Trước khi đặt hàng, anh Bính cũng đã trực tiếp ra đồ thờ Canh Nậu để tham khảo thực tế các sản phẩm đang làm, xem các mẫu trước đây và khảo sát sự phù hợp với không gian phòng thờ của gia đình mình. Sau khi tham khảo thực tế, anh đã quyết định lựa chọn một bộ phòng thờ có thiết kế tương tự với bộ phòng thờ mà gia đình anh khách tại Tiền Giang đã đặt trước đó. Trong bộ sản phẩm lần này, gia đình không làm thêm những vật phẩm nhỏ như bàn thờ thần tài hoặc một số chi tiết không cần thiết mà tập trung vào những sản phẩm chính trong không gian thờ cúng. Bởi mỗi gia đình sẽ có một cách bài trí và nhu cầu sử dụng khác nhau, vì vậy việc thiết kế cần dựa trên diện tích, phong tục từng vùng miền và mong muốn riêng của gia đình.
Thiết kế phòng thờ từ đường ba gian theo nhu cầu riêng của gia đình
Đối với những không gian phòng thờ từ đường ba gian, trước đây đa phần các gia đình thường lựa chọn gian chính giữa làm một chiếc bàn thờ lớn ba cấp kết hợp với câu đối lòng mo ôm cột, đại tự và cửa võng. Tuy nhiên, với không gian phòng thờ của gia đình anh Bính thì có sự khác biệt. Nhà của anh được làm theo hình thức nhà gỗ ba gian kẻ truyền Bắc Bộ, nhưng phần giữa nhà được thiết kế thêm vách để tách riêng không gian thờ cúng với khu vực sinh hoạt phía sau. Chính vì vậy, gia đình mong muốn làm hai chiếc bàn thờ kết hợp cùng một bộ đại tự và câu đối lòng mo ôm cột.
đồ thờ Canh Nậu đã dựa vào các yếu tố:
- Diện tích thực tế của không gian phòng thờ.
- Kích thước hệ thống cột trong nhà.
- Nhu cầu bài trí các vật phẩm thờ cúng.
- Phong tục thờ cúng riêng của gia đình.
Từ đó đưa ra phương án thiết kế để các sản phẩm khi đặt vào không gian có sự cân đối, hài hòa và đáp ứng đúng mong muốn của gia đình.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Bộ sưu tập mẫu bàn thờ đẹp thực tế
Thiết kế hai chiếc bàn thờ với công năng riêng biệt
Đối với hai chiếc bàn thờ trong không gian ngày hôm nay, các bác có thể thấy đồ thờ Canh Nậu đã tách riêng từng vị trí để phù hợp với mục đích bài trí của gia đình. Nếu như ở khu vực phía Bắc, chiếc bàn phía ngoài thường được gọi là bàn công đồng, dùng để đặt các mâm cơm cúng hoặc bộ đỉnh đồng thì với gia đình anh Bính, chiếc bàn phía ngoài lại được sử dụng để bài trí các đồ gốm sứ nhập khẩu theo mong muốn riêng. Vì vậy, phần kích thước và diện tích mặt bàn cũng được tính toán dựa trên đúng nhu cầu sử dụng thực tế của gia đình.
Bàn thờ chính bên trong kích thước 2,17m x 1,07m
Chiếc bàn phía trong là vị trí chính, được đặt áp sát vào hệ thống vách giữa nhà. Mẫu bàn này được đồ thờ Canh Nậu thiết kế với kích thước:
- Chiều ngang: 2,17m.
- Chiều sâu: 1,07m.
Với thiết kế cấp để đặt khung ảnh thờ, phần cấp này được tính toán với độ rộng khoảng 20 phân. Đây là kích thước vừa đủ để đặt các khung ảnh thờ nhưng vẫn tiết kiệm diện tích phần mặt bàn phía ngoài. Các khung ảnh thờ thường có phần chân rơi vào khoảng 13 phân, vì vậy khi làm cấp rộng 20 phân sẽ tạo ra khoảng không gian vừa đủ để bài trí mà không làm mất đi diện tích sử dụng của bàn thờ.
