Tên gọi “Tam sự” xuôi dòng từ cấu tạo gồm ba vật dụng phục vụ cho dâng hương và đốt trầm. Ba món được phân bổ tương đồng trước bàn thờ biểu thị sự tương ứng giữa Thiên – Địa – Nhân, đồng thời định hình cho sự thuận hợp và trang nghiêm trong thờ tự.
Cách bày vẻ ngoài ấn tượng cổ truyền và hiện đại bộ Tam sự xưa
Nhiều nơi đã có sự thay đổi trong cách bày biện bàn thờ. Họ chỉ đặt một đỉnh hương ở giữa và 2 cây đèn nến hai bên rồi cũng gọi chung là Tam sự. Tuy nhiên, cách hiểu đó chưa hoàn toàn đúng theo quan niệm xưa. Theo các cụ thời trước, Tam sự thực sự phải gồm Hạp hương, Lư hương và Ống hương, chứ không phải đỉnh và 2 cây nến như cách hiểu hiện đại.
Thêm 2 hạc chầu vào bộ đồ thờ gọi là “Ngũ sự” không ?
Nhiều người cho rằng, khi thêm 2 hạc chầu hai bên đỉnh hương thì gọi là Ngũ sự, điều đó cũng chưa hoàn toàn đúng theo quan niệm xưa. Bộ Ngũ sự phải dựa trên ngũ hành và phép tắc thờ tự, chứ đâu chỉ được xem là thêm 2 món đồ trang trí. Việc thay đổi cách gọi dễ làm sai lệch ý nghĩa ban đầu và làm giảm giá trị văn hóa của nếp thờ cúng xưa.
Thờ Men Rạn Bát Tràng 2
Trong bộ đồ thờ, những chi tiết nhỏ như đũa thờ, xẻng (thìa) xúc hương, và hạp hương (hộp đựng hương/chén đựng tro) tuy nhỏ bé nhưng mang thông điệp gì ?
Từng món trong bộ Tam sự đều có vai trò và ý nghĩa riêng: Đôi đũa và xẻng xúc trầm bộc lộ ngăn nắp, sạch sẽ, giúp việc dâng hương được tiến hành đúng phép, tránh sự thiếu sự cẩn trọng.
- Hạp hương có nắp đậy, thường có con nghê chạm khắc phía trên, hàm chứa sự an lạc gìn giữ linh khí, ngăn tà khí xâm nhập chốn đi về của tâm hồn.
- Lư hương (đỉnh) là vị trí trung tâm, nơi hương trầm lan tỏa, giúp thanh lọc đới thờ tự, kết nối âm dương.
Chính nhờ sự hiện diện của ba món đồ này mà bộ Tam sự được coi như là hình thức bài trí chuẩn mực, vun đắp trang nghiêm và thành kính.
Vì sao nhiều người nhầm lẫn giữa bộ thờ Tam sự xưa và bộ thờ Tam sự hiện đại?
Sự thay đổi về nơi ở và quan niệm thờ cúng khiến nhiều nếp nhà lược bớt các vật dụng trên không gian thờ. Từ đó, khái niệm “Tam sự” bị hiểu chưa đúng, chỉ còn lại “một đỉnh và 2 cây nến”. Điều này xuôi dòng từ xu hướng đơn giản hóa đới thờ tự, nhưng nếu xét theo quan niệm xưa thì đó chưa phải bộ Tam sự đúng nghĩa.
Cách nhận biết bộ Tam sự thờ đúng chuẩn
Một bộ Tam sự chuẩn thường gồm:
- Hạp hương có nắp đậy, chạm khắc đẹp mắt, thường có hình nghê hoặc rồng.
- Lư hương (đỉnh) đặt ở giữa, có nắp hoặc không, dùng để đốt trầm.
- Ống hương đặt bên cạnh, bên trong có đôi đũa và xẻng xúc trầm.
Khi đủ ba món này, mới được coi là bộ Tam sự hoàn chỉnh, đúng theo nếp thờ cúng của người xưa.
.png "Bàn thờ gia tiên có mấy bát hương")