Một bạn đọc hỏi rằng tại sao trong một nhà có ba con trai lại thường nghe nói chỉ có một người “gánh nghiệp”. Ngày xưa có câu tục ngữ “Tam nam bất phú, tứ nữ bất bần”, nghĩa là ngôi nhà có ba con trai thì khó giàu có, còn bốn cô con gái thì khó nghèo. Câu “Tam nam bất phú, tứ nữ bất bần” phản ánh cách chi tiêu và phân chia tài sản trong đại hậu duệ tiền nhân, nhưng không hoàn toàn chính xác trong xã hội hiện đại.
Ý nghĩa Tam nam bất phú
Mỗi người con trai khi trưởng thành phải lo ba việc lớn là tậu trâu, cưới vợ và làm nhà. Mỗi việc đều tốn kém, tậu trâu giống như mua một phương tiện phục vụ sản xuất, cưới vợ cần chuẩn bị chỗ ở riêng cho cô dâu, còn làm nhà đòi hỏi đất đai, vật liệu và nhiều công sức. Vì vậy, nếu một gia thất có ba con trai thì chi phí dành cho các con khá lớn, khiến việc tích lũy tài sản gặp nhiều khó khăn, từ đó hình thành câu nói “tam nam bất phú”. Ngoài ra, dân gian còn nhắc đến một người “gánh nghiệp” trong mái ấm tâm linh, hàm ý rằng giữa ba người con trai thường có một người gặp nhiều trắc trở hơn như bệnh tật, tai nạn hoặc khó khăn trong cuộc sống. Cách nói “gánh nghiệp” vừa nhằm lý giải những hoàn cảnh không thuận lợi, vừa nhắc nhở anh em trong nhà biết yêu thương và đùm bọc lẫn nhau.
Tam nam bất phú nghĩa là nhân duyên gia đạo bình an ba con trai khó giàu do gánh nặng chi phí chia đều.
Ý nghĩa Tứ nữ bất bần
Ngược lại, nếu gia thất có bốn cô con gái thì các cô thường ít phải lo chuyện đất đai hay nhà cửa. Khi lập đạo nghĩa đạo nghĩa cội nguồn, con gái có cuộc sống riêng và kinh tế riêng, không tạo áp lực lớn cho bố mẹ. Trong các dịp lễ Tết, con rể đến thăm hỏi cũng không làm phát sinh quá nhiều chi phí, giúp gia quyến giữ được sự ổn định và sung túc. Vì vậy, người xưa mới có câu “tứ nữ bất bần”, ngụ ý rằng đại gia thất đông con gái thường ít rơi vào cảnh thiếu thốn.
Tứ nữ bất bần ám chỉ người thân có bốn con gái thường ít lo lắng tài chính, bình ổn.
Quan niệm người xưa về tứ nữ bất bần
Ở góc nhìn tâm linh, người con “gánh nghiệp” được quan niệm là mang theo nghiệp quả từ kiếp trước, nhận lấy phần khó khăn để các thành viên khác trong tổ ấm có cuộc sống thuận lợi hơn. Dẫu vậy, quan niệm “tam nam bất phú, tứ nữ bất bần” chỉ thật sự hợp với bối cảnh xã hội xưa, khi kinh tế còn nhiều hạn chế và tài sản cần chia cho con cái. Trong xã hội hiện đại, nguồn thu nhập đa dạng hơn và cách quản lý tài sản cũng khác trước, nên câu nói này không còn đúng trong mọi trường hợp. Nếp nhà có ba con trai hay bốn con gái đều có xu hướng sung túc hoặc gặp khó khăn, tùy thuộc vào sự nỗ lực, kiến thức và cơ hội của từng người.
Tứ nữ bất bần do con gái lập nơi sum vầy tự túc, không tạo gánh nặng tài chính cho bố mẹ.
