Chữ Hán 范如方 và cụm Khuynh cái hạ mã
Chữ Hán “范如方” và cụm từ “Khuynh cái hạ mã” gắn với những giá trị văn hóa, đạo đức và lễ nghi sâu sắc trong xã hội xưa. “Khuynh cái hạ mã” được hiểu nôm na là “nghiêng ô xuống ngựa”, hoặc “xuống xe, bỏ mũ nón”, chỉ hành động cúi chào và bày tỏ sự kính trọng khi gặp bậc trên hay tham dự những nghi lễ trang trọng. Đây là biểu hiện của sự lễ phép, khiêm nhường và tôn trọng đối phương, đồng thời góp phần hình thành các quy tắc ứng xử truyền thống.
Về cách đọc, 1 số người đọc là “Hạ mã”, nhưng cách đọc được cho là chính xác nên là “Há mã”, mang nghĩa xuống ngựa. Cụm chữ được ghi là 倾盖下马, nghĩa là “nghiêng dù xuống ngựa”. Dù cách đọc và diễn giải về ngôn ngữ có sự khác nhau, ý nghĩa cốt lõi vẫn hướng đến việc bày tỏ lòng kính trọng và sự lễ phép.
Xét về giá trị văn hóa, hành động nghiêng ô hoặc xuống ngựa là hình ảnh thể hiện sự khiêm nhường và tôn kính trong giao tiếp, nhất là khi gặp quan lại, bậc trưởng thượng hoặc tham dự những nghi lễ trang nghiêm. Qua đó phản ánh chuẩn mực đạo đức, lễ nghĩa và cách ứng xử tinh tế của xã hội xưa, đồng thời nhấn mạnh tinh thần kính trọng, lễ phép trong văn hóa truyền thống.




