Trong mỗi gia đình, việc duy trì 1 bàn thờ chính thường được xem là cách giữ sự thống nhất trong không gian thờ tự. Có quan điểm ví đặt 2 bàn thờ khác nhau trong cùng 1 nhà như một con tàu có 2 thuyền trưởng hoặc một máy bay có 2 cơ trưởng, dễ tạo cảm giác phân tách trong việc tưởng nhớ và tri ân tổ tiên. Quan niệm “thuyền theo lái, gái theo chồng” cũng từng có ảnh hưởng sâu rộng. Khi người con gái lập gia đình và về nhà chồng, việc thờ cúng cha mẹ chồng thường được xem là bổn phận chính. Tuy vậy, lòng hiếu kính với cha mẹ ruột vẫn có nhiều cách thể hiện, không nhất thiết phải lập bàn thờ riêng tại nhà chồng. Xét theo hoàn cảnh thực tế, mỗi gia đình có một nếp sống riêng, điều đáng quan tâm hơn là sự thống nhất và hòa thuận giữa những người trong gia đạo. Thờ cúng trước hết là cách bày tỏ tình cảm, lòng biết ơn và sự tưởng nhớ, không nên biến thành tranh luận cứng nhắc về đúng hay sai. Nếu các thành viên đồng thuận và giữ được lòng thành thì 1 hay 2 bàn thờ đều có thể hướng về nguồn cội. Cúng bái không đơn thuần là vấn đề mê tín mà còn thể hiện mong muốn tưởng nhớ người đã khuất, ghi nhớ công ơn và hướng đến những điều tốt đẹp. Vì thế, nghi lễ có thể được nhìn nhận linh hoạt theo hoàn cảnh gia đình, không nhất thiết ràng buộc bởi lời phán truyền hay một quan niệm duy nhất. Điều quan trọng vẫn là sự thành kính và tâm thiện.Các nhà nghiên cứu cho rằng giá trị cốt lõi của việc thờ tự không nằm hoàn toàn ở hình thức mà còn ở sự đồng thuận giữa những người đang sống. Nếu vợ chồng cùng thống nhất, bố mẹ chồng hiểu và vui vẻ thì lập bàn thờ cha mẹ ruột trong nhà chồng không nhất thiết bị xem là sai. Mâu thuẫn thường phát sinh khi các thành viên không tôn trọng cách nghĩ của nhau. Khi đó, bàn thờ vốn tượng trưng cho sự gắn kết lại vô tình trở thành điểm gây bất hòa. Với những gia đình đông con, đặc biệt khi anh chị em sinh sống gần nhau, việc lập bàn thờ riêng để tưởng nhớ cha mẹ cũng là mong muốn dễ gặp. Có người băn khoăn cách làm đó có đúng phong tục hay không. Xét về tình cảm, người con nào cũng có quyền thể hiện lòng hiếu kính theo cách riêng, miễn việc thờ phụng xuất phát từ sự chân thành, không tranh giành hay so sánh. Văn hóa thờ cúng Việt Nam coi trọng tình nghĩa, vì vậy bàn thờ chung hay riêng không quan trọng bằng việc các thành viên vẫn giữ được hòa khí trong gia đình và dòng tộc.

Theo quan niệm của nhiều người, lễ nghĩa là những quy ước do xã hội hình thành, khi đời sống thay đổi thì cách thực hành cũng có thể thay đổi theo. Thờ cúng không nhất thiết phải tuân theo một khuôn mẫu bất biến mà trước hết là cách con cháu ghi nhớ công ơn của người đi trước. Con trai, con gái, con rể hay con dâu đều có thể bày tỏ lòng thành với cha mẹ và tổ tiên. Điều đáng quý nằm ở sự chân thành, không phải ở việc nhất nhất làm theo câu “ông cha ta xưa nay làm vậy”. Mỗi gia đình có quyền lựa chọn cách thờ phụng vừa vặn với hoàn cảnh và tình cảm của mình. Một số quan điểm cho rằng nếu người chồng không có bàn thờ cha mẹ riêng hoặc chỉ duy trì bàn thờ gia tiên chung thì người vợ đặt thêm bàn thờ cha mẹ ruột là điều có thể chấp nhận. Tuy nhiên, nếu một phòng thờ cùng lúc bố trí đến 4 bên cha mẹ trên những bàn thờ riêng biệt thì tổng thể dễ trở nên rối và thiếu sự thống nhất. Cách dung hòa là giữ 1 bàn thờ trung tâm, đồng thời an trí linh vị hoặc vật tượng trưng cho cả 2 bên nội – ngoại. Sự sắp xếp hài hòa vừa thể hiện tình nghĩa vợ chồng, vừa gìn giữ đạo hiếu với cả 2 bên theo tinh thần “dâu là con, rể là con”.




