vai trò chủ chốt nền tảng trong lễ Trình Đồng, gửi gắm sự tôn kính dâng lên hệ thần linh.
Âm nhạc (địa): âm thanh trong lễ Trình Đồng giữ nhiệm vụ tạo không gian trang nghiêm.
Trang phục (thoải): trang phục riêng gồm khăn, áo công đồng dành cho phần hành lễ.
Phần hành đàn (nhạc): trong lễ Trình Đồng, triển khai các phần hành văn đặc thù của hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ. Các phẩm vật như trứng, trầu cau, gạo, dao kéo, khăn mặt và mâm son được chuẩn bị đầy đủ.

Mỗi phủ trong hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ đều có mẫu, vua và hệ thần cai quản riêng. Ví dụ, Đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh gắn với hai phủ: Điện Biên Phủ và Địa Phủ. Người tham gia lễ mở phủ thực hành theo từng giá đồng, mỗi giá mang vai trò và trang phục riêng.

5. Lưu Ý và Quy Tắc trong Lễ Mở Phủ

Phần trình đồng không những dừng ở sinh hoạt tâm linh cũng như là quá trình tu luyện nội tâm. Người tham gia cần nắm rõ hệ đạo và phần hành lễ, tránh tiếp cận theo hướng thiếu hiểu biết. Một số trường hợp lợi dụng sự thiếu hiểu biết để yêu cầu chi phí lớn cho việc triển khai lễ trình đồng. Các hành vi như vậy không phù hợp trong hệ niềm tin này. Lễ mở phủ truyền tải đạo nghĩa hành trình tâm linh dành cho người mang căn đồng. Việc tiến hành lễ mở phủ cần tuân theo quy tắc chặt chẽ, hiểu rõ từng bước và tránh hành vi lợi dụng hệ niềm tin. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng giúp mỗi cá nhân tiếp cận đúng hướng.

bàn thờ Lễ Mở Phủ

6. Lên Đồng Hầu Đồng là gì?

Lên đồng là phần hành lễ thuộc hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ, phổ biến tại miền Bắc và miền Nam Việt Nam, mang nét riêng về sự giao hòa giữa con người và hệ thần linh.

Lên đồng diễn ra tại đền, phủ – nơi đặt hệ thờ các vị thánh trong Đạo Mẫu Tứ Phủ.
Trong phần lên đồng, các bà đồng, ông đồng bước vào trạng thái nhập đồng nhờ hỗ trợ của âm nhạc, múa, hát văn, màu sắc rực rỡ và lễ vật như rượu, thuốc, hương hoa.
Khi một vị thánh nhập vào người hầu đồng, trang phục mặc theo đúng hình tượng của vị thánh đó như thánh cô, thánh cậu hoặc hoàng thái tử.

Điểm đặc biệt trong phần lên đồng là phát lộc, khi hệ thánh ban lộc cho con nhang đệ tử, thường gồm tiền, đồ vật, hoa quả, truyền tải giá trị ban phúc cho phần tham dự.

Cac phuong thuc va quy trinh mo phu

6,1. Lễ Trình Đồng Mở Phủ và Lễ Hầu Đồng khác nhau ra sao?

Dễ nhận thấy Lễ Trình Đồng Mở Phủ và Lễ Hầu Đồng mang nhiều điểm khác biệt, dù cùng thuộc hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ.

Lễ Trình Đồng Mở Phủ là bước nhập môn dành cho người mong muốn bước vào hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ. Lễ này diễn ra một lần khi bắt đầu hành đạo. Trong lễ, pháp sư đảm trách vai trò chính, hỗ trợ mở phủ và hướng dẫn các bước hành đạo.
Lễ Hầu Đồng là phần hành lễ định kỳ sau khi đã gia nhập hệ Đạo Mẫu, diễn ra vào nhiều dịp trong năm, dành cho các bà đồng, ông đồng đã trải qua lễ mở phủ.

Điểm khác nữa là lễ Trình Đồng Mở Phủ yêu cầu đầy đủ phần lễ và sự tham gia của pháp sư, trong khi lễ Hầu Đồng diễn ra linh hoạt hơn, không bắt buộc pháp sư tham gia toàn bộ các bước.

6,2. Vai trò pháp sư trong lễ Trình Đồng Mở Phủ

Pháp sư giữ vị trí dẫn dắt trong lễ Trình Đồng Mở Phủ. Họ hỗ trợ tiến hành phần hành lễ và hướng dẫn các bước hành đạo, giúp người tham dự nắm rõ cách thực hành đúng. Trong lễ Trình Đồng Mở Phủ, pháp sư thay khăn, thay áo cho người tham gia, hỗ trợ chuẩn bị tâm thế cho phần kết nối hệ thần linh. Pháp sư còn đảm nhiệm phần mở phủ, giúp người tham gia trở thành con đồng chính thức để bước vào hành lễ và hầu thánh. Dù mang nhiều điểm tương đồng, Lễ Trình Đồng Mở Phủ và Lễ Hầu Đồng vẫn giữ bản sắc riêng: một bên là bước nhập môn, một bên là phần hành lễ định kỳ trong hệ Đạo Mẫu Tứ Phủ.