"Mỗi gia đình sẽ có một nhu cầu bài trí khác nhau, vì vậy khi thiết kế bàn thờ cần tính toán dựa trên những vật phẩm cố định như khung ảnh, ngai thờ, đỉnh đồng để tạo ra kích thước hợp lý và tiết kiệm diện tích."
Với chiếc bàn này, phần cấp phía trong có chiều dài 2,17m, giúp gia đình có thể bài trí được nhiều khung ảnh thờ nhưng vẫn giữ được sự cân đối. Trên cấp thờ, đồ thờ Canh Nậu thiết kế vị trí chính giữa là khung ảnh thờ đục chữ Cửu Huyền Thất Tổ. Hai bên là bốn khung ảnh thờ của ông bà và bố mẹ.
Cụ thể:
- Khung ảnh Cửu Huyền Thất Tổ được làm lớn hơn so với các khung ảnh còn lại.
- Các khung ảnh thường được làm theo kích thước phổ thông khoảng 20 x 30.
- Phần hoa văn phía trên được gia đình mong muốn làm đơn giản nên đã bỏ bớt, giữ lại phần khung phía dưới.
Với cách bố trí này, trên một chiếc bàn dài 2,17m vẫn có thể đặt được một bài vị lớn cùng bốn khung ảnh thờ của các cụ, giúp tiết kiệm diện tích nhưng vẫn đầy đủ công năng.
Bố trí bát hương và diện tích mặt bàn sử dụng
Phần mặt sử dụng phía ngoài của bàn thờ được thiết kế dành cho một bát hương có đường kính 22 phân. Gia đình anh Bính chia sẻ rằng trong không gian thờ cúng này sẽ thờ chung một bát hương cộng đồng. Đây cũng là cách bài trí theo phong tục của từng khu vực. Một số gia đình tại Nghệ An, Hà Tĩnh cũng lựa chọn hình thức thờ chung một bát hương trong gian thờ. Phần diện tích mặt bàn còn lại khoảng 87 phân, tương đương với một mặt bàn phổ thông, vì vậy gia đình vẫn có thể bài trí:
- Mâm bồng.
- Đài nến.
- Cốc nước.
- Lọ hoa.
mà vẫn giữ được sự rộng rãi và thuận tiện trong quá trình bài trí.
Bàn sắp lễ công đồng bên ngoài với thiết kế cân đối cho không gian phòng thờ
Bên cạnh chiếc bàn thờ chính phía trong, gia đình anh Bính còn lựa chọn thêm một chiếc bàn phía ngoài hay còn gọi là bàn sắp lễ công đồng. Với không gian phòng thờ có diện tích lớn, việc bố trí thêm một chiếc bàn phía trước sẽ giúp quá trình bài trí lễ vật trong những dịp giỗ chạp, lễ tết được đầy đủ hơn. Đối với không gian của gia đình anh, hai gian thờ có chiều rộng khá lớn. Anh chia sẻ với đồ thờ Canh Nậu là khoảng cách từ cột này sang cột kia lên tới khoảng 3,1m lòng nhà. Vì vậy, hai bên vẫn được để lại khoảng trống gần 50 phân để gia đình đặt thêm những bộ chóe thờ. Chiếc bàn sắp lễ phía ngoài được thiết kế ngắn hơn một chút so với chiếc bàn thờ phía trong. Thông thường, những chiếc bàn sắp lễ sẽ có chiều dài ngắn hơn khoảng 10 đến 20 phân để tạo sự phân cấp và giúp không gian nhìn vào có chiều sâu hơn. Kích thước chiếc bàn sắp lễ công đồng của gia đình anh Bính được thiết kế:
- Chiều ngang: 1,97m.
- Chiều sâu: 97cm.
- Chiều cao: 97cm.
