Hoành phi câu đối thờ Phật giáo Đà la ni

Cặp câu đối Hán Nôm “盂有陀羅尼，度四眾深入毗盧華藏界 – 蘭空不易色，悟三乘證成聖果解脫津” là tác phẩm văn hóa Phật học thường thấy trong chùa, điện thờ hoặc khám thờ Phật, Bồ Tát thể hiện tinh thần giác ngộ, độ sinh và giải thoát trong giáo lý Đại thừa.

Câu trên “盂有陀羅尼，度四眾深入毗盧華藏界” nhấn mạnh vai trò Đà-la-ni (陀羅尼) – tổng trì, sức thần chú bao trùm và nhiếp hóa mọi pháp. Nhờ sức thần chú, tứ chúng – bốn hàng Phật tử gồm Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di – được độ thoát và dẫn đến Tỳ-lô Hoa-tạng giới (毗盧華藏界), cõi thanh tịnh của Tỳ Lô Giá Na Phật biểu tượng cho sự viên dung, giác ngộ hoàn hảo của chư Phật.

Câu dưới “蘭空不易色，悟三乘證成聖果解脫津” phản ánh triết lý Sắc tức thị Không nghĩa là hư không và sắc tướng vốn không 2 nhấn mạnh tư tưởng Không – Sắc trong Phật giáo. Đồng thời, hành giả ngộ tam thừa – giác ngộ 3 thừa Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát – sẽ chứng đắc thánh quả và vượt qua bến bờ giải thoát, đạt đến trạng thái viên dung và giác ngộ trọn vẹn.

Toàn bộ câu đối ca ngợi sức nhiệm mầu của Đà-la-ni, công đức độ sinh của Phật pháp đồng thời nhấn mạnh quá trình giác ngộ chứng quả và giải thoát của người tu hành là lời nhắc nhở hành giả vừa thấu lý trí về chân lý Không – Sắc vừa thực hành tu tập để đạt giải thoát viên mãn.

Tạm dịch thơ ý họa:

Pháp Đà-la-ni nhiếp độ bốn hàng, dẫn người về cõi Tỳ Lô thanh tịnh,

Thấu nghĩa Không – Sắc chẳng 2, ngộ tam thừa chứng thánh quả giải thoát viên dung.

hoành phi câu đối thờ Phật giáo Đà la ni thường được khắc trên hoành phi, cột kèo hoặc khám thờ trong các ngôi chùa cổ vừa mang giá trị văn chương cao nhã vừa là công cụ giáo dục nhắc nhở người tu hành hướng đến tâm thanh tịnh, trí tuệ và sự giác ngộ viên mãn đồng thời thể hiện trí tuệ và tâm từ của Phật giáo Đại thừa.