1. Nguồn gốc và ý nghĩa của câu ngạn ngữ Màn thưa không che được mắt Thánh
Câu “Màn thưa không che được mắt Thánh” xuất phát từ tập tục che màn đỏ hoặc vải điều trong thờ tự Việt xưa. Trên các bàn thờ thần linh, tổ tiên hoặc trong cung điện, phía trước hoặc sau hương án thường có 1 lớp màn mỏng gửi gắm ước nguyện thuần khiết về ngăn cách giữa cõi trần và cõi thánh. Tuy có màn che nhưng người xưa tin rằng “mắt Thánh” luôn sáng suốt, thấu tỏ mọi việc của con người nên màn chỉ mang ý nghĩa biểu trưng chứ không “che giấu” được hành vi, tâm niệm. Câu nói trở thành lời nhắc nhở đạo đức: con người phải sống chân chính giữ lòng thành vì dù có giấu giếm đến đâu thì thần linh, tổ tiên vẫn biết rõ.
Album ảnh trong bài: Câu ngạn ngữ: Màn thưa không che được mắt Thánh
2. Câu Câu ngạn ngữ nên được áp dụng như thế nào?
Không nên hiểu câu Màn thưa không che được mắt Thánh theo nghĩa vật lý, rằng “màn thưa” là vật cản trong gian thờ. Trong thực hành thờ cúng, màn hoặc trướng điều có những công năng riêng:
- Nghi lễ – biểu tượng: Buông rèm là biểu trưng cho “nhiếp chính” hoặc tránh nhìn trực diện “long nhan” (tượng trưng mặt Thánh, mặt Vua).
- Âm dương – phong thủy: Màn giúp giảm ánh sáng mạnh, hạn chế dương khí quá vượng trong gian thờ – nơi vốn cần tĩnh, âm và trang nghiêm.
- An toàn – bảo vệ: 1 loạt phương án màn hoặc rèm che phía sau hương án giúp ngăn gió tránh cháy và bảo vệ đồ thờ.
Do đó dùng màn che không trái phong thủy nhưng không nên hiểu nó theo nghĩa “che mắt Thánh”. Câu ngạn ngữ chỉ mang răn dạy và ẩn dụ đạo đức.
Trong các Nhà Thờ Họ, đình chùa hoặc tư gia thờ cúng, y môn (rèm che cao) và màn thưa (màn điêu gần hương án) vẫn còn được dùng.
- Y môn: Treo ở vị trí cao, che khu vực bên trong để tôn nghiêm không dùng thay cho cửa võng.
- Màn điêu: Treo phía trước hoặc sau hương án thường bằng vải điều hoặc gấm.
- Thiều châu: Trang trí gỗ không có chức năng che chắn.
Các nhà vẫn có phương án dùng 1 lớp rèm nhẹ hoặc tấm hậu gạch để vừa bảo vệ ban thờ vừa duy trì tính cổ kính, cân bằng âm dương và thẩm mỹ.