Với chiều cao 97cm, khi đứng từ phía ngoài nhìn vào, chiếc bàn này sẽ tạo thành từng lớp giật cấp từ thấp lên cao, giúp nhìn rõ được chiếc bàn thờ phía trong cũng như các vật phẩm được bài trí phía sau. Phần mặt bàn phía trên vẫn còn diện tích rộng rãi để gia đình đặt những vật phẩm như:
- Bộ đỉnh đồng.
- Đồ gốm sứ.
- Mâm cơm cúng.
- Các vật phẩm lễ trong những dịp quan trọng.
Chi tiết kết cấu bàn thờ với dạ tiền dạ ngang dày 10 phân liền khối
Một điểm khác biệt trong bộ bàn thờ lần này so với bộ bàn thờ mà đồ thờ Canh Nậu đã làm tại Tiền Giang chính là phần kết cấu được đầu tư rất kỹ về độ dày của các chi tiết. Chiếc bàn này được làm với hệ thống dạ tiền và dạ ngang đều dày 10 phân liền khối. Toàn bộ phần dạ đều được lựa chọn những tấm gỗ lớn, giữ được sự chắc chắn và tạo cảm giác bề thế cho sản phẩm. Riêng phần hồ phù chính giữa được làm chắp nổi cao hơn để tạo điểm nhấn. Tuy nhiên, phần hồ phù này vẫn được lấy từ một miếng gỗ cùng với tấm gỗ dạ để chắp ghép, vì vậy khi hoàn thiện và đục chạm sẽ tạo cảm giác gần như một khối gỗ liền, hạn chế sự khác biệt về màu sắc giữa các phần gỗ.
"Một chi tiết dù nhỏ nhưng nếu được làm kỹ lưỡng vẫn sẽ tạo nên sự khác biệt trong tổng thể sản phẩm."
Đây là một trong những phần mà đồ thờ Canh Nậu luôn chú ý trong quá trình hoàn thiện, bởi từng chi tiết nhỏ đều góp phần tạo nên vẻ đẹp tổng thể cho không gian phòng thờ.
Đối với phần dạ tiền, dạ ngang dày 10 phân, các chi tiết phía trên được hoàn thiện như sau:
- Phần cổ: làm cổ khung.
- Khuôn mặt: dày 5 phân.
- Ván mặt: dày 2 phân ghép đôi.
Với những không gian phòng thờ rộng như nhà thờ họ, từ đường hoặc những căn nhà gỗ lớn, việc lựa chọn những chiếc bàn có phần dạ dày, chân lớn sẽ giúp tổng thể không gian trở nên cân đối và trang nghiêm hơn.
Cách bố trí khoảng trống trong phòng thờ để đi lại thoải mái
Đối với những không gian phòng thờ có diện tích rộng, ngoài việc lựa chọn kích thước bàn thờ thì khoảng trống đi lại xung quanh cũng là yếu tố cần được tính toán. Theo chia sẻ của đồ thờ Canh Nậu, nếu muốn đi lại thoải mái trong phòng thờ, khoảng cách thường sẽ để khoảng 60 đến 70 phân. Khoảng trống này giúp gia đình:
- Đi lại dễ dàng trong không gian phòng thờ.
- Có vị trí đứng phía sau để thắp hương.
- Dễ dàng bao sái, lau chùi và sắp lễ.
Với những phòng thờ từ đường có diện tích lớn, các gia đình thường lựa chọn thiết kế một chiếc bàn thờ lớn phía sau kết hợp cùng bàn công đồng phía trước. Cách bố trí phổ biến gồm:
- Bàn thờ phía sau thiết kế ba cấp.
- Cấp trên đặt khám thờ hoặc ngai thờ.
- Cấp giữa đặt đỉnh đồng.
- Cấp dưới đặt bát hương cùng các vật phẩm lễ như bánh trái, hoa quả.
- Bàn công đồng phía ngoài dùng để bài trí các lễ vật trong ngày giỗ chạp, lễ tết.
Cách sắp xếp này giúp không gian phòng thờ trở nên uy nghi, trang nghiêm và ấm cúng hơn, đồng thời đáp ứng được nhu cầu bài trí trong những dịp quan trọng của gia đình.
