Hoành phi câu đối nhà thờ họ Ngụy với chữ Hán cổ “XA THỦY TRƯỜNG LƯU – NGUYỄN MÔN PHIÊN DIỄN” là một biểu tượng di sản minh chứng cho từ đường, thể hiện công ơn tiên tổ và xác định chi phái thứ ba của gia tộc họ Nguyễn. Câu đối được đọc trang trọng: Xa thủy trường lưu phân vạn phái, Nguyễn môn phiên diễn đệ tam chi, với âm hưởng hài hòa và ý tứ sâu xa, vừa nhấn mạnh nguồn gốc tổ tiên (thủy), vừa đánh dấu sự hưng thịnh dài lâu liên tục của chi tộc.
Hai vế chữ Hán được khắc tinh xảo: “Xa thủy trường lưu phân vạn phái” và “Nguyễn môn phiên diễn đệ tam chi”. Vế thứ nhất được hiểu là “Dòng nước từ xa vẫn chảy dài, tỏa ra muôn nhánh”, trong đó dòng nước là ẩn dụ cho nguồn gốc tổ tiên, còn “phân vạn phái” biểu thị con cháu đông đảo, tản mát khắp nơi nhưng vẫn cùng chung một cội nguồn. Vế thứ hai dịch là “Ngành thứ ba của gia tộc họ Nguyễn được mở rộng và phát triển”, trong đó “Nguyễn môn” là dòng họ Nguyễn, “phiên diễn” nghĩa là mở rộng và phát triển, còn “đệ tam chi” chỉ chi thứ ba trong tộc phả.
Hàm ý sâu xa của câu đối này là: “Từ nguồn xa, dòng nước vẫn chảy mãi, tỏa khắp muôn phương; trong họ Nguyễn, ngành thứ ba không ngừng phát triển, rạng danh tông tộc.” Câu đối Hán cổ này vừa là lời tri ân tổ tiên, vừa tiếp nối truyền thống giữ gìn nề nếp, phát huy sự nghiệp và rạng danh gia tộc. Bên cạnh tư tưởng nhân sinh, câu đối còn mang vẻ đẹp tạo hình ấn tượng cao về thư pháp, khắc ghi đạo lý truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của người Việt và niềm tự hào về huyết mạch gia tộc.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
