Hoành phi câu đối nhà thờ họ Ngụy với chữ Hán cổ “XA THỦY TRƯỜNG LƯU – NGUYỄN MÔN PHIÊN DIỄN” là một biểu tượng quan trọng trong từ đường, thể hiện công ơn tiên tổ và xác định chi phái thứ ba của dòng họ Nguyễn. Câu đối được đọc trang trọng: Xa thủy trường lưu phân vạn phái, Nguyễn môn phiên diễn đệ tam chi, với âm hưởng hài hòa và ý tứ sâu xa, vừa nhấn mạnh nguồn gốc tổ tiên (thủy), vừa khẳng định sự phát triển liên tục của chi tộc.
Hai vế chữ Hán được khắc tinh xảo: “Xa thủy trường lưu phân vạn phái” và “Nguyễn môn phiên diễn đệ tam chi”. Vế thứ nhất có nghĩa là “Dòng nước từ xa vẫn chảy dài, tỏa ra muôn nhánh”, trong đó dòng nước là ẩn dụ cho nguồn gốc tổ tiên, còn “phân vạn phái” biểu thị con cháu đông đảo, tản mát khắp nơi nhưng vẫn cùng chung một cội nguồn. Vế thứ hai dịch là “Ngành thứ ba của dòng họ Nguyễn được mở rộng và phát triển”, trong đó “Nguyễn môn” là dòng họ Nguyễn, “phiên diễn” nghĩa là mở rộng và phát triển, còn “đệ tam chi” chỉ chi thứ ba trong tộc phả.
Ý nghĩa tổng thể của câu đối là: “Từ nguồn xa, dòng nước vẫn chảy mãi, tỏa khắp muôn phương; trong họ Nguyễn, ngành thứ ba không ngừng phát triển, rạng danh tông tộc.” Câu đối Hán cổ này vừa là lời tri ân tổ tiên, vừa nhắc nhở con cháu giữ gìn nề nếp, tiếp nối công đức và danh dự gia tộc. Bên cạnh giá trị đạo lý, câu đối còn mang giá trị thẩm mỹ cao về thư pháp, thể hiện tinh thần truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của người Việt và niềm tự hào về huyết mạch gia tộc.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
hoành phi Xa thủy trường lưu phân vạn phái 2
