Sập thờ Tứ Linh và ý nghĩa trong phòng thờ gia tiên

Đầu tiên em Linh xin chia sẻ với các bác, những Sập Thờ Tứ Linh trước đây thường rất dễ bắt gặp tại những nơi thờ tự linh thiêng như đình, chùa, miếu mạo hoặc những không gian như nhà thờ từ đường, Nhà Thờ Họ. Những chiếc sập thờ Tứ Linh thường được đặt tại các vị trí quan trọng như vậy bởi đục chạm mang nhiều ý nghĩa truyền thống, thể hiện sự trang nghiêm trong gian thờ cúng. Theo quan niệm của các cụ ngày xưa, những người có vai trò quan trọng trong nhà, dòng họ như các bậc quan trưởng thường chọn Sập thờ Tứ Linh để thể hiện vai trò, trách nhiệm và vị trí của mình trong nhà cũng như dòng họ. Tuy nhiên theo chia sẻ của em Linh, ở thời điểm hiện tại thì nhu cầu về Sập thờ Tứ Linh không còn chỉ gói gọn trong phòng thờ từ đường hay nhà thờ họ của con trưởng. Cả những nhà con thứ cũng chọn Sập thờ Tứ Linh để đặt trong phòng thờ nhà. Bởi điều quan trọng nhất khi thờ cúng ông bà tổ tiên vẫn nằm ở cái tâm của gia chủ, cách mình chăm lo gian thờ tự sao cho chỉnh chu và trang nghiêm.

Đặc điểm đục chạm trên sập thờ Tứ Linh

Về cơ bản, sập thờ Tứ Linh là sập thờ thông dụng trên thị trường. Điểm khác biệt của sập thờ Tứ Linh nằm ở phần hoa văn đục chạm so với các như sập Mai Điểu hay vua sập thờ. Với lối đục chạm đặc trưng, các bác thấy trên sập thờ Tứ Linh thường xuất hiện những linh vật như Long, Ly, Quy, Phượng. Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất của Sập thờ Tứ Linh chính là phần chính giữa của sập thờ thường có hình tượng hổ phù. Theo quan niệm của các cụ truyền lại, hổ phù được coi là linh vật trấn trạch. Khi xây dựng nhà mới, gia chủ thường sử dụng các vật phẩm trấn trạch với mong muốn xua đuổi điều không may, mang lại tài lộc, tài vượng và may mắn. Trong phòng thờ, hình tượng hổ phù trên Sập thờ Tứ Linh cũng mang ý nghĩa tương tự, tạo điểm nhấn cho sập thờ và thể hiện nét đẹp trong văn hóa thờ cúng truyền thống. Ngoài hổ phù, các linh vật Long - Ly - Quy - Phượng cũng là 4 hình tượng mang ý nghĩa thiêng liêng trong văn hóa phương Đông.

Sập thờ Tứ Linh phù hợp nhiều phòng thờ

Với các Sập thờ Tứ Linh, không chỉ những Phòng thờ từ đường mới sử dụng mà cả những phòng thờ nhà cũng chọn sập thờ như vậy. Bên cạnh các sập thờ lớn tại nhà thờ họ, những án gian thờ giả án cũng được làm theo phong cách tương đồng với hoa văn Tứ Linh nhưng được giản lược hơn để phù hợp phòng thờ nhà. Trước đây, các cụ thường sử dụng những án gian cổ, đục chạm Tứ Linh hoặc các cây Tứ Quý. Những có phong cách tương tự vẫn xuất hiện nhiều nhưng phần đục chạm được tinh giản hơn để dễ bố trí trong phòng thờ. Với sập thờ Tứ Linh, các bác thấy phần đục chạm không quá đơn giản nhưng vẫn giữ nét truyền thống. Để hiểu rõ hơn về sập thờ, các bác xem trực tiếp từng chi tiết đục chạm trên Sập thờ Tứ Linh. Với những Phòng thờ từ đường, nhà thờ họ hoặc nhà có nhu cầu làm phòng thờ trang nghiêm thì ngoài sập thờ Tứ Linh, các như Vua sập thờ cũng đang được rất nhiều nhà quan tâm.

