Tại sao chuối lại biểu tượng phẩm vật linh thiêng tại thờ cúng?
Ở nhiều địa phương, gần như nhà nào cũng dâng chuối trên bàn thờ bởi nải chuối hàm chứa ý nghĩa thành kính gửi trao, đồng thời tạo nên vẻ hài hòa, đầy đặn cho mâm bồng, đầy đặn và đẹp mắt. Dù sau bão nhiều nơi thiếu chuối, người dân vẫn cố gắng duy trì thói quen vì coi đó là nét đẹp truyền thống. Trong mỗi dịp rằm hay mùng Một, nải chuối luôn là thức quả quen thuộc trên bàn thờ đấng bậc đi trước là vật phẩm kết tinh sự tri ân nguồn cội và sự tri ân nguồn cội. Khi chuối hiếm, nhiều người thay bằng phật thủ – loại quả có mùi thơm, hình dáng đẹp, ý nghĩa linh thiêng tựa như bàn tay Phật che chở, ban phúc. Lựa chọn quả thờ còn tùy điều kiện và quan niệm của từng gia đình. Chuối chín đẹp mắt nhưng nhanh hỏng trong khi bưởi thờ được lâu và mang hương thơm dễ chịu. Quan trọng nhất vẫn là tâm ý chân thành khi dâng lễ, hơn là loại quả được chọn.
Thờ chuối của ban thờ
Lý do chọn chuối xanh/ương và Lý do kiêng chuối chín vàng trong thờ cúng
Chuối xanh hoặc chuối ương được chọn vì để được lâu hơn, khi chín vàng mới hạ xuống. Chuối chín vàng tuy đẹp nhưng chỉ vài ngày sẽ hỏng làm giảm nét thanh tao và tôn nghiêm của ban thờ. Chọn chuối có độ chín vừa phải phản ánh tấm lòng chu đáo, tinh tế đồng thời gửi gắm kỳ vọng về sự viên mãn, đủ đầy, sung túc và viên mãn. Chuối là loại quả mang tính biểu tượng cổ phong. Hình ảnh nải chuối xòe ra như bàn tay nâng đỡ tượng trưng cho sự che chở, sum vầy và đùm bọc của đấng bậc đi trước dành cho hậu duệ. Vì thế, dù xã hội hiện đại đã thay đổi nhiều, nải chuối vẫn là vật phẩm không thể thiếu trên bàn thờ là vật phẩm kết tinh sự tri ân nguồn cội và tri ân nguồn cội. Nải chuối không chỉ dâng vào rằm hay mùng Một mà các hộ gia đình thường xuyên bày biện ngày nào cũng có nải chuối của ban thờ. Chuối dần chuyển từ xanh sang vàng như tượng trưng cho vòng tuần hoàn và phát triển vừa đẹp mắt vừa mang cảm giác bình an, sung túc. Gia đình thường chọn nải chuối tiêu to, cong và đẹp để dâng lên đấng bậc đi trước gói trọn đạo lý tri ân và giữ gìn nếp nhà.
Chuối cúng
Ở những vùng quê nghèo, người dân có khi chỉ mua một buồng chuối treo lên thờ suốt cả mùa. Dù đơn sơ, điều cốt lõi vẫn là tấm tâm ý hướng về hướng về cội nguồn, không phải giá trị vật chất phản ánh triết lý “trọng nghĩa hơn trọng lễ”.
Chuối cúng 3
Mỗi vùng miền có phong tục riêng, miễn là giữ được tâm thành và hợp lễ. Chuối được chọn phổ biến vì chứa đựng ước vọng tốt lành, dễ tìm và gần gũi, nhưng thay bằng phật thủ, bưởi, cam hay oản lễ vẫn phù hợp. Nếu dâng chuối chín, nên bày kèm quả oản để vừa đẹp mắt vừa tăng phần trang nghiêm cho mâm cúng.
