Câu đối võ công “Qua giáp điễn ân cừu, Thiết mã tề danh Kinh Bắc khấu; Sơn hà khôi Việt điện kim âu, Định vũ tráng Nam giao” là tác phẩm văn hóa – lịch sử thường xuất hiện tại đình làng, miếu thờ tướng thần hoặc những anh hùng dân tộc, thể hiện tinh thần trung quân ái quốc, lòng hiếu nghĩa và tráng khí non sông. Nguyên văn phiên âm: “Qua giáp điễn ân cừu thiết mã, tề danh Kinh Bắc khấu. Sơn hà khôi Việt điện kim âu, định vũ tráng Nam giao.”
Câu đầu “Qua giáp điễn ân cừu” biểu thị chí khí trung nghĩa của người anh hùng: đội giáp ra trận không vì danh lợi mà để báo đáp ân nghĩa, trừ diệt kẻ thù. Hình ảnh “thiết mã tề danh Kinh Bắc khấu” – ngựa sắt sánh danh cùng giặc phương Bắc – gợi nhắc bối cảnh chống giặc, ca ngợi chiến công oanh liệt, danh tiếng sánh cùng sử sách. Câu này thể hiện hào khí và tinh thần dũng cảm của bậc anh hùng, vừa trung hiếu vừa tráng khí.
Câu sau “Sơn hà khôi Việt điện kim âu” ca ngợi non sông nước Việt rạng ngời, đất nước vững bền như âu vàng, còn “Định vũ tráng Nam giao” biểu tượng cho mưa thuận gió hòa, nơi tế lễ trời đất, khẳng định thiên mệnh và sự thịnh trị cho quốc gia. Toàn câu đối hòa quyện giữa võ công và đạo nghĩa, giữa sức mạnh con người và linh khí trời đất, thể hiện niềm tự hào dân tộc, lòng tri ân tiền nhân và sự ngưỡng mộ đối với những anh hùng đã giữ yên non sông.
Tạm dịch thơ: “Mặc giáp ra trận đền ân nghĩa, ngựa sắt tung hoành dẹp giặc xa; Non nước Việt rạng ngời bền vững, trời Nam mưa thuận gió chan hòa.”
Câu đối này không chỉ tưởng nhớ công tích của vị tướng địa phương mà còn là biểu tượng văn hóa truyền thống, phản ánh bản sắc võ khí Việt Nam, tinh thần anh dũng và đạo nghĩa trọn vẹn.
Gợi ý mẫu bàn thờ đẹp:
Giải nghĩa câu đối đình làng Tinh thần võ công và khí phách đất Việt 2