Quan điểm chọn sập thờ Tứ Linh trong gian thờ cúng

Theo em Linh chia sẻ, phong tục thờ cúng ở thời điểm hiện tại quan trọng nhất vẫn nằm ở cái tâm của mỗi nhà. chọn sập thờ Tứ Linh sẽ phụ thuộc vào mức độ đầu tư, sở thích cũng như phòng thờ của từng gia chủ. Không phải chỉ những nhà làm nhà thờ họ, từ đường hay con trưởng mới chọn sập thờ Tứ Linh. Những nhà có phòng thờ tư gia, mong muốn gian thờ cúng trang nghiêm, cổ kính cũng hoàn toàn chọn sập thờ như vậy. Với sập thờ Tứ Linh, em Linh cũng chia sẻ thêm để các bác hiểu rõ hơn rằng riêng về dòng sập thờ đục Tứ Linh có rất nhiều hoa văn khác nhau. phổ biến nhất thường là phần chính giữa có hổ phù, 2 bên đục chạm Long - Ly - Quy - Phượng. Ngoài ra còn có các như rồng chầu hoặc rồng chúa với những cách thể hiện khác nhau. Vì vậy, khi chọn sập thờ Tứ Linh thì yếu tố quan trọng nhất vẫn nằm ở sở thích của từng nhà, mong muốn về kiểu dáng, hoa văn và không gian đặt Sập thờ Tứ Linh.

Kích thước và chất liệu gỗ của sập thờ Tứ Linh

Bên cạnh vị trí thờ cúng như con trưởng hay con thứ, sập thờ Tứ Linh còn liên quan đến kích thước, độ dày và chất liệu gỗ là những yếu tố quan trọng để nhà chọn sập thờ phù hợp phòng thờ. Riêng với những sập thờ Tứ Linh đục chạm, nếu đặt tại đình chùa hoặc các nhà thờ từ đường của dòng họ lớn thì phần lớn thường được làm theo phong cách Sơn Son Thếp Vàng. Với những sập thờ như vậy, các dòng gỗ truyền thống thường được chọn như gỗ gụ, gỗ dổi, gỗ mít. Tuy nhiên, với những dòng gỗ như gỗ hương đá và gỗ gõ đỏ, các nhà yêu thích sập thờ Tứ Linh trong phòng thờ hiện đại cũng chọn nhiều hơn. Những sập thờ làm từ gỗ hương đá hoặc gỗ gõ đỏ thường được hoàn thiện theo phong cách full PU, điểm thêm dát vàng tại 1 số vị trí để vừa giữ nét cổ truyền của sập thờ Tứ Linh vừa tạo sang trọng cho phòng thờ. Khi chọn chất liệu gỗ, các bác cũng cần chú ý đến điều kiện khí hậu từng khu vực. Ví dụ như các nhà ở khu vực nắng nóng như miền Trung, Nghệ An, Quảng Bình cần cân nhắc dòng gỗ có tính ổn định cao và chịu nhiệt tốt. Đặc biệt với những phòng thờ đặt hướng Tây, nằm ở vị trí tầng cao như tầng 3, tầng 4 thì chất liệu gỗ cũng là yếu tố cần được quan tâm kỹ lưỡng.

Các kích thước phổ biến của sập thờ Tứ Linh

Về kích thước, sập thờ Tứ Linh có nhiều kích thước khác nhau để chọn. Những kích thước phổ biến thường gặp gồm:

• 1,97 m
• 2,17 m
• 1,75 m
• 1,55 m

Ngoài những kích thước phổ biến trên, sập thờ Tứ Linh còn được làm theo kích thước lớn hơn tùy theo phòng thờ. Khi đến những ngôi chùa lớn hoặc các gian thờ tự quy mô lớn, các bác sẽ thấy có những chiếc sập thờ Tứ Linh được làm với kích thước rất lớn, thậm chí lên tới 3 m. Vì vậy, kích thước sập thờ sẽ phụ thuộc vào diện tích phòng thờ, không gian đặt Sập thờ Tứ Linh và mong muốn riêng của từng nhà.

Với sập thờ Tứ Linh, theo quan điểm cá nhân của em Linh cũng như sau khi đã lắp đặt cho nhiều nhà, điều quan trọng nhất vẫn xuất phát từ cái tâm của mỗi người trong thờ cúng ông bà tổ tiên. Mỗi nhà sẽ có những tâm tư, nguyện vọng riêng khi chọn Sập thờ Tứ Linh, từ kích thước, kiểu dáng, chất liệu gỗ cho đến mức độ đầu tư. Sập thờ Tứ Linh không chỉ là 1 Sập thờ Tứ Linh có giá trị về mặt thẩm mỹ mà còn mang theo những ý nghĩa truyền thống trong gian thờ cúng của nhà Việt cũng là những chia sẻ của em Linh về sập thờ Tứ Linh. Các bác có những ý kiến, chia sẻ hoặc câu hỏi nào để lại phần bình luận phía dưới để cùng trao đổi thêm